Ιδιωτικά ΑΕΙ; Με 6.672 μόρια σε Ιατρική, Νομική, Πολυτεχνεία, παντού;

1. Ο αείμνηστος καθηγητής του Χάρβαρντ και ακαδημαϊκός Δ. Τριχόπουλος σε άρθρο του στην «Καθημερινή» στις 17 Οκτωβρίου 2010 έγραφε: «Το επίπεδο των φοιτητών στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι υψηλό, κατά τη γνώμη μου υψηλότερο εκείνου των καλών αμερικανικών πανεπιστημίων. Αυτό δεν οφείλεται μόνον στην παιδειοκεντρική φιλοσοφία της ελληνικής οικογένειας αλλά και στο γεγονός ότι οι εισαγωγικές εξετάσεις για τα πανεπιστήμιά μας είναι αδιάβλητες, δίκαιες και αξιοκρατικές. Αν δεν υπήρχαν τα “παράθυρα” μετά τις εισαγωγικές, η Ελλάδα θα μπορούσε να διεκδικήσει παγκόσμια πρωτοπορία όσον αφορά την ποιοτική στάθμη του προπτυχιακού φοιτητικού σώματος στα πανεπιστήμια». Αντίστοιχη ήταν και η εκτίμηση του καθηγητή Σταμάτη Κριμιζή. Ελεγε σε συνέντευξή του στις 10 Δεκεμβρίου 2012 πάλι στην «Κ»: «Η χώρα έχει ερευνητικό δυναμικό υψηλότατου επιπέδου. Υπάρχουν νησίδες αριστείας που, παρά τα εμπόδια που υψώνει το κράτος, έχουν δυνατότητα να κάνουν έρευνα πρώτης γραμμής. Οταν προκηρύξαμε το πρόγραμμα “Αριστεία” οι προτάσεις που κατατέθηκαν ήταν στο ίδιο και καλύτερο επίπεδο από το National Science Foundation των ΗΠΑ ή το European Researce Council». Αυτά όμως με τη «μεταρρύθμιση» της κυβέρνησης, με την αποδόμηση του Συντάγματος δηλαδή, θα πρέπει να τα ξεχάσουμε. Της κυβέρνησης που υπεραμυνόταν δήθεν σθεναρά της αριστείας όταν ασκούσε αντιπολιτευτική πολιτική. Ισοπεδώνει τα πάντα, αν και με τα «παράθυρα» και με τα κολέγια η προσπάθεια για την ισοπέδωση ήταν διαχρονική. Συνήθως με την επίκληση ως Δούρειου Ιππου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που στην περίπτωση των ιδιωτικών ΑΕΙ ούτε αυτό ισχύει.

2. Ανακοινώνοντας ο κ. υπουργός τον «οδικό χάρτη» για τα μη κρατικά ΑΕΙ στις 7/2/2024 γνωστοποίησε ότι η εισαγωγή στα ιδιωτικά ΑΕΙ που θα ιδρυθούν στη χώρα μας θα γίνεται με τη συμμετοχή των υποψήφιων φοιτητών στις πανελλαδικές εξετάσεις, όμως θα εισάγονται με την ελάχιστη βάση εισαγωγής (ΕΒΕ) του επιστημονικού πεδίου (και όχι τμημάτων) που ενδιαφέρει τον υποψήφιο η οποία θα πολλαπλασιάζεται επί 0,8. Μάλιστα, όπως διευκρινίστηκε αργότερα, για λόγους συνταγματικής ισονομίας (θυμήθηκαν το Σύνταγμα κατεδαφίζοντας το άρθρο 16!) θα ισχύσει η χαμηλότερη ΕΒΕ από όλα τα πεδία και άρα στην περίπτωση του 2023 το 8,34, με άλλα λόγια με 8,34 x 0,8 = 6.672 μονάδες θα εισάγεσαι παντού («Καθημερινή» 7 & 8/2/2024).

Ανέφερε ο κ. υπουργός για πολλοστή φορά ότι «μεγάλα ξένα πανεπιστήμια ενδιαφέρονται ήδη για συνεργασία με ελληνικά» και έφερε ως παραδείγματα ξένων πανεπιστημίων τη Sorbonne, το Yale, το Johns Hopkings, το Duke, το New York University και το Rochester Institute of Technology που έχουν, όπως είπε, ιδρύσει παραρτήματα σε άλλες ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες όπως π.χ. η Sorbonne στο Αμπου Ντάμπι! Ομως, πώς μπορούν και ιδρύουν παραρτήματα σε άλλες χώρες διατηρώντας το επίπεδο των σπουδών που διαφημίζουν; Κλωνοποιούν τους καθηγητές τους; Δημιουργούν εγκαταστάσεις εφάμιλλες των μητρικών; Βιβλιοθήκες, εργαστήρια, campus; Προφανώς πρόκειται για ταμπέλες με κερδοσκοπικές στοχεύσεις. Οσον αφορά το προσωπικό, κάθε ιδιωτικό ΑΕΙ υποχρεούται να έχει διδακτικό προσωπικό τα μέλη του οποίου σε ποσοστό 80% θα πρέπει να είναι κάτοχοι διδακτορικού. Οταν όμως μόνον το 2022 αναγορεύτηκαν μόνο από τα ελληνικά ΑΕΙ 1.923 διδάκτορες υπάρχει έλλειψη διδακτόρων ώστε οι υποχρεώσεις των ιδιωτικών ΑΕΙ σε διδάκτορες να περιορίζονται στο 80% του αναγκαίου διδακτικού προσωπικού; Και αρκεί ένα διδακτορικό για να καλύψει την ακαδημαϊκή ιεραρχία; Τακτικός, αναπληρωτής, επίκουρος καθηγητής, λέκτορας; Δεν απαιτείται ερευνητικό έργο, δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά διεθνούς κύρους; Επικαλείται επίσης ως επιχείρημα τον αριθμό των Ελλήνων που σπουδάζουν στο εξωτερικό ενώ με τη θεσμοθέτηση ιδιωτικών ΑΕΙ θα παραμένουν στη χώρα μας.

Ομως εκεί σπουδάζουν στα μητρικά πανεπιστήμια και όχι στα παραρτήματά τους με καθεστώς franchising, όπως δημιουργήθηκαν τα κολέγια και θα ακολουθήσουν τα ΑΕΙ που θα δημιουργηθούν εδώ. Η εμπειρία μας από τα κολέγια είναι διαφωτιστική για το τι πρόκειται να ακολουθήσει στη χώρα μας. Και τα κολέγια τη συνεργασία τους με ξένα πανεπιστήμια διαφημίζουν. Το γεγονός ότι τα ιδιωτικά ΑΕΙ πρόκειται να λειτουργήσουν από το 2025 επιβεβαιώνει τους χειρότερους φόβους. Πότε θα προλάβουν να δημιουργήσουν υποδομές, βιβλιοθήκες, campus, από πού θα αντλήσουν διδακτικό προσωπικό εφάμιλλο των κρατικών ΑΕΙ;

3. Η αξιολόγηση των πανεπιστημίων διεθνώς λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις υποδομές, campus, βιβλιοθήκη, κ.ά., στα οποία υστερούμε λόγω της αβελτηρίας των κυβερνώντων γι’ αυτό η κατάταξη των ελληνικών ΑΕΙ είναι δυσανάλογη της αξίας τους. Ομως τα τοπ ΑΕΙ δεν διαθέτουν «την παγκόσμια πρωτοτυπία όσον αφορά την ποιοτική στάθμη του προπτυχιακού φοιτητικού σώματος στα πανεπιστήμια» που δημιουργείται στη χώρα μας λόγω της στράτευσης των παιδιών μας από το Δημοτικό ακόμη με στόχο να πετύχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις.

Μπορεί οι γονείς να θέλουν τα παιδιά τους να παίρνουν με κάθε τρόπο πτυχία, όμως όταν θα βρεθούν οι ίδιοι ασθενείς σε νοσοκομείο ή θα αναζητήσουν τις νομικές υπηρεσίες ενός δικηγόρου, μηχανικού, οικονομολόγου κ.ά. δεν τους ενδιαφέρει να τύχουν υπηρεσιών από τους αρίστους; Μια ευνομούμενη και δημοκρατική κοινωνία έχει την υποχρέωση να επιβάλει κριτήρια αξιολόγησης, όπως οι εισαγωγικές εξετάσεις και το δημόσιο πανεπιστήμιο, ώστε να προστατεύει τα μέλη της. Πώς αλλιώς θα διασφαλίσει η πολιτεία το κοινωνικό σύνολο;

* Τ. αρχιμηχανικός ΟΣΕ, πολιτικός μηχανικός ΑΠΘ