Ο γνωστός θόρυβος του συστήματος

«Τα δέντρα δεν μπορούν να αναπτυχθούν μέχρι τον ουρανό», λέει μια κινεζική παροιμία. Το παγκόσμιο σύστημα φρακάρει και το νιώθουμε. Ο θόρυβος είναι ισχυρός (ακρίβεια, επιτόκια, γεωπολιτική, θεομηνίες).

Σύντομα είναι πιθανό να σηκώσει ξανά χειρόφρενο. Οι ενδείξεις είναι πολλές (και οι αιτίες το ίδιο). Οι πιθανότητες όμως να «αποσυμπιεστεί» κάπως ο καπιταλισμός είναι λίγες. Τα χρέη και τα στοιχήματα με την υπερμόχλευση στις αγορές κυριαρχούν έναντι της παραγωγής και του εμπορίου. Κοινώς: η απόσταση πραγματικού-πλασματικού κεφαλαίου εξακολουθεί να είναι τεράστια.

Το δε ΔΝΤ ανακοίνωσε ότι «είναι σαφώς σκόπιμη η παγκόσμια συνεργασία», που σημαίνει ότι σχέδια όπως αυτά για ενιαίο νόμισμα ή ψηφιακά κοινά νομίσματα δεν είναι απίθανα. Οπως επίσης όσα ακούγονται για καθολικό βασικό εγγυημένο εισόδημα φαίνεται ότι δεν είναι τόσο μακρινά σενάρια.

Και όλα αυτά συμβαίνουν παρά τον έντονο «φιλελεύθερο εθνικισμό» που αναπτύσσεται, κυρίως μετά την εποχή Τραμπ και τον προστατευτισμό της αμερικανικής οικονομίας με τους δασμούς.

Οι διεθνείς θεσμοί μάλλον δεν μπορούν να διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στην επίλυση παγκόσμιων προκλήσεων (αντιθέτως πυροδοτούν καταστάσεις όπως στην Ουκρανία).

Τέλος, ας μην ξεχνάμε ότι η Κίνα ήδη σήκωσε χειρόφρενο. Και στη εσωτερικό της οι ταξικές διαφορές εντείνονται (όπως και οι σχετικά αφανείς χρεοκοπίες…).

ΥΓ.: Προσδεθείτε: «Το μέλλον θα διαρκέσει πολύ»…