«Ο μπαμπάς ο πόλεμος» γράφτηκε το 1951, ωστόσο πρωτοπαίχτηκε μόλις το 1980. Αντλεί την έμπνευσή του από την ψυχροπολεμική ένταση που ακολούθησε τις μεγάλες προσδοκίες: «Η ελπίδα πως ο πόλεμος που λίγα χρόνια πριν είχε τελειώσει ήταν ο τελευταίος πόλεμος έμοιαζε με παιδαριώδη αφέλεια. Η κατάσταση ήταν και τότε θολή κι απειλητική.
Οι σύμμαχοι σαν να είχαν μολυνθεί από το κακό που πολέμησαν και γίνηκαν και νικητές και διάδοχοί του», σημειώνει ο Ιάκωβος Καμπανέλλης για αυτήν την κωμωδία που είναι ένα από τα πρώτα θεατρικά έργα του. Τιμώντας τα 100 χρόνια από τη γέννησή του, παρουσιάζεται στο ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία του Κωνσταντίνου Ασπιώτη, 35 χρόνια από την τελευταία φορά που παρουσιάστηκε από το ΚΘΒΕ και μάλιστα σε σκηνοθεσία του ίδιου του συγγραφέα που έφυγε από τη ζωή το 2011.
Η υπόθεση του έργου εδράζεται σε πραγματικά γεγονότα: στην πολιορκία της Ρόδου, από τον Δημήτριο τον Πολιορκητή το 305 π.Χ. Περιγράφει τον τουριστικό παράδεισο στον οποίο έχει μετατραπεί η Ρόδος της πολιτικής ουδετερότητας, με τους κατοίκους να αγωνίζονται να διατηρήσουν τον πλούτο και την ιδιοκτησία τους όταν το νησί αποκτά στρατιωτική σημασία για τα σχέδια των κατακτητών και μπαίνει στο στόχαστρο του Δημήτριου του Πολιορκητή και διακυβεύεται το αν θα καταφέρουν να γλιτώσουν και να επιβιώσουν.
Με τον Ερντογάν δίπλα μας να απειλεί να μας επισκεφτεί νύχτα και μια ανοιχτή πληγή στα ανατολικά της Ευρώπης, δεν συζητήσαμε τόσο για την επικαιρότητα ή διαχρονικότητα του έργου όσο για τα μηνύματά του με τον σκηνοθέτη του κ. Ασπιώτη. Τι μας λέει λοιπόν με αυτό το έργο ο Καμπανέλλης;
«Οχι γιατί γίνονται οι πόλεμοι, αλλά τι κρύβεται πίσω από έναν επεκτατικό πόλεμο, πίσω από τον ιμπεριαλισμό. Αυτό θίγει το έργο, το πώς φτάνει κανείς σε μια τέτοια τερατωδία, όπως ο πόλεμος, με σκοπό το κέρδος. Αλλά και το πώς ο πόλεμος αλλάζει τον άνθρωπο».
● Ακόμη κι όταν τηρεί την ουδετερότητα της ευμάρειας;
Βλέπουμε τους Ροδίτες που περνάνε ζωή και κότα και, μάλιστα, επειδή η πολιτική τους είναι ουδέτερη, δεν εμπλέκονται στον πόλεμο των διαδόχων και γι’ αυτό ανθίζει η οικονομία τους και προσελκύει τουρίστες το νησί. Θίγει την πολιτική κατάσταση που υπάρχει ακόμη και σήμερα και πόσο επικίνδυνο μπορεί να είναι να μην έχουμε πολιτική άποψη και ξεκάθαρη στάση: το να μην παίρνουμε κανένα μέρος είναι η άλλη όψη του νομίσματος και έχει απέναντι τον πολιτικό φανατισμό. Κι έρχεται ο Δημήτριος ο Πολιορκητής και πολύ εύκολα κατακτά τη Ρόδο.
Αν το αναγάγουμε στο σήμερα κι εμείς μια χαρά είμαστε, έχουμε μια στάση που δεν είναι άμεσα πολεμική, ούτε έχει έρθει να μας κατακτήσει κανείς, πράγμα πολύ σημαντικό και διαφορετικό από το να ζεις αυτό που ζούνε οι Ουκρανοί. Αυτό το έργο θέτει ερωτήματα ώστε να μπορεί ο θεατής, βλέποντας μια θεατρική κωμωδία, να φύγει προβληματισμένος για κάποια θέματα και ίσως να γίνει καλύτερος άνθρωπος. Και να αποφασίσουμε όλοι μαζί στο τέλος της ημέρας σε «τι» θέλουμε να είμαστε αλληλέγγυοι και για «ποιον» λόγο πρέπει –ή δεν πρέπει– να αγωνιζόμαστε στ’ αλήθεια.
● Και πώς το επιτυγχάνει αυτό το έργο;
Υπάρχει αυτή η κορυφαία στιγμή όταν αποφασίζει ο Φιλόξενος, ο πρόεδρος των Ρόδιων, να πολεμήσει γιατί δεν υπάρχει άλλη λύση και αρπάζει ένα σπαθί και λέει: «Γιατί, Δημήτρη, τι σου κάναμε; Δεν ήμασταν αδιάφοροι; Δεν ήμασταν ουδέτεροι; Σε είπαμε εμείς “κατακτητή”; Γιατί έρχεσαι να τα βάλεις μαζί μας;». Είναι φοβερά ερωτήματα αυτά. Μετά από αυτό το επεισόδιο κάνουμε διάλειμμα και ευτυχώς ο κόσμος το καταλαβαίνει και πέφτει πολύ χειροκρότημα…
Υποτέλεια, ξεπούλημα αξιών, ανυπαρξία πολιτικής συνείδησης, οικονομική ανάπτυξη και πολεμική δραστηριότητα, ο πόλεμος ως μπαμπάς του… κέρδους, της μεγαλομανίας, της απληστίας. Μας θυμίζει τίποτα όλο αυτό;
Για τον συνομιλητή μας είναι αυτές οι αρετές του έργου ο λόγος για τον οποίο απευθύνεται στο υπουργείο Πολιτισμού:
«Καλό είναι να βάλει το χέρι πιο βαθιά στην τσέπη το κράτος από το να κάνει ονοματοδοσία στα έτη και να βοηθήσει πρακτικά και οικονομικά ώστε να μπορέσει το έργο του Καμπανέλλη να διαδοθεί περισσότερο και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αυτή η παράσταση είναι μια μεγάλη πολυπληθής παραγωγή. Την τρέχουν περισσότεροι από 40 συντελεστές και είναι πολύ δύσκολο να κατέβει ακόμη και στην πρωτεύουσα για να παιχτεί, χρειάζονται χρήματα. Και θα άξιζε τον κόπο να τιμηθεί ουσιαστικότερα ένας από τους πατριάρχες του πολιτισμού μας, μας οφείλουν να βρουν τους τρόπους να το κάνουν…».
? ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: «Ο μπαμπάς ο πόλεμος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη.
Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Κωνσταντίνος Ασπιώτης
Σκηνικά – Σχεδιασμός φωτισμών: Ζωή Μολυβδά Φαμέλη.
Κοστούμια: Σοφία Τσιριγώτη.
Μουσική: Γιώργος Χριστιανάκης.
Παίζουν: Πάρης Αλεξανδρόπουλος, Χαρά Γιώτα, Δημήτρης Διακοσάββας, Αννα Ευθυμίου, Αλέξανδρος Ζαφειριάδης, Πάνος Καμμένος, Κωνσταντίνος Καπελλίδης, Νίκος Καπέλιος, Δημήτρης Καρτόκης, Αννα Λουιζίδη, Νίκος Μήλιας, Δημήτρης Μορφακίδης, Χρυσή Μπαχτσεβάνη, Ορέστης Παλιαδέλης, Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Στέφανος Πίττας, Θανάσης Ρέστας, Σπύρος Σιδέρης, Κωνσταντίνος Χειλάς, Γλυκερία Ψαρρού.
Συμμετέχουν επίσης: Χρήστος Γκρόζος, Ηλέκτρα Καζάκου, Νίκος Μανωλάς, Βασίλης Μπόγδανος, Στέλλα Παπανικολάου, Ελίζα Χαραλαμπογιάννη, Δέσποινα Ντικούλη.
Μονή Λαζαριστών – Σκηνή Σωκράτης Καραντινός
Εισιτήρια 8-20€. Πληροφορίες-κρατήσεις στο 2315-200200 και στα εκδοτήρια του ΚΘΒΕ.
