Στόχος η δικαιότερη διάθεση πόρων

Με μεγάλες ενστάσεις για τις πραγματικές προθέσεις του πλούσιου Βορρά ξεκινά σήμερα στο Παρίσι η διήμερη σύνοδος κορυφής για τη σύναψη ενός νέου Παγκόσμιου Οικονομικού Συμφώνου για την αντιμετώπιση των αλλεπάλληλων κλιματικών, ενεργειακών, υγειονομικών και οικονομικών κρίσεων που ταλανίζουν την υφήλιο και ειδικά τις πιο ευάλωτες χώρες.

Με οικοδεσπότες τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, η «Summit for a New Global Financing Pact» θα φιλοξενήσει πάνω από 300 εκπροσώπους κρατών, διεθνών οργανισμών, ΜΚΟ, φιλάνθρωπους και «εταίρους του ιδιωτικού τομέα», 6 συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης και πάνω από 50 παράπλευρες εκδηλώσεις.

Δεδηλωμένος σκοπός της συνόδου, «η οικοδόμηση ενός πιο υπεύθυνου, δικαιότερου και χωρίς αποκλεισμούς διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος για την καταπολέμηση των ανισοτήτων, τη χρηματοδότηση της κλιματικής μετάβασης και την όσο τον δυνατόν εγγύτερη επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης». Οι τέσσερις κύριοι στόχοι της συνόδου όπως έχουν ήδη ανακοινωθεί και παρακολουθούνται από ισάριθμες ομάδες εργασίας είναι:

1. Η αποκατάσταση του δημοσιονομικού χώρου στις χώρες που αντιμετωπίζουν βραχυπρόθεσμες δυσκολίες, ιδίως στις πιο χρεωμένες.
2. Η προώθηση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα σε χώρες χαμηλού εισοδήματος.
3. Η ενθάρρυνση των επενδύσεων σε «πράσινες» υποδομές για την ενεργειακή μετάβαση στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες χώρες.
4. Η κινητοποίηση καινοτόμου χρηματοδότησης για τις ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή χώρες.

Στο πλαίσιο αυτό μια σειρά από ηγέτες του ανεπτυγμένου Βορρά όπως ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Τζο Μπάιντεν, ο Ολαφ Σολτς, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Ρίσι Σούνακ, ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Φούμιο Κισίντα αλλά και ο πρωθυπουργός της Βραζιλίας Ιγνάθιο Λούλα ντα Σίλβα, των Μπαρμπέιντος Μία Μότλεϊ, οι πρόεδροι της Κένυας, της Σενεγάλης και της Νοτίου Αφρικής Ουίλιαμ Ρούτο, Μάκι Σαλ και Σιριλ Ραμαφόζα διεμήνυσαν με ανοιχτή επιστολή τους ότι τα δάνεια και οι δωρεές των κυβερνήσεων των ανεπτυγμένων χωρών δεν θα επαρκέσουν για επίτευξη των στόχων και θα χρειαστεί η σύμπραξη του ιδιωτικού τομέα μέσα από «καινοτόμες και βιώσιμες πηγές χρηματοδότησης».

Οι ακτιβιστικές οργανώσεις που μάχονται κατά της φτώχειας και της περιβαλλοντικής καταστροφής βλέπουν ωστόσο με σκεπτικισμό την εμπλοκή των ιδιωτικών κεφαλαίων. Η κυρίαρχη ιδέα του Μακρόν και των υπολοίπων του πλούσιου Βορρά εστιάζει στην παροχή κινήτρων σε ιδιωτικές τράπεζες και εταιρείες προκειμένου αυτές να χρηματοδοτήσουν τις λύσεις.

Το μοντέλο αυτό, τονίζουν, έχει αποτύχει επανειλημμένα στο παρελθόν, με λιγότερο ιδιωτικό χρήμα από αυτό που έχει υποσχεθεί να μοχλεύεται και τα κέρδη του ιδιωτικού τομέα να μπαίνουν πάντα μπροστά από τα οφέλη για το κλίμα και την αντιμετώπιση της ανισότητας.

Αιτιάσεις Μακρόν

Εχοντας αυτό υπόψη τους αλλά και το ενδεχόμενο η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερο χρέος τις υπερχρεωμένες χώρες του Νότου, περισσότεροι από 140 οικονομολόγοι και εμπειρογνώμονες του χώρου δημοσίευσαν την περασμένη Δευτέρα τη δική τους ανοιχτή επιστολή.

Σε αυτήν καλούν τους ηγέτες των πλούσιων χωρών -που έχουν μείζονα ρόλο στη διαμόρφωση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αρχιτεκτονικής και στη ρύπανση της ατμόσφαιρας- να… αφήσουν τα σάπια και να πολεμήσουν τις απειλητικές για την ανθρωπότητα κρίσεις της κλιματικής αλλαγής και της ανισότητας μέσω μιας προς τα κάτω αναδιανομής δημόσιου χρήματος τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι παραπάνω απορρίπτουν τις αιτιάσεις Μακρόν και λοιπών ότι δεν φτάνουν τα χρήματα της Δύσης. «Η κρατική χρηματοδότηση δεν ήταν ποτέ σπάνια στις κυβερνήσεις του Παγκόσμιου Βορρά», αντιτείνουν, υπογραμμίζοντας ότι αυτό «το είδαμε με τα τρισεκατομμύρια δολάρια που αυτές δαπάνησαν για τη διάσωση των τραπεζών το 2008, για την αντιμετώπιση του Covid-19 μετά το 2020 αλλά και τις τεράστιες δαπάνες τους για στρατούς και αστυνομικές δυνάμεις χρόνο με τον χρόνο.

Δεν υφίσταται έλλειψη μόχλευσης κεφαλαίων για να πληρώσουν το δίκαιο μερίδιό τους για το δημόσιο συμφέρον, το κλίμα και τις λύσεις κόστους ζωής που χρειάζονται απεγνωσμένα – τόσο εντός των συνόρων τους όσο και στο εξωτερικό».

Οι υπογράφοντες καλούν τις πλούσιες κυβερνήσεις να απελευθερώσουν τρισεκατομμύρια δολαρίων:

α. σταματώντας να χρηματοδοτούν τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων αντί να τις υποχρεώνουν να πληρώσουν για τη ζημιά που προκαλούν,

β. ακυρώνοντας τα παράνομα χρέη του Παγκόσμιου Νότου που στην πλειονότητά τους έχουν δημιουργηθεί από την αποικιοκρατία και το νεοαποικιακό παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και

γ. φορολογώντας περισσότερο τους πλουσίους -και ειδικά το πλουσιότερο 1% που καρπώθηκε τα 2/3 του νέου πλούτου που δημιουργήθηκε την τελευταία διετία. Η προοδευτική φορολόγηση του ακραίου πλούτου, ξεκινώντας από 2%, θα απέφερε σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους έσοδα 2,5-3,6 τρισ. δολαρίων ετησίως.