Ποιος είναι ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο ηγέτης του ιστορικού Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος CHP και του εξακομματικού συνασπισμού της αντιπολίτευσης, που σε τρεις εβδομάδες θα επιχειρήσει να εκθρονίσει τον… ισόβιο «σουλτάνο» της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, έπειτα από είκοσι συναπτά χρόνια στην εξουσία;
Ακόμη και για τους κεμαλιστές ψηφοφόρους, ο Κιλιτσντάρογλου παραμένει μια συμβιβαστική λύση ανάγκης με λιγοστά χαρίσματα, που υπό άλλες συνθήκες δεν θα διεκδικούσε ποτέ την ηγεσία του κόμματος και πολύ περισσότερο της χώρας.
Να όμως που η ζωή, και ιδίως η ζωή μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, και φυσικά οι διαδοχικές εκλογικές ήττες των κεμαλιστών τα έφεραν έτσι, ώστε η μισή Τουρκία –κατά τεκμήριο το πιο προοδευτικό και φιλοδημοκρατικό κομμάτι της γείτονος– να ποντάρει τα ρέστα της σε αυτόν τον αντικειμενικά μέτριο πολιτικό, έναν Κεμάλ από… το κάτω ράφι, που το μόνο κοινό που έχει με τον ιδρυτή του κόμματος και της μοντέρνας Τουρκίας, τον Ατατούρκ, είναι το μικρό του όνομα!
Κακά τα ψέματα – ο Κιλιτσντάρογλου είναι ένας άχρωμος και άοσμος οικονομολόγος, που ανέβηκε σκαλί σκαλί στην ιεραρχία της δημόσιας διοίκησης και βρέθηκε κάποια στιγμή επικεφαλής του Οργανισμού Κοινωνικών Ασφαλίσεων (SSK), του τουρκικού «ΙΚΑ». Για την ακρίβεια, η μοναδική του πραγματική διάκριση ήταν το 1994, όταν ανακηρύχθηκε «Γραφειοκράτης της Χρονιάς» από ένα οικονομικό περιοδικό!
Αλλά και στο τιμόνι των κεμαλιστών από σπόντα βρέθηκε, ως έμπιστος του πρώην ηγέτη Ντενίζ Μπαϊκάλ και κατόπιν ως «ενωτικός» υποψήφιος στα «πέτρινα χρόνια» του κόμματος. Το μοναδικό σημαντικό προτέρημά του είναι πως θεωρείται «αδιάφθορος» και… αφύσικα τίμιος για πολιτικός: διόλου μικρό πράγμα βέβαια για τη βαθιά διεφθαρμένη πολιτική ζωή της Τουρκίας. Ομως είναι εξίσου βέβαιο πως δεν εμπνέει τους ψηφοφόρους, καθώς στην πολιτική καριέρα του μετρά μόνον ήττες – ξεκινώντας από το 2009, όταν έθεσε υποψηφιότητα για δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης και έχασε πανηγυρικά από τον υποψήφιο του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), και φτάνοντας ώς την πρόσφατη «μονομαχία» CHP-AKP στις βουλευτικές του 2020, όπου «ξανάκανε μάγκα» τον «σουλτάνο».
Ολο το τελευταίο διάστημα, καθώς πλησιάζαμε στις εκλογές, οι πάντες όλοι –δημοσκόποι, στελέχη του κόμματός του, στελέχη των άλλων πέντε συνεργαζόμενων κομμάτων της αντιπολίτευσης και αμέτρητοι πολίτες στα σόσιαλ μίντια– του βροντοφωνάζουν ότι… δεν κάνει για τη συγκεκριμένη δουλειά, ότι ο «σουλτάνος» θα τον φάει λάχανο: επιμένουν, δηλαδή, ότι δεν είναι αρκετά χαρισματικός για να τα βάλει με τον Ερντογάν και ότι καλά θα έκανε να υποστήριζε είτε τον σημερινό δήμαρχο της Πόλης Εκρέμ Ιμάμογλου είτε τον δήμαρχο της Αγκυρας Μανσούρ Γιαβάς – δύο δημοφιλέστατα στελέχη των κεμαλιστών.
Αλλά αυτός εκεί, κολλημένος στο όνειρό του – να γίνει, από άσημος «χαρτογιακάς», σουλτάνος στη θέση του σουλτάνου! Ακόμα κι όταν η Μεράλ Ακσενέρ αποχώρησε οργισμένη από το εξακομματικό παζάρι, ο Κιλιτσντάρογλου επέμεινε στο όραμά του – και τελικά κατάφερε, πειθαναγκαστικά, να επαναφέρει τη «Λύκαινα» στο μαντρί της «Εθνικής Συμμαχίας». Τους ενώνει, βλέπετε, ο κοινός στόχος της απαλλαγής από τον Ερντογάν.
Πάμε τώρα στο ζουμί – πόσες πιθανότητες έχει ο Κεμάλ να εκθρονίσει τον Ταγίπ; Τις πρώτες μέρες μετά τον καταστροφικό σεισμό στην Αττάλεια, με τον πληθωρισμό στα ύψη και την ισοτιμία της λίρας με το δολάριο αλλά και συνολικά την τουρκική οικονομία στα «Τάρταρα», όλα τα γκάλοπ έδειχναν πως είχε αποκτήσει ένα ισχυρό προβάδισμα και πως μόνο μια ευρεία κυβερνητική εκστρατεία βίας, νοθείας και εξαγοράς ψήφων (που φυσικά κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει – αρκετοί ειδικοί τη θεωρούν περίπου δεδομένη…) θα μπορούσε να εκτροχιάσει τη δυναμική του.
Ομως η δημοσκοπική «ψαλίδα», που κάποια στιγμή άγγιξε τις δέκα μονάδες, μειώθηκε δραματικά μετά τις πρώτες προεκλογικές εμφανίσεις –και υποσχέσεις, ιδίως οικονομικές – του «πάλιουρα» Ταγίπ. Στην πιο πρόσφατη έρευνα από την εταιρεία δημοσκοπήσεων Metropoll, το 42,6% των ερωτηθέντων ψηφίζει Κιλιτσντάρογλου και το 41,1% Ερντογάν στον πρώτο γύρο – το προβάδισμα εξανεμίστηκε.
Αντιμέτωπος με αυτό το απρόσμενα γρήγορο «ριμπάουντ» του ισλαμιστή προέδρου, ο Κιλιτσντάρογλου ρίσκαρε, πραγματοποιώντας άνοιγμα προς τους Κουρδους και την Αριστερά, δηλαδή το υπό διωγμό Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών, το HDP. Ετσι, πριν από λίγες μέρες κατηγόρησε ανοιχτά τον Ερντογάν ότι συνδέει σκόπιμα εκατομμύρια Κούρδους με την τρομοκρατία: «Κάθε φορά που το Παλάτι βλέπει ότι θα χάσει τις εκλογές, ξεκινά συλλογικός στιγματισμός των Κούρδων», είπε χαρακτηριστικά ο Κιλιτσντάρογλου, που άλλωστε κατάγεται από την επαρχία Ντερσίμ (Τουντζελί) στην ανατολική Τουρκία, με μεικτό πληθυσμό Κούρδων και αλεβιτών.
Και προχτές έσπασε ακόμα ένα «ταμπού», ανακοινώνοντας δημόσια ότι είναι αλεβίτης, δηλαδή μέλος μιας ιστορικής όσο και κυνηγημένης θρησκευτικής μειονότητας της Τουρκίας, που για πολλούς συντηρητικούς σουνίτες μουσουλμάνους κινείται στα όρια της αίρεσης.
Το σημαντικότερο όμως είναι πως ο Κιλιτσντάρογλου έπεισε το HDP, την τρίτη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της Τουρκίας με πάνω από 10% των ψήφων, να μην κατεβάσει δικό του υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές, δίνοντας έτσι «σιωπηρή υποστήριξη» σε αυτόν.
Σε αντάλλαγμα, υποσχέθηκε πως αν εκλεγεί θα αποφυλακίσει τον κρατούμενο από το 2016 ηγέτη του HDP Σελαχατίν Ντεμιρτάς, ενώ έχει επανειλημμένα καταδικάσει τις διακρίσεις εις βάρος της κουρδικής γλώσσας στην Τουρκία, αλλά και τη συστηματική «καρατόμηση» δεκάδων δημάρχων του HDP στη νοτιοανατολική Τουρκία. Αλλωστε μπορεί ο ίδιος να είναι Κεμάλ μόνο στο όνομα, αλλά το CHP παραμένει η παράταξη του αυθεντικού Κεμάλ, το κόμμα που εγγυάται τον κοσμικό χαρακτήρα και τη φιλοδυτική κατεύθυνση του τουρκικού κράτους – δύο δομικά στοιχεία που έχουν τεθεί υπό σοβαρή αμφισβήτηση στην εικοσαετή θητεία του Ερντογάν.
Γιατί τον επιλέξαμε
Γιατί σε τρεις εβδομάδες αναμετριέται με την Ιστορία: είτε θα νικήσει, εκθρονίζοντας επιτέλους τον «ισόβιο» Ερντογάν, είτε θα ηττηθεί, σφραγίζοντας τη διαιώνιση του γειτονικού μας νεο-οθωμανικού… σουλτανάτου!
