ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Πέπη Ρηγοπούλου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Στα μαθήματα Ιστορίας Τέχνης που δίδασκα σταματούσα πάντα στις εικόνες που βρίσκονται στη Μονή του Σινά. Η εγκαυστική τεχνική τους, που μας θυμίζει τα νεκρικά πορτρέτα Φαγιούμ από την Αίγυπτο, τις αφήνει ανέπαφες από τα «σπασίματα» του χρώματος, τις ρυτίδες του χρόνου, που δεν κατάφερε να κρύψει ένας Γουάιλντ στο δικό του λογοτεχνικό πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι..

Οι εικόνες του Χριστού και της Παρθένου Μαρίας στο Σινά κατοικούν το βλέμμα μας με την πραότητα και την ομορφιά τους. Το βλέμμα του Χριστού, με μια υποψία από δάκρυ και μία λανθάνουσα απόκλιση ως προς τον άξονα, λάμπει. Με την απαλότητα της έντασής του θυμίζει το διαπεραστικό βλέμμα του Ηνίοχου και επιβεβαιώνει τον Weitzmann που μιλά για την ελληνική επιρροή στην πρωτοχριστιανική τέχνη. Η οποία αναδύεται αλλιώς και στην παλαιολόγεια αναγέννηση. Τα μάτια αυτά μας μιλούν. Με το χρώμα, με τη ματιέρα, με την ενσαρκωμένη αύρα τους.

Τα πρόσφατα –πολιτικά και τουριστικά προαποφασισμένα– γεγονότα για τη Μονή του Σινά φέρνουν και πάλι στην επιφάνεια ζητήματα στο μεταξύ των γραφών και της άγραφης Ιστορίας. Χωρίς κτηματολόγια πώς να αποδείξεις ότι ήσουν εκεί, στην κάτω γωνία του τριγώνου, ανάμεσα σε Ασία και Αφρική, από τον τέταρτο αιώνα; Πώς να μιλήσεις στα ίχνη του Προκόπιου για την άφιξη του Ιουστινιανού τον 6ο αιώνα, του αυτοκράτορα του Βυζαντίου τον οποίο οι Βεδουίνοι Γκεμπελία κάτοικοι της περιοχής θεωρούν μετ’ επιχειρημάτων, αντίστοιχων των Καλάς για τον Αλέξανδρο, πρόγονό τους; Πώς να βασιστείς στο ανεξίτηλο κόκκινο μελάνι των 22 μαρτύρων που επικυρώνουν την προστασία της Μονής από τον Μωάμεθ το δεύτερο έτος της Εγίρας, το 623; Αραγε στο αντίγραφο της διαθήκης του (Αχτναμέ) το τριγωνικό «δέντρο της ζωής» φτιαγμένο εξαίσια να μνημονεύει συμβολικά το σχήμα από τα λιγοστά κυπαρίσσια της Μονής που τα συναντάμε και σε ζωγραφικά έργα που την αναπαριστούν; Το έργο στο οποίο αναφέρομαι είναι του ζωγράφου Ιάκωβου Μόσκου, τον 17ο αιώνα, στο οποίο βλέπουμε την αναπαράσταση της Μονής, που περιλαμβάνει και τζαμί, και του περιβάλλοντος χώρου με τη σπάνια βλάστηση, λες και έχει βγει από τον χρωστήρα ενός Μαλέα, και τις λέξεις ΘΕΟΒΑΔΙCΤΟΝ ΟΡΩΣ CHNA.

Στη σειρά των εγγυητών της Μονής, κάτι που φανερώνει και την επισφαλή της θέση ανάμεσα σε πολιτισμούς και πολιτικές αιώνων, μπαίνουν ο Σουλτάνος Μαχμούτ Ι (1730-1754), που με Εδικτον/Βεράτιον επικυρώνει την προστασία πίστης και περιουσίας του μοναστηριού. Και ο Ναπολέων το 1798, που επικυρώνει τα προνόμια της Μονής γιατί αυτή «κατοικείται από μορφωμένους και πολιτισμένους ανθρώπους».

Το αιγυπτιακό σχέδιο της «Μεγάλης Μεταμόρφωσης» ανακοινώθηκε το 2020 επί πανδημίας. Δεν ξέρω αν οι μπουλντόζες θα καταφέρουν να αντλήσουν το νερό της ερήμου για τις ανάγκες σε πισίνες των λουομένων εκατομμυριούχων. Στο όνομα του πνευματικού και του υλικού πολιτισμού της Γης, αυτή η καταστροφή διά της ανάπτυξης πρέπει να σταματήσει.