Η πρώτη φορά που είδαμε και ακούσαμε τον Γιώργο Αγγελόπουλο ήταν στα πρόσφατα βραβεία Ιρις της Ακαδημίας Κινηματογράφου. Εκεί, ως νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας (DISFF) στάθηκε δίπλα στον προηγούμενο καλλιτεχνικό διευθυντή, Γιάννη Σακαρίδη, και έδωσαν μαζί ένα βραβείο. Μόνο καλά λόγια έχουμε ακούσει γι’ αυτόν τον νέο άνθρωπο, που πήρε τη σκυτάλη από έναν έμπειρο του σινεμά, σε έναν θεσμό που ίσως ακόμη έως σήμερα, σχεδόν πενήντα χρόνια από την ίδρυσή του, δεν έχουμε καταλάβει πόσο σημαντικός είναι. Και εννοώ τόσο τους θεατές όσο και την πολιτική ηγεσία, και όχι μόνο την τωρινή: οι ταινίες μικρού μήκους είναι κατ’ αρχάς κανονικές ταινίες, απλώς διαφοροποιούνται ως προς τη διάρκεια, που σημαίνει πως είναι ακόμη πιο δύσκολο να φανερώσεις το όραμά σου ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος σε τόσο λίγο χρόνο.
Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο οι ταινίες αυτές λειτουργούν ως «βήμα» για να αποδείξει ένας δημιουργός τις ικανότητές του και να προχωρήσει σε μεγαλύτερες παραγωγές. Πολλοί γνωστοί σκηνοθέτες (όπως ο Κρίστοφερ Νόλαν ή ο Μάρτιν Σκορσέζε) ξεκίνησαν την καριέρα τους με ταινίες μικρού μήκους. Τέλος, καθώς όχι μόνο επιτρέπουν, αλλά απαιτούν συμπυκνωμένη αφήγηση, μέσα σε λίγα λεπτά μπορούν να μεταδώσουν ισχυρά συναισθήματα ή μηνύματα και να λειτουργήσουν ως εργαλείο αφύπνισης και προβληματισμού, προσεγγίζοντας θέματα που παραβλέπονται στον εμπορικό κινηματογράφο.
Φανταστείτε τώρα μια πόλη στη Βόρεια Ελλάδα, που μέχρι πρότινος είχε μόνο ένα σινεμά (ακόμη έχει ένα μόνο χειμερινό), να γίνεται το κέντρο των ταινιών μικρού μήκους παγκοσμίως! Και να τη λέμε και «Δράμα», που ειδικά για τους ξένους είναι η πλήρως κατάλληλη ονομασία, ώστε να τοποθετηθεί στον παγκόσμιο κινηματογραφικό χάρτη. Αυτό συνέβη και το DISFF είναι πλέον από τα μεγαλύτερα φεστιβάλ του είδους και τιμή τους το ‘χουν οι ξένοι καλλιτέχνες που έρχονται καλεσμένοι. Φέτος, όπως είπαμε, έχει και νέο καλλιτεχνικό διευθυντή.
Ο Γιώργος Αγγελόπουλος έθεσε εξ αρχής το πλαίσιο του φεστιβάλ: «Οι αλλαγές είναι πολλές φορές τρομακτικές. Μας κρατάνε σε επιφυλακή, εγρήγορση και ανησυχία, αλλά μπορούν να προκαλέσουν κι ενθουσιασμό, ελπίδα ή και ανυπομονησία. Ο κινηματογράφος από τη γέννησή του είχε πάντα μια οργανική σχέση με την αλλαγή. Σαν το ίδιο το μέσο, το οποίο βασίζεται στην εναλλαγή εικόνων, να είναι προορισμένο συνεχώς να αλλάζει και να εξελίσσεται: από το ασπρόμαυρο στο έγχρωμο, από το βωβό στον ήχο, από τη σκοτεινή αίθουσα σε κινητά τηλέφωνα, οι ταινίες παραμένουν κομμάτι της ζωής μας, όχι μόνο παρά τις αλλαγές, αλλά ίσως και λόγω αυτών. Αντίστοιχα κι ένα φεστιβάλ κινηματογράφου οφείλει να αλλάζει, να δοκιμάζεται, να αμφισβητεί και να διερευνά τρόπους να εξελίσσεται και πάντα να παραμένει επίκαιρο. Η αλλαγή της καλλιτεχνικής διεύθυνσης σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο για το φεστιβάλ. Είναι μεγάλη πρόκληση ο εκσυγχρονισμός ενός κινηματογραφικού φεστιβάλ, όπως μεγάλη πρόκληση είναι και να βρεθεί ο δρόμος να πάει ακόμη ένα βήμα παραπέρα, ακόμη ένα σκαλί παραπάνω».
Αναφερόμενος στη φετινή, 48η διοργάνωσή του (8-14/9), ο Γιώργος Αγγελόπουλος είπε πως «το Φεστιβάλ Δράμας αλλάζει. Αλλά παραμένει σταθερό στον πυρήνα του: την ανάδειξη της δημιουργικότητας, της ελευθερίας, της πολυφωνίας και της φλόγας τής μικρού μήκους ταινίας. Μιας φλόγας που, παρά τις εναλλαγές προσώπων και συνθηκών, δεν έσβησε ποτέ. Την κρατούν ζωντανή οι νέοι κινηματογραφιστές με το ταλέντο τους, το πάθος τους και τη δίψα για δημιουργία». Ετσι, φέτος θα δούμε 151 ταινίες μικρού μήκους σε όλα τα διαγωνιστικά τμήματα (Εθνικό, Εθνικό Σπουδαστικό, Διεθνές Διαγωνιστικό, Διεθνές Σπουδαστικό, Animation, Short & Green, Kiddo). Από αυτές, 35 ταινίες θα διαγωνιστούν στο επίσημο ελληνικό πρόγραμμα και 24 στο ελληνικό σπουδαστικό – οι περισσότερες σε παγκόσμια πρεμιέρα.
Συνολικά υποβλήθηκαν 3.714 ταινίες απ’ όλο τον κόσμο, σπάζοντας το ρεκόρ υποβολής συμμετοχών (επιβεβαιώνοντας έτσι τα όσα είπαμε έως τώρα για τη σπουδαιότητα του συγκεκριμένου φεστιβάλ). Θυμίζουμε πως από το 2023, οι ταινίες που αποσπούν τις κορυφαίες διακρίσεις στο Εθνικό αλλά και το Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ κάθε Σεπτέμβριο, εξασφαλίζουν αυτόματα το πολυπόθητο «εισιτήριο» για τη συμμετοχή στη διαδικασία των Οσκαρ. Η σύνδεση με τα βραβεία της Ακαδημίας έδωσε στο DISFF την επιπλέον ώθηση που χρειάζεται για να επιτελέσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον ρόλο του.
Συγκεκριμένα, στο Εθνικό Διαγωνιστικό, εκεί όπου «θα χτυπά η καρδιά του Φεστιβάλ Δράμας» όπως είπε ο κ. Αγγελόπουλος, συμμετέχουν 31 ταινίες μυθοπλασίας και 4 ντοκιμαντέρ («Οι Κύκλοι της Ρο» της Μυρτώς Αποστολίδου, «3 cm of Complexity» της Αννας Βάσοφ, «Να φοβάσαι τ’ άστρα του Νοτιά» του Χρήστου Καρτέρη και «Requiem in Salt» των Σύλβιας Νικολαΐδη, Νικόλα Ιορδάνου). Φέτος, ο φακός των Ελλήνων κινηματογραφιστών στρέφεται κυρίως στους παιδικούς χαρακτήρες, τα υπερφυσικά όντα αλλά και θεματικές όσον αφορά τη μνήμη, το πένθος και τα κακώς κείμενα της σύγχρονης Ελλάδας: «Ταινίες με τάσεις φυγής, ταξίδια του μυαλού και της φαντασίας, κόσμοι πλασμένοι διαφορετικά από τον δικό μας και χαρακτήρες ανοίκειοι δίνουν ένα στίγμα για την πραγματικότητα και την αγωνία των δημιουργών να δραπετεύσουν από αυτήν ή να τη φανταστούν με τους δικούς τους κανόνες. Ενας καθρέφτης της κοινωνίας μας όπου οι προσδοκίες από τον οικογενειακό και κοινωνικό περίγυρο δημιουργούν αναπόφευκτες απογοητεύσεις», είπε ο Γ. Αγγελόπουλος.
Πρόσθεσε επίσης πως «οι παιδικοί χαρακτήρες γνωρίζουν άνθηση και το σχεδόν ανύπαρκτο για την Ελλάδα είδος της νεανικής ταινίας εμφανίζεται δυναμικά» και ότι «με τη διαφορετικότητα να βρίσκεται στο προσκήνιο τα προηγούμενα χρόνια, οι δημιουργοί πλέον βρίσκουν τρόπους να επανεφεύρουν queer θεματικές με πρωταγωνιστές υπερφυσικά και μυθολογικά όντα», ενώ σημείωσε πως «οι δημιουργοί που συνειδητά τοποθετούν την ιστορία τους στη σύγχρονη Ελλάδα, έχουν την πρόθεση κυρίως να καυτηριάσουν και να καταδείξουν τα κακώς κείμενα του τόπου, τη διαφθορά, τη μισαλλοδοξία, την υποταγή στο κεφάλαιο και την καταπάτηση των αξιών».
Αφιέρωμα
Με αφορμή την επέτειο των 30 χρόνων από τη διεθνοποίησή του φεστιβάλ, θα παρουσιαστεί ένα αφιέρωμα με ταινίες οι οποίες αναδείχτηκαν νικήτριες του Διεθνούς Διαγωνιστικού Προγράμματος κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων – ανάμεσά τους και η μικρού μήκους ταινία «Next Floor» (2008) του διάσημου σήμερα Γαλλοκαναδού δημιουργού Ντενί Βιλνέβ, σκηνοθέτη του «Dune» και της νέας ταινίας Τζέιμς Μποντ.
«Σας προσκαλούμε να ζήσετε μαζί μας τη μαγεία του σινεμά. Να γίνουμε κοινωνοί σε αυτή την «αντανάκλαση της ζωής»», είπε ο δήμαρχος Δράμας και πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, Γιώργος Παπαδόπουλος. Κι εμείς απαντάμε: Με μεγάλη μας χαρά – Καλό φεστιβάλ!
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Από 8 έως 14/9, στη Δράμα. Πληροφορίες: https://www.dramafilmfestival.gr. Τη φετινή οπτική ταυτότητα του φεστιβάλ υπογράφει για ακόμη μία φορά ο designer Κωνσταντίνος Παυλίδης με έδρα τη Δράμα και έχει στο κέντρο της τη γεωμετρία… του βλέμματος: ένα μάτι πλανιέται παντού. Πρόκειται για το το βλέμμα κυριολεκτικά ως μέσο θέασης και μεταφορικά ως το φίλτρο μέσα από το οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και τις ιστορίες του κινηματογράφου. Οσο για το σποτ, είναι μια παραγωγή της Normal Toast, σε σκηνοθεσία Αγγελου Γουρζή και πρωτότυπη μουσική Γρηγόρη Ελευθερίου.
