Είναι ίσως η πιο τρυφερή ιστορία αγάπης και ταυτόχρονα, ως ταινία, έχει μια ενδιαφέρουσα ιδιαιτερότητα: αν και ανήκει στον «βωβό» κινηματογράφο, γυρίστηκε κόντρα στον καιρό της, τότε που ξεκινούσε ο ομιλών, το 1931.
Παρ’ όλα αυτά, όχι μόνο έγινε μύθος, αλλά κατάφερε να μιλήσει για μια εποχή κρίσης και ανισοτήτων με χιούμορ, να υμνήσει τον ηρωισμό των απλών ανθρώπων και τη γενναιοδωρία της προσφοράς, όταν ο υπόλοιπος κόσμος παραδίδεται στο κυνήγι του χρήματος, και τελικά να δηλώσει την πίστη του οραματιστή δημιουργού της στην καλοσύνη, στο όνειρο, στον έρωτα.
Ο λόγος για «Τα φώτα της πόλης», την ταινία η οποία, με φόντο το Μεγάλο Κραχ του 1929, ακολουθεί τον άνεργο περιπλανώμενο Σαρλό, καθώς εκείνος ερωτεύεται μια τυφλή ανθοπώλισσα και κάνει τα πάντα ώστε να καταφέρει να βρει τα χρήματα της εγχείρησης που θα της επιτρέψει να δει τα φώτα της πόλης.
Ως μια «ιστορία αγάπης που ξεπερνά γλωσσικά, πολιτισμικά, ηλικιακά εμπόδια και γίνεται οικουμενική» την περιγράφει η Αμάλια Μπένετ, που συνυπέγραψε τη διασκευή και καθοδήγησε σκηνοθετικά και χορογραφικά έναν θίασο 26 ηθοποιών, μουσικών και τραγουδιστών, επιχειρώντας το ανέβασμά της ως μιούζικαλ με τη μουσική να υπογράφει ο Θόδωρος Οικονόμου και τους στίχους ο Σταύρος Σταύρου.
Το εγχείρημα παρουσιάζεται στη σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» του Εθνικού και ίσως η –πολυπολιτισμικής ταυτότητας– χορογράφος και χορεύτρια Μπένετ, που μας μιλά, να ταιριάζει γάντι στην αποκρυπτογράφηση των βουβών αλλά ηχηρών νοημάτων του αριστουργήματος του Τσάπλιν.
● Ποια ήταν η σκέψη για το ανέβασμα αυτής της παράστασης;
Είναι περισσότερο ένας φόρος τιμής σε ένα αριστούργημα. Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να μεταφέρω το πνεύμα της ταινίας στη σκηνή και να δώσω την αίσθηση του γυρίσματος. Είναι ένα έργο το οποίο ο Τσάπλιν έγραψε, σκηνοθέτησε και, παράλληλα, ανέλαβε την παραγωγή, ακόμα και τη σύνθεση της μουσικής. Ηθελα να δείξω πόσο οραματιστής και ολοκληρωμένος δημιουργός ήταν.
● Στην ταινία εκφράζεται το πνεύμα του ανθρώπου που δεν έχει τίποτα κι όμως νοιάζεται τόσο ουσιαστικά για τη ζωή του διπλανού του.
Αυτό που με συγκινεί είναι ότι βλέπεις έναν άνθρωπο με τρύπια παπούτσια, που μένει στους δρόμους και δεν έχει τίποτα, αλλά είναι διατεθειμένος να παλέψει για τον έρωτα ή ακόμη και να σώσει τη ζωή ενός πλούσιου που τον υποτιμά. Εκτιμά την αξία της ζωής αυτής καθεαυτής. Και μεταφέρει αυτή τη φιλοσοφία της ζωής με φανταστικό χιούμορ. Το άλλο που με συγκινεί από αυτή την ταινία και τα έργα του Τσάπλιν γενικώς και θέλησα να μεταδώσω στην παράσταση είναι ο ρομαντισμός και η συγκίνηση αυτού του αξεπέραστου δημιουργού. Δεν ντρέπεται καθόλου να είναι ρομαντικός ούτε να συγκινείται κι αυτό είναι κάτι που σνομπάρουμε στην εποχή μας…
● Πώς συσχετίζετε τα «Φώτα της πόλης» με την εποχή μας;
Σχετίζεται πάρα πολύ, χωρίς να χρειάζεται το έργο να γίνει σύγχρονο: διαδραματίζεται σε μια πόλη, την εποχή του μεγάλου κραχ, κρίση που έχουμε ζήσει και εδώ στην Ελλάδα και παγκόσμια… Και τώρα, άλλωστε, έχουμε μια άλλη κρίση. Νομίζω ότι τέτοια θέματα, δυστυχώς, δεν παλιώνουν ποτέ. Και από την άλλη θαυμάζω το μεγάλο ρίσκο που πήρε ο Τσάπλιν να φτιάξει μια ταινία χωρίς λόγια. Σκέφτομαι ότι έχει φοβερή αξία για τον χαρακτήρα του αλήτη το ότι τον παρουσίαζε να μη μιλάει, παρά μόνο με τις πράξεις του. Είναι λες και η δράση είναι πιο δυνατή από τον λόγο… Για μένα δεν ήταν δύσκολο να το καταλάβω. Ηταν κοντά στην καρδιά μου… Στην παράσταση, ο μόνος ομιλών λόγος που υπάρχει είναι σε μορφή τραγουδιού και παίρνει τη θέση της καρτέλας που έπεφτε κάθε τόσο στην οθόνη, για να προχωρά τη δράση.
? Πληροφορίες: «Τα φώτα της πόλης», του Τσάρλι Τσάπλιν. Ενα διαφορετικό μιούζικαλ. Διασκευή: Αμάλια Μπένετ – Νικίτα Μιλιβόγεβιτς – Θοδωρής Οικονόμου. Σκηνοθεσία-Χορογραφία: Αμάλια Μπένετ. Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου. Στίχοι: Σταύρος Σταύρου. Σκηνικά: Τίνα Τζόκα. Κοστούμια: Αγγελος Μέντης. Διανομή: Προκόπης Αγαθοκλέους, Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Φίλιππος Ανθης, Στέλλα Αντύπα, Θοδωρής Βράχας, Σαβίνα Γιαννάτου, Νίκος Ιατρού, Εκτορας Λυγίζος, Υβόννη Μαλτέζου, Γρηγορία Μεθενίτη, Μάριο Μπανούσι, Ιωάννα Μπιτούνη, Κώστας Μπερικόπουλος, Νικόλας Ντούρος, Μίκης Παντελούς, Γιάννης Πρωτόπαππας, Κρις Ραντάνοφ, Θανάσης Ραφτόπουλος, Μαριάμ Ρουχάτζε, Κωνσταντίνος Σάμαα. Μουσικοί επί σκηνής: Διονύσης Βερβιτσιώτης (βιολί), Παρασκευάς Κίτσος (κοντραμπάσο), Ιώ Λε Μολλέρ (μπαγιάν), Θοδωρής Οικονόμου (πιάνο), Δημήτρης Χουντής (σαξόφωνο). Θέατρο REX, Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» Εισιτήρια 13€ (κάθε Παρασκευή) – 25€. Προπώληση στα ταμεία του Εθνικού και στην ticketservices.gr (και τηλεφωνικά στο 210-7234567).
