«Παρασυρμένοι στον ανεμοστρόβιλο αυτού του πολέμου, πληροφορημένοι μονόπλευρα, χωρίς επιστροφή σχετικά με τις μεγάλες αλλαγές που έχουν ήδη επισυμβεί ή είναι στη διαδικασία να συντελεστούν, χωρίς να έχουμε την αίσθηση ενός ούριου ανέμου που θα δώσει το σχήμα ενός μέλλοντος, όλοι εμείς δεν γνωρίζουμε πλέον ποιο σχήμα να δώσουμε στις εντυπώσεις που μας στοιχειώνουν και ποια αξία να αποδώσουμε στις κρίσεις που διατυπώνουμε. Θα μπαίναμε στον πειρασμό να πιστέψουμε ότι ποτέ ξανά ένα συμβάν δεν έχει κονιορτοποιήσει τόσα κοινά αγαθά για την ανθρωπότητα, δεν έχει παραπλανήσει τους πλέον διαυγείς ανάμεσα στους νοήμονες ανθρώπους, δεν έχει τόσο ριζικά υποβιβάσει το πλέον υψηλό. Ακόμα και η επιστήμη έχει χάσει την αδέκαστη ουδετερότητά της.
Οι θεράποντές της, βαθύτατα χολωμένοι, επιχειρούν να υφαρπάξουν τα όπλα της, για να μεταφέρουν τη συνεισφορά τους στον αγώνα εναντίον του εχθρού. Ο ανθρωπολόγος πρέπει να δηλώσει ότι ο αντίπαλος είναι κατώτερος και εκφυλισμένος, ο ψυχίατρος να διαγνώσει σε αυτόν μια πνευματική ή ψυχική διαταραχή. Αναμφίβολα νιώθουμε σήμερα το κακό με μια υπερβολική ένταση, και δεν έχουμε το δικαίωμα να το συγκρίνουμε με το κακό άλλων εποχών που δεν τις έχουμε ζήσει» (Φρόιντ, «Η απομάγευση που προκαλεί ο πόλεμος» στο «Επίκαιρες θεωρήσεις για τον πόλεμο και τον θάνατο»,1915).
Πριν από τον δεύτερο, στις αρχές του πρώτου από τους πολέμους που ονομάστηκαν παγκόσμιοι, ο Φρόιντ μιλά στο απόσπασμά του αυτό για όλους τους πολέμους. Θυμήθηκα το κείμενό του αυτό σήμερα, περίπου έναν χρόνο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ενα ακόμα θερμό επεισόδιο ενός ψυχρού πολέμου που το ΝΑΤΟ δεν έπαψε να υποδαυλίζει και μετά τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, και που μετράμε θύματα και από τις δύο πλευρές, που τις συνδέουν αιώνες πολιτισμού και όπου ο Ελληνισμός συνεχίζει να έχει ιστορικούς δεσμούς και σημερινή παρουσία. Τις ανυπολόγιστες καταστροφές καλούνται ήδη εταιρείες να τις «υπολογίσουν» με το αζημίωτο (https://www.capital.gr/diethni/3689815/epikoinonia-zelenski-me-ton-ceo-tis-blackrock-gia-tin-anoikodomisi-tis-xoras), ενώ συνεχίζονται οι «παράπλευρες» απώλειες που σημαίνουν τον εξαπίνης ή και αργό θάνατο για εμάς και για το σπίτι μας, που είναι όλος ο πλανήτης.
Οι πόλεμοι, οι πόλεμοι του αιώνα μας, είναι για τους κυρίαρχους του κόσμου το βασικό μέσο λύσης των κρίσεων που οι ίδιοι γεννούν και εξάγουν με κάθε τρόπο σε κάθε γωνιά του πλανήτη, στοχεύοντας στην πολιτική και πολιτισμική υποταγή των λαών και στην απομύζηση των πόρων τους. Υπάρχει άραγε τρόπος διαφυγής, όταν η μη ρεαλιστική πραγματικότητα στην οποία μας φυλακίζουν παγιδεύει τη σκέψη μας και εκτροχιάζει τη φαντασία μας; Θα μπορέσουμε να δείξουμε πως πρόκειται για μια πραγματικότητα εκτός πραγματικότητας, αν το πραγματικό σημαίνει ακόμα το αληθινό και το δίκιο;
