ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Ελένη Καρασαββίδου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Τίμησε τον αρχιεπισκοπικό του θρόνο όσο ελάχιστοι. «Προτιμώ ιπτάμενος ως αετός να πέσω παρά να ζήσω έρπων», συνήθιζε να λέει. Η προσωπικότητά του ήταν τέτοια που έγινε αποδεκτός ως διοικητής της Τραπεζούντας όχι μόνο από τους Ελληνες της περιοχής αλλά από κοινού από τους Νεότουρκους και τους Ρώσους της νεόκοπης «δημοκρατίας των Σοβιέτ». Η δίχρονη προεδρία του υπήρξε ένα αληθινό διάλειμμα δημοκρατίας και αρμονικής συμβίωσης χριστιανών (Ελλήνων και Αρμένιων) και μουσουλμάνων (Τούρκων και Κούρδων) και αναδείχθηκε στη δημοφιλέστερη προσωπικότητα μεταξύ ομογενών και αλλογενών, σύμφωνα με αρχεία (και) της Αντάντ.

Ο Χαρίλαος Φιλιππίδης, όπως ήταν το κοσμικό του όνομα, γεννήθηκε το 1881, στον Γρανίτη Κομοτηνής. Η ευρύτητα της μόρφωσής του, με σπουδές στην Ελλάδα, τη Λιψία και τη Λοζάνη, του παρείχε έναν ευρύ πνευματικό ορίζοντα, ώστε μπορούσε να δρα πολιτικά και κοινωνικά. Η προσπάθειά του για αυτονόμηση της Δυτικής Θράκης από κοινού με Ελληνες και Τούρκους, ώστε να προλάβει τη δράση κομιτατζήδων στην περιοχή, αλλά και η φιλία του τόσο με τον Ελευθέριο Βενιζέλο όσο και με τον Ιωνα Δραγούμη, μορφές σεβαστές διαφορετικών πλευρών, αυτό μαρτυρεί. Πριν ο σωβινισμός φανερώσει, μέσω των Νεότουρκων, το αποκρουστικό πρόσωπό του, ο ίδιος, όπως και άλλοι σημαντικοί αλλόθρησκοι, Ελληνες και μη, είχαν δει στο νέο κίνημα το συναρπαστικό, όπως φαινόταν, αρχικά όραμα μιας βαθμιαίας αναμόρφωσης της φθίνουσας Αυτοκρατορίας σε μια φιλελεύθερη ισονομούμενη κυρίαρχη πολιτεία. Κίνηση για την οποία ελάχιστα έγιναν γνωστά στον ελληνικό Τύπο.

Με τα πνευματικά του χαρίσματα, την πειθώ του λόγου του και τη δράση του υπέρ της συμβίωσης των σύνοικων λαών, συγκράτησε το κύμα των διωγμών στην περιοχή του με σχεδόν χωρίς απώλειες. Οταν η εθνοκάθαρση ήταν στα σπάργανά της και ο Γερμανός στρατηγός Λίμαν είχε διασπείρει το σύνθημα «η Τουρκία στους Τούρκους», εν μέσω παιχνιδιών των ανταγωνιζόμενων κρατών και των συμμάχων, ο Βενιζέλος τον εξουσιοδότησε να προχωρήσει σε διακρίβωση δυνατοτήτων για απευθείας συνεννοήσεις με τους Τούρκους. Αλλά, για αρκετούς και σημαντικούς λόγους, συνέχεια δεν υπήρξε.

Μετά την προσφυγιά, πέτυχε μια σχεδόν υποδειγματική διαχείριση του Ταμείου Ανταλλαξίμων Κοινοτικών και Κοινωφελών Περιουσιών και η δημοτικότητά του στους προσφυγικούς πληθυσμούς, τους οποίους το ελληνικό κράτος ήθελε να κατευνάσει και να ενσωματώσει, τον οδήγησαν -μετά την εκπαραθύρωση του Δαμασκηνού από το μεταξικό καθεστώς- στον αρχιεπισκοπικό θρόνο.

Ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος, όπως ήταν το εκκλησιαστικό όνομά του, έπειτα μάλιστα από ένα σφοδρό διάγγελμα, αρνήθηκε να ορκίσει τη δωσίλογη κυβέρνηση Τσολάκογλου. Καθαιρέθηκε από το αξίωμά του στις 2 Ιουνίου του 1941.