Bαθύτατος ηθικός προβληματισμός για το Κατάρ-γκέιτ

Η Ιταλία ξέρει καλά τι σημαίνει διαφθορά. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η έρευνα «Καθαρά Χέρια» έφερε τα πάνω κάτω στην πολιτική ζωή της χώρας και προκάλεσε, μεταξύ των άλλων, την εξαφάνιση του μεγαλύτερου ιταλικού κόμματος –της Χριστιανικής Δημοκρατίας– και των σοσιαλιστών του Μπετίνο Κράξι.

Η σημερινή περίπτωση είναι, εν μέρει, διαφορετική, αλλά μπορούν να εντοπιστούν, σίγουρα, αρκετά κοινά σημεία. Yπάρχει η αίσθηση, εδώ στην Ιταλία, ότι οι πρακτικές που φέρεται να χρησιμοποιούσε ο Αντόνιο Παντσέρι και κάποιοι στενοί συνεργάτες του δεν μπορεί να περιορίζονται μόνο στη ΜΚΟ που είχε ιδρύσει ο Ιταλός πρώην ευρωβουλευτής. Οτι πρέπει να πρόκειται για σαφώς πιο διαδεδομένο modus operandi, που δεν ξέρουμε, όμως, αν η έρευνα της βελγικής εισαγγελίας θα καταφέρει να αποκαλύψει.

Παράλληλα, έμπειροι αναλυτές θέτουν το εύλογο ερώτημα: «γιατί η προσοχή στράφηκε μόνο προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση;». Μια πιθανή απάντηση είναι ότι ο ρόλος των μυστικών υπηρεσιών έξι χωρών, που είχαν κύριο βάρος στην πραγματοποίηση των ερευνών, δεν πρέπει να θεωρείται δευτερεύουσας σημασίας. Δηλαδή, όπως γράφτηκε, η «έμπνευση» μπορεί να δόθηκε από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξαιτίας συγκρουόμενων συμφερόντων με το Κατάρ. Χωρίς αυτό, φυσικά, να μειώνει την όλη βαρύτητα και σημασία της έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Οσο για τις επιπτώσεις του Κατάρ-γκέιτ στην ιταλική πολιτική πραγματικότητα, είναι σαφές ότι το θέμα προκαλεί μεγάλο προβληματισμό. Το Δημοκρατικό Κόμμα αρχικά επέλεξε τη σιωπή. Είναι η πολιτική δύναμη στην οποία, παλαιότερα, ανήκε ο Παντσέρι και του οποίου ο ευρωβουλευτής Αντρέα Κοτσολίνο (σύμφωνα με πολλούς ασκούσε επίσης αθέμιτη επιρροή στο Ευρωκοινοβούλιο) ήταν μέλος μέχρι να ξεσπάσει το σκάνδαλο. Τελικά, ο υπό παραίτηση γραμματέας των Δημοκρατικών, Ενρίκο Λέτα, αποφάσισε να πάρει θέση, υπογραμμίζοντας ότι οι αξίες της ιταλικής Κεντροαριστεράς είναι εκείνες που υπερασπιζόταν ο Νταβίντ Σασόλι, ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχασε τη μάχη με τον καρκίνο τον περασμένο Ιανουάριο. Διαφάνεια και εντιμότητα. Η θέση του Δημοκρατικού Κόμματος, ουσιαστικά, είναι ότι εξαπατήθηκε από όσους βρίσκονται ή μπορεί να βρίσκονται εμπεπλεγμένοι στο σκάνδαλο αυτό. Θα φροντίσει, μάλιστα, να το υποστηρίξει και κατά τη διάρκεια της δίκης που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες.

Υπάρχουν, όμως, και εδώ κάποιες ενστάσεις. Είναι δυνατόν να μην είχε καταλάβει κανείς ότι ένα έστω και μικρό μέρος των μελών της Σοσιαλιστικής Ομάδας στο Ευρωκοινοβούλιο υποστήριζε με υπερβολικό ζήλο τις θέσεις και τα συμφέροντα ξένων χωρών; Και όχι μόνον: όπως έγραψε ο ιταλικός Τύπος, ο Παντσέρι ήταν άνθρωπος προσκείμενος, τουλάχιστον στο παρελθόν, στην πολιτική γραμμή του πρώην πρωθυπουργού και πρώην υπουργού Εξωτερικών, Μάσιμο Ντ’Αλέμα. Ο οποίος, παράλληλα, σύμφωνα με τον Τύπο της Ρώμης, έχει αναλάβει (νόμιμα) και τον ρόλο του μεσάζοντα ανάμεσα στην Ιταλία και σε ξένες χώρες για την ευόδωση διαφόρων μπίζνες.

Ολα αυτά (και πέρα από την ύπαρξη ή όχι ποινικών ευθυνών) έχουν κάποια σχέση με τα ιδεώδη και με τους στόχους της ιταλικής και ευρωπαϊκής προοδευτικής παράταξης; Και μέχρι ποιου σημείου έχουν ζημιώσει ή μπορούν ακόμη να ζημιώσουν την ηθική υπεροχή την οποία, εμπράκτως, υπερασπιζόταν ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ; Πρόκειται για ερωτήματα κύριας σημασίας, τη στιγμή μάλιστα που το ιταλικό Δημοκρατικό Κόμμα, μετά την ήττα των εκλογών του περασμένου Σεπτεμβρίου, προσπαθεί να πετύχει μια δύσκολη όσο και αναγκαία επανίδρυση.