Ο πολιτικός «σεισμός» στην κάλπη, που κατέκλυσε την Τουρκία με ένα «κόκκινο τσουνάμι» -όπως τουρκικά ΜΜΕ χαρακτηρίζουν τον εκλογικό θρίαμβο των κεντροαριστερών κεμαλιστών στις αυτοδιοικητικές εκλογές της Κυριακής- άφησε πίσω του θρυμματισμένη την εικόνα του «άτρωτου» προέδρου Ερντογάν και ένα μεγάλο ερώτημα για τις κινήσεις του την επόμενη ημέρα.
Εχει εξάλλου μπροστά του άλλα τέσσερα χρόνια στην προεδρία της Τουρκίας και το ισλαμοσυντηρητικό κόμμα του, το AKP, άλλα τόσα στην εξουσία. Σε πολιτικό χρόνο είναι πολλά, ακόμη και για τον αδιαμφισβήτητο θριαμβευτή της προχθεσινής εκλογικής βραδιάς: τον κεμαλιστή επανεκλεγέντα δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, που βάζει πια πλώρη για τη διεκδίκηση της τουρκικής προεδρίας το 2028, κομίζοντας μήνυμα ενότητας και αλλαγής σελίδας από «την κυριαρχία του ενός ανδρός», αλλά έχει ακόμη ανοιχτούς λογαριασμούς με τον ερντογανικό κρατικό μηχανισμό μέσω της Δικαιοσύνης.
Σε κάθε περίπτωση το μήνυμα της κάλπης -που άλλαξε άρδην τον εκλογικό χάρτη της Τουρκίας, και δη μόλις έναν χρόνο μετά τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές- ήταν ηχηρότατο για τη διογκούμενη λαϊκή δυσαρέσκεια. Βασική αιτία είναι η δεινή οικονομική κατάσταση στη χώρα. Καταγράφεται ωστόσο ένα ρεύμα αλλαγής. «Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, νικητής είναι η δημοκρατία», διακήρυξε ο Ταγίπ Ερντογάν στην πρώτη ομιλία του μετά το ηχηρό χαστούκι από την κάλπη.
Στην κορυφή πια βρίσκεται το κεμαλικό CHP της αξιωματικής αντιπολίτευσης με 37,76% και σαρωτικές νίκες σε 35 από τις 81 επαρχίες -συμπεριλαμβανομένων των πέντε πολυπληθέστερων πόλεων της χώρας-, αφήνοντας πρώτη φορά εδώ και 22 χρόνια το AKP στη δεύτερη θέση, στο 35,48% και με υποδεέστερης πολιτικής βαρύτητας νίκες σε 24 επαρχίες.
«Η 31η Μαρτίου δεν είναι το τέλος για εμάς, αλλά σημείο καμπής», δικαιολογήθηκε ο Τούρκος πρόεδρος, που είχε μετατρέψει σε προσωπική του μάχη και αυτόν τον προεκλογικό -αν και σε αυτοδιοικητικό επίπεδο- αγώνα. «Θα κάνουμε την αυτοκριτική μας με θάρρος», υπογράμμισε. Εν μέσω ενός οργίου φημών περί επικείμενων κυβερνητικών «καρατομήσεων», έχει προγραμματιστεί για σήμερα συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του AKP για αποτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος.
Το «στραπάτσο» για το ερντογανικό στρατόπεδο δεν περιορίζεται μόνο στη βαριά ήττα του ισλαμοσυντηρητικού κυβερνώντος κόμματος και στην εκτόξευση των εκλογικών ποσοστών των αντίπαλων κοσμικών κεμαλιστών (+12,43% σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του 2023), παρά τον κατακερματισμό τής μέχρι πρότινος ενωμένης αντιπολίτευσης.
O ακροδεξιός κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν, το εθνικιστικό MHP του Ντεβλέτ Μπαχτσελί, σχεδόν εξαϋλώθηκε στην κάλπη, βλέποντας τα ποσοστά του (4,99%) να μειώνονται κάτω από το μισό της εκλογικής του δύναμης στις περσινές βουλευτικές εκλογές.
Ιδια είναι η εικόνα και για το (αποσχισθέν από το MHP) Καλό Κόμμα-IYI της «λύκαινας» Μεράλ Ακσενέρ, που πέρυσι συμμετείχε στον εξακομματικό, ετερόκλητο συνασπισμό της αντιπολίτευσης (συμπεριλαμβανομένου του κεμαλικού CHP).
Ενόσω δε οι εθνικιστές μετρούν μετεκλογικά ανοιχτές πληγές, στο «στρατόπεδο» του πολιτικού Ισλάμ ένα μικρό κόμμα κατάφερε να εμβολίσει την κυριαρχία του Ερντογάν στο υπερσυντηρητικό ισλαμιστικό μέτωπο.
Πρόκειται για το ακραίο Νέο Κόμμα Ευημερίας (YRP), που ίδρυσε το 2018 ο Φατίχ Ερμπακάν, υιός του αείμνηστου Νετσμετίν Ερμπακάν -πολιτικού μέντορα του Ερντογάν- το οποίο αναδείχθηκε από τις κάλπες της Κυριακής τρίτο κόμμα σε παντουρκικό επίπεδο. Αν και το κατάφερε με ένα μικρό ποσοστό, μόλις 6,19%, «καρπώθηκε» την ψήφο διαμαρτυρίας για την πολιτική του Ερντογάν, κυρίως την οικονομική.
Υπερδιπλασίασε έτσι την εκλογική του δύναμη συγκριτικά με τις περσινές βουλευτικές εκλογές, στις οποίες είχε κατεβεί ως ενταγμένο στη «Λαϊκή Συμμαχία», τον συνασπισμό μεταξύ του AKP και του MHP, εκλέγοντας πέντε βουλευτές.
Οσμιζόμενος ωστόσο αυτή τη φορά «αίμα» στην πολιτική «αρένα», ο 45χρονος Φατίχ Ερμπακάν -νυν βουλευτής, που ονειρεύεται να γίνει ο νέος Ερντογάν- αποφάσισε ότι στις αυτοδιοικητικές εκλογές το κόμμα του θα κατέβει σόλο.
Κατάφερε να πάρει από το AKP τη Σανλιούρφα στα νοτιοανατολικά και το Γιοζγκάτ στα κεντρικά, ενώ διέσπασε την κυβερνητική ψήφο σε άλλες επαρχίες, δίνοντας τον «αέρα» στον ακραίο ισλαμιστή Ερμπακάν να διεκδικεί τώρα ρόλο συμπρωταγωνιστή στις εξελίξεις.
Σε αυτό το φόντο, το αριστερό-φιλοκουρδικό DEM (πρώην HDP) πανηγυρίζει τις δικές του νίκες στη νοτιοανατολική Τουρκία, πλην όμως υπό τον φόβο να απαγορευτεί και πάλι -όπως συνέβη το 2019- στους δημάρχους του να αναλάβουν καθήκοντα, με την κυβέρνηση Ερντογάν να διορίζει τους αντικαταστάτες.
