Υψηλού ρίσκου το κοινό ομόλογο για την ευρωπαϊκή άμυνα

Στην Ε.Ε. έχουν πλέον όλοι πεισθεί για δύο πράγματα: Πρώτον, ότι ενόψει της «ενθρόνισης» του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο πρέπει να αναλάβουν την «ιδιοκτησία» της στρατιωτικής αντιπαράθεσης με τη Ρωσία – με ό,τι σημαίνει αυτό σε (γεω)πολιτικό, στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο. Δεύτερον, ότι η Γερμανία δεν πρόκειται να συμφωνήσει στη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών «αμυντικών» δαπανών με έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους (αμυντικά ευρωομόλογα). Η εσωτερική πολιτική πίεση στη Γερμανία για άρση του δημοσιονομικού «κορσέ» του ορίου χρέους αφορά μόνο τα γερμανικά δημοσιονομικά περιθώρια για χρηματοδότηση πρότζεκτ γερμανικού ενδιαφέροντος.

Τούτων δοθέντων, οι χώρες που «επείγονται» για τη χρηματοδότηση αυξημένων στρατιωτικών δαπανών που δεν έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν εξ ιδίων, διερευνούν τη δυνατότητα για κοινό δανεισμό, όχι πλέον με ευρωπαϊκή εγγύηση αλλά με τη διακρατική εγγύηση των χωρών που θα συμμετάσχουν. Στόχος είναι η δημιουργία χρηματοδοτικού fund τουλάχιστον 500 δισ. ευρώ.

Πέρα από τα γεωπολιτικής φύσης προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν (κατανομή της χρηματοδότησης μεταξύ των χωρών, τύπος δαπανών που θα χρηματοδοτηθεί, ουδέτερες χώρες ή συμμετοχή χωρών εκτός Ε.Ε. όπως η Μ. Βρετανία και η Νορβηγία), το όλο πρότζεκτ θα αντιμετωπίσει σοβαρά οικονομικά διλήμματα οψέποτε φτάσει στο στάδιο της χρηματοδότησης.

Το βασικότερο όλων είναι το κόστος δανεισμού, δηλαδή το επιτόκιο δανεισμού, καθώς μάλιστα θα πρόκειται για χρέος χωρίς την εγγύηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Στο σημείο αυτό θα μετρηθεί η αξιοπιστία των εκδοτών, δηλαδή του μπλοκ των χωρών που θα εκδώσουν το χρέος, απέναντι στις αγορές.

Η συγκυρία δεν είναι ευνοϊκή για ένα τέτοιο εγχείρημα. Η πολιτική αστάθεια στη Γαλλία και τη Γερμανία και το άδηλο μέλλον της ίδιας της Ε.Ε. μπροστά στα τεράστια διλήμματα που αντιμετωπίζει, δεν συνηγορούν υπέρ φτηνής έκδοσης χρέους για ένα τέτοιο πρότζεκτ, όταν μάλιστα το ίδιο το αντικείμενο του δανεισμού συνδέεται ευθέως με τη γεωπολιτική αστάθεια. Αν η έκδοση τύχει κακής υποδοχής από τις αγορές, δηλαδή αν αυτές απαιτήσουν υψηλό επιτόκιο δανεισμού ως ασφάλιστρο κινδύνου, η οικονομική αποτυχία μπορεί να έχει πολλαπλές αρνητικές συνέπειες.

Τέλος, αυτή καθαυτή η μετάβαση σε πρωτοβουλίες «προθύμων» μέσα κι έξω από την Ε.Ε. δεν είναι καλός οιωνός για την αξιοπιστία της ίδιας της Ε.Ε.