Μια θεατρική «Πλατεία Παραισθήσεων»

«Πού πάει η αγάπη όταν φεύγεις;» Σε αυτό το ερώτημα –που σε άλλη εκδοχή το βρίσκουμε και ως «Πού πάει η αγάπη όταν φεύγει;»– επιχειρεί να απαντήσει η Ελίνα Τσινγκίρογλου στο βιβλίο της με τίτλο «Πλατεία Παραισθήσεων» το οποίο κυκλοφόρησε φέτος τον Απρίλιο

Δύο ηρωίδες: η Δάφνη, που είναι η αδελφή του Στέφανου, και η Ντενίζ, που είναι η μεγάλη του αγάπη. Η πρώτη ξεκινά να τον γνωρίσει μετά τον θάνατό του ακολουθώντας τα χνάρια της ζωής του. Η δεύτερη τον γνωρίζει από τα βάθη της ιστορίας… και πάντα τον χάνει για να τον συναντήσει ξανά. Μήπως οι δύο γυναίκες είναι οι προβολές του ίδιου προσώπου στον χωροχρόνο; Το σίγουρο είναι ότι δεν φοβούνται τη μνήμη. Θα ’λεγε κανείς πως την γιορτάζουν! 

Μια σκιά τις ακολουθεί και τις ορίζει. «“Δεμένη ξεκινάς για τα ταξίδια;”, είπε η σκιά». Πόση αλήθεια κρύβει αυτή η πρόταση! Πόσες φορές ξεκινάμε για κάτι καινούργιο και κάτι μας κρατά δεμένους με το πριν…

Αγάπη, απώλεια, πένθος. «“Μπορείς να σαγηνεύσεις το θάνατο;” “Ναι, μπορείς να τον μετατρέψεις από κουρνιαχτό σε αστερόσκονη. Σκόνη το ένα, σκόνη και το άλλο”», διαβάζουμε στο βιβλίο. Πώς διαχειρίζεσαι την ανυπαρξία; Η αγάπη είναι πάντα εκεί, ακόμα και όταν φεύγεις, σαν ενέργεια. Σαν φωνή που κατοικεί ένα σώμα· ένα σώμα που επιλέγει να ζήσει στιγμές και να πειραματιστεί με το παρόν και το παρελθόν και να τα συγχωνεύσει, αφού, όπως λέει και το βιβλίο, «Η πιο σύντομη απόσταση μεταξύ δύο σημείων δεν είναι η ευθεία, αλλά το όνειρο».

Η ηθοποιός και σκηνοθέτρια Ζωή Παπαργύρη πήρε το κείμενο της Ελίνας Τσινγκίρογλου και πέτυχε την ώσμωση του μυθιστορηματικού λόγου με τον θεατρικό. Το έκαναν παράσταση και το παρουσίασαν στο Σταφιδεργοστάσιο (Μπορείτε να το δείτε εδώ).

Ταξίδι στον χωροχρόνο

Η αναδρομική (1995-2025) ατομική έκθεση της Ελίνας Τσινγκίρογλου με θέμα «Moving Souls – Κινούμενες ψυχές | Ταξίδι στο χωροχρόνο» –σε επιμέλεια της Κατερίνας Δεμέτη, διευθύντριας του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων– και μαζί θεατρική παράσταση, παρουσίαση βιβλίου, ζωντανή μουσική, ομιλίες, εκπαιδευτικά προγράμματα, πάρτι, κλασική κιθάρα, χορός, συνοδεία της ευωδιάς που αναδίδει η «ψημένη» (όπως τη λέμε στη Ζάκυνθο) μαύρη σταφίδα, φιλοξενήθηκαν στο Σαφιδεργοστάσιο της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Ζακύνθου, που σε μια νύχτα μετατράπηκε σε πολιτισμικό απάγκιο. 

«Πύργοι» από κιβώτια γεμάτα σταφίδες έφτιαχναν το φόντο για να αναδειχθούν τα 53 έργα που εξέθεσε η πολυτάλαντη Ελίνα Τσινγκίρογλου, ανοίγοντας έναν καλλιτεχνικό διάλογο μέσα στις αποθήκες όπου φυλάσσεται η μαύρη σταφίδα, η καλλιέργεια της οποίας (μαζί με τις ελιές) έθρεψε επί αιώνες τη Ζάκυνθο – μετά ήρθε ο τουρισμός και τα ισοπέδωσε όλα…

Έργα που έχουν εκτεθεί σε πολλά μουσεία και χώρους τέχνης του κόσμου, 30 χρόνια εικαστικής δημιουργίας, απλώθηκαν σε έναν εμβληματικό χώρο του νησιού, έργα που μιλούν για τον χωροχρόνο, για τις ψυχές που κινούνται στον κόσμο – ταξιδιώτες/ταξιδιάρηδες, μετανάστες, πρόσφυγες, καλλιτέχνες κ.ά. Όπως λέει η ζωγράφος, «Πιστεύω ακράδαντα πως η ζωγραφική είναι όπως η ίδια η ζωή. Όταν ασχολείσαι με ένα θέμα από κοντά, ίσως να χάνεις τη συλλογική εικόνα. Χρειάζεται να σηκωθείς από το καβαλέτο σου, να αποστασιοποιηθείς για λίγο, για να επαναπροσδιορίσεις τον εαυτό σου και αυτό που κάνεις. Με την έκθεση αυτή, λοιπόν, που είναι έκθεση ψυχής για τον καλλιτέχνη, παίρνω μια απόσταση από τη μέχρι τώρα πορεία μου και την παρατηρώ εν συνόλω, μαζί σας».

Η επιμελήτρια –πολυτάλαντη και αυτή– Κατερίνα Δεμέτη έγραψε στον κατάλογο της έκθεσης: «Τα 53 έργα της Ελίνας, με τις μνημειακές ή μικρότερες διαστάσεις τους και τους ποιητικούς τους τίτλους, με απλοχεριά καταθέτουν την ευαισθησία της ψυχής της, βασισμένα σε εκφραστικά στοιχεία διανοητικά, παρουσιάζοντας εναλλασσόμενες φάσεις ρεαλισμού και αφαίρεσης, όπως ακριβώς είναι η ζωή μας. Χωρίζοντας τα έργα σε τρεις χρονικές περιόδους (2008-2013, 2013-2021, 2021 έως σήμερα), οι οποίες σηματοδοτούν την εικονική και ανεικονική φάση της, τη ρεαλιστική και την αφαιρετική, οδηγείται και μας οδηγεί σε εκείνον τον κατάλληλο χρόνο όπου η Τέχνη γίνεται κατάφαση, αποδοχή και ένταση της ζωής».