Το 26ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης άνοιξε την αυλαία του την περασμένη Πέμπτη 7 Μαρτίου. Στα διάφορα τμήματά του περιλαμβάνει συνολικά προβολές 251 ταινιών τεκμηρίωσης (ντοκιμαντέρ) σε εφτά κινηματογραφικές αίθουσες, πολλές κατ’ ιδίαν προβολές μέσω του διαδικτύου για όσους δεν μπορούν να βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη μέχρι τις 17 του μηνός, αλλά και πολλές πολύ ενδιαφέρουσες παράλληλες δράσεις. Σήμερα, μία εβδομάδα μετά την έναρξή του, το φεστιβάλ αυτό επιβεβαιώνει για ακόμα μία φορά ότι είναι ένα μεγάλο σχολείο, από το οποίο οφείλουμε να περάσουμε όλοι μας.
Οχι μόνο γιατί στις έντεκα μέρες που διαρκεί έχει κάποιος τη δυνατότητα να αφουγκραστεί προβληματισμούς από ολόκληρο τον κόσμο για τα προσωπικά προβλήματα που απασχολούν συγκεκριμένους ανθρώπους ή να μάθει βιογραφικά στοιχεία μέσω κινηματογραφικών «πορτρέτων» κάποιων ανθρώπων στους οποίους εστιάζουν μερικά από τα προβαλλόμενα ντοκιμαντέρ.
Ούτε μόνο γιατί μπορεί να πληροφορηθεί για τις ανάγκες και τους προβληματισμούς τοπικών κοινωνιών, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και κυρίως τους τρόπους με τους οποίους τα αντιμετωπίζουν. Ούτε, τέλος, γιατί μέσω όλων αυτών των, είτε προσωπικών είτε συλλογικών, προβληματισμών, ο θεατής φτάνει να αντιληφθεί ότι οι επιμέρους άνθρωποι και οι κοινωνίες μπορεί να διαφέρουν, αλλά τα προβλήματα είναι κοινά, οι αγωνίες οι ίδιες για όλους, η εξεύρεση λύσεων απαιτεί υπερτοπικές αντιλήψεις και κοινές πανανθρώπινες δράσεις.
Ολα αυτά ισχύουν στο έπακρο, είναι στοιχεία που έχουν επισημανθεί σε όλες τις διοργανώσεις του φεστιβάλ, από το 1999 που ξεκίνησε και σε αυτό έγκειται και η μεγάλη του, μοναδική ίσως, προσφορά στο κοινό που το παρακολουθεί πιστά όλα αυτά τα χρόνια. Ομως η φετινή διοργάνωση καταδεικνύει ότι η δυναμική του φεστιβάλ δεν σταματά σε αυτά τα πολύ σημαντικά στοιχεία.
Ειδικά φέτος η διαπίστωση αυτή συμπεριλαμβάνει και πολλές άλλες διαστάσεις. Το φετινό φεστιβάλ αποτέλεσε πεδίο ανάδειξης πολύμορφων και πολλαπλών κρίσεων, οι οποίες υποβόσκουν και εκδηλώνονται κατά τρόπο τόσο έντονο που ξαφνιάζει. Σε μια σύντομη και διόλου ολοκληρωμένη παράθεση μπορούν να αναφερθούν τα εξής.
Πρώτον, η διαμαρτυρία για τις μαζικές δολοφονίες στη Γάζα, διαμαρτυρία που ξεκίνησε στην τελετή έναρξης (Πέμπτη 7/3), παρουσία της Προέδρου της Δημοκρατίας.
Δεύτερον, η συγκέντρωση μπροστά στον κινηματογράφο «Ολύμπιον» κατά της ομοφοβίας (Κυριακή 10/3).
Τρίτον, άλλη μία συγκέντρωση στον ίδιο χώρο, αυτή τη φορά ενάντια στη στοχοποίηση του ντοκιμαντέρ της Ελίνας Ψύκου «Αδέσποτα κορμιά», η διαφημιστική αφίσα του οποίου ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά υπερσυντηρητικών κύκλων της συμπρωτεύουσας (Τρίτη 12/3). Ολα αυτά, στις πρώτες έξι μέρες του φεστιβάλ! Ισως όλα αυτά να αποτελούν αδιάψευστα συμπτώματα των πολύπλευρων κρίσεων της ελληνικής κοινωνίας και αντιδράσεις προ των αδιεξόδων στα οποία έχει περιέλθει.
*(Ph.D)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
