Πανεπιστημιακοί εφιάλτες θερινής νυκτός

Εχει αναλωθεί πολλή σκέψη, πολύς χρόνος και πολύ μελάνι στην ιδεολογική διαμάχη για τη (μη) ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων. Τα επιχειρήματα γνωστά. Οι μεν φιλελεύθεροι θεωρούν την ίδρυσή τους ως το απαραίτητο κι αναγκαίο θεραπευτικό φάρμακο για τη διάσωση(;) των δημοσίων πανεπιστημίων, οι δε αριστεροί δαιμονοποιούν τη λειτουργία τους ως ακόμα μία απόδειξη της καπιταλιστικής προώθησης ελίτ. Γνωστά τα επιχειρήματα και στη συνταγματική τους εκδοχή, αλλά πλέον τα γεγονότα ξεπέρασαν τη διαφωνία και μας άφησαν… άφωνους.

Εξηγούμαι:

1. Αυτό το «μόρφωμα», όπως εμφανίζεται μέχρι στιγμής, ούτε σύγχρονο πανεπιστήμιο είναι ούτε καν κάποιου τύπου ίδρυμα παροχής γνώσεων θυμίζει. Λείπει παντελώς η έννοια της universitas και της academia.

2. Εκτός από το ύψος των διδάκτρων, όλα τα λοιπά στοιχεία παρέχονται με το κομμάτι ή παραμένουν άγνωστα (ποιοι θα διδάξουν, πού, σε ποιους, τι κ.λπ.).

3. Είναι θολό αν οι μέχρι τούδε αποφάσεις ελήφθησαν από την κυβέρνηση, το υπουργείο Παιδείας ή το ίδρυμα του εξωτερικού. Η «ομοιογένεια» των προτεινόμενων μάλλον πείθει ότι τους επέλεξε η κυβέρνηση από λίστα ημετέρων.

4. Η κακή εφαρμογή θα πλήξει και τη φήμη των μητρικών πανεπιστημίων, οι αρμόδιοι των οποίων καλό θα ήταν να ρωτήσουν τα ελληνικά ιδρύματα για το παρελθόν των στελεχών.

5. Το γεγονός ότι προβλέπεται η ίδρυση τριών Νομικών Σχολών (και μέχρι να αντιδράσουν οι δικηγορικοί σύλλογοι ή οι τρεις λειτουργούσες Nομικές της χώρας) αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει ακαδημαϊκός χάρτης, ούτε βέβαια χωροταξικός, αφού τα πάντα θα συμβούν σε Αθήνα/Θεσσαλονίκη απορροφώντας τις ομοειδείς σχολές (Κομοτηνή, Νομική – Αλεξανδρούπολη, Ιωάννινα, Ιατρική) και ερημώνοντας την περιφέρεια.

Αν υπήρχε ακαδημαϊκός και χωροταξικός χάρτης, τότε πραγματικά μη κρατικά [ιδρυματικά] πανεπιστημιακά τμήματα θα ιδρύονταν εκεί που η πολιτεία αδυνατεί να χρηματοδοτήσει ένα δημόσιο ΑΕΙ. Και με γνωστικά αντικείμενα που θα ορίζονταν με βάση τις ανάγκες της κοινωνίας και της παραγωγής. Δεν μπορεί να φτιάχνει (ακόμα και) πανεπιστήμιο όποιος θέλει, όπου θέλει και για ό,τι θέλει.

6. Σε αυτήν την «τσαπατσουλιά» θα κληθούν να διδάξουν αφυπηρετήσαντες καθηγητές και κάποιοι νεαροί επιστήμονες για να προσδώσουν κύρος στα αμφίβολης αξίας προγράμματα σπουδών. Θα έπρεπε να ήταν αυτονόητο ότι τα προσόντα, οι διαδικασίες κρίσης, τα εκλεκτορικά σώματα, τ’ αξιοκρατικά κριτήρια θα παρέμεναν ως έχουν στην ισχύουσα πανεπιστημιακή νομοθεσία. Οι όποιες αποκλίσεις (π.χ. συμβασιούχων κ.λπ.) θα πρέπει να προβλέπονται ρητά στην άδεια χορήγησης.

Ομοίως κρίνεται ως condition sine qua non η εφαρμογή προγραμμάτων σχετικών και συναφών με τα αντίστοιχα των δημοσίων πανεπιστημίων, όχι μόνο για λόγους ισοτιμίας, αλλά και για να μη δίδεται η εντύπωση στην ελληνική οικογένεια και στους φοιτητές ότι στα μη κρατικά ΑΕΙ διδάσκεται «κάτι άλλο, ίσως διαφορετικό ή και ανώτερο». Οι ειδικεύσεις και οι εναλλακτικές προσεγγίσεις έτσι κι αλλιώς υπάρχουν και σήμερα στα ομοειδή τμήματα, χωρίς όμως να διασπούν τον ενιαίο χαρακτήρα του γνωστικού αντικειμένου.

7. Η αντίδραση δεν πρέπει να έχει αμιγώς πολιτικό χαρακτήρα, αλλά να επικεντρωθεί στην εξαπάτηση της ελληνικής οικογένειας και των ονείρων των παιδιών που γρήγορα θα συνειδητοποιήσουν την παγίδα και τον εφιάλτη.

* Καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργού