Τον τελευταίο καιρό έχω βρεθεί σε δεκάδες πηγαδάκια συζητήσεων για το μέλλον της αξιωματικής αντιπολίτευσης και της Αριστεράς γενικότερα. Παλιότερα, ήταν ένα θέμα που απλά πού και πού έπεφτε στο τραπέζι αλλά το σκουπίζαμε καλά-καλά κάτω απ’ το χαλάκι να μη φαίνεται.
Εκείνο που συνδέει σχεδόν όλες αυτές τις συζητήσεις -και πάλι δηλώνω ότι δεν είμαι σίγουρη αν φταίνε οι παρούσες συγκυρίες ή αν συνέβαινε πάντα κι εγώ απλά δεν έτυχε να βρίσκομαι εκεί- είναι η ύπαρξη, φαινομενικά, εκ διαμέτρου αντίστροφων θέσεων στην ίδια πρόταση: «Χρειαζόμαστε ενότητα, αλλά και ξεκαθάρισμα». «Χρειαζόμαστε μια κυβερνώσα Αριστερά χωρίς όμως να χάσει την ταυτότητα και τις αξίες της».
Στο πλαίσιο μιας ρομαντικής οπτικής, αυτή η συνύπαρξη αντικρουόμενων επιθυμιών δεν φαντάζει ουτοπική. Ομως, μήπως τελικά ήρθε η ώρα να δούμε τα πράγματα όπως είναι και όχι όπως θα θέλαμε να είναι; Επειδή η πραγματικότητα είναι σκληρή. Ή, πιο σωστά, επειδή η πραγματικότητα δεν είναι ούτε σκληρή ούτε ουτοπική, είναι απλά πραγματικότητα. Χωρίς φτιασίδια και μπλεγμένη ανάμεσα σε «θέλω» και «πρέπει», χωρίς συναισθηματισμούς. Χωρίς παρελθόν. Χωρίς μέλλον. Η πραγματικότητα είναι τώρα.
Αν σε αυτά τα γνωρίσματά της προσθέσουμε και τον κυνισμό, που συχνά αποτελεί το δομικό στοιχείο της, μπορούμε να κατανοήσουμε πόσο εκτός τόπου και χρόνου μπορεί να φαντάζουν αυτές οι συζητήσεις για τους πραγματιστές. Ισως μας βλέπουν σαν κάτι ανόητους που προσπαθούν να ποτίσουν έναν όμορφο κήπο, ενώ εκείνοι είναι έτοιμοι να ρίξουν πάνω του πετρέλαιο.
Δεν είναι καθόλου εύκολο να συζητάμε ξανά και ξανά για πράγματα που νομίζαμε πως είχαν λυθεί, ήδη, από την προηγούμενη από εμάς γενιά. Ομως, η πραγματικότητα, κυνική και παρούσα, συνθλίβει αυτήν την επίπλαστη, τελικά, εμπέδωση των αξιών. Κι ενώ νομίζαμε πως έχουμε συνηθίσει στα παντός είδους διλήμματα που εμφανίζονταν κατά καιρούς, γιατί θεωρούσαμε το οικοδόμημά μας στέρεο, τώρα έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στα θεμέλια του οικοδομήματος και στα ρετιρέ του. Και αν θα πάμε στον τρίτο όροφο προς τα πάνω ή στον δεύτερο προς τα κάτω. Αυτό βέβαια, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει πως θα μείνουμε μετέωροι…
Ομως, ενώ εμείς είμαστε μεταξύ δύο ορόφων, κοιτάζοντας από το παράθυρο, θα δούμε ότι στον δρόμο απέναντι παίζουν μπάλα ο ρατσισμός, η μισαλλοδοξία και ο φασισμός.
Μήπως, λοιπόν, ο ζήλος που δείχνουμε στις μεταξύ μας συζητήσεις για τα μεταξύ μας θέματα θα πρέπει να μετατραπεί σε κάτι άλλο και έξω από εμάς; Δυστυχώς, απ’ ό,τι φάνηκε, ακόμα δεν έχει βρεθεί ο κατάλληλος τρόπος να συμβεί αυτό κι ας λέγαμε. Το μόνο που μπορώ να σκεφτώ είναι να αναλάβουμε την ευθύνη μας, όχι για να γλιτώσουμε από τα χειρότερα που βλέπουμε να συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας, αλλά για να μην πάει χαμένος κανένας αγώνας παρελθοντικός ή παροντικός για τους ανυπεράσπιστους. Για όσους έτυχε να περνάνε από τον «δρόμο απέναντι», την ώρα που εμείς διαλέγαμε όροφο, και τους πήρε η μπάλα…
