Το θρυλικό τραγούδι των Rolling Stones «Paint it Black» τιμάνε φέτος, με το παραπάνω, οι αλυσίδες λιανικών πωλήσεων στην Ελλάδα, καθώς συναγωνίζονται ποια θα τα πρωτοβάψει πιο μαύρα, σε προσφορές, εκπτώσεις και προωθητικές ενέργειες, εν όψει της Black Friday, της «Μαύρης Παρασκευής» της 25ης Νοεμβρίου. Η ανάγκη για τόνωση του τζίρου ωθεί τους μεγάλους παίκτες της αγοράς σε μπαράζ διαφημίσεων για να κερδίσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας, ενώ ο καταναλωτής βομβαρδίζεται από μηνύματα που τον παρακινούν να ξοδέψει για να… εξοικονομήσει χρήματα.
Το αμερικανόφερτο καταναλωτικό έθιμο, που τείνει να καθιερωθεί και στην Ελλάδα, διευρύνεται σε όλο και περισσότερες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, ενώ παράλληλα παρατείνεται σε διάρκεια. «Ξεκίνησε από προωθητική ενέργεια μίας ημέρας, αυτή τη στιγμή μιλάνε για Βlack week, σε λίγο θα μιλήσουν για Black month», λέει χαρακτηριστικά στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) Γιώργος Καρανίκας. Ο ίδιος δεν κρύβει την ανησυχία του ότι το «ξεχείλωμα» του θεσμού, μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ, αφαιρώντας ενδεχομένως από τον τζίρο της χριστουγεννιάτικης σεζόν ή υπονομεύοντας την αξιοπιστία των προσφορών. Η ΕΣΕΕ επιβεβαιώνει την εμπειρική αίσθηση ότι οι διαφημιστικές καμπάνιες για την Black Friday είναι φέτος ιδιαίτερα αυξημένες, εκτιμώντας ότι «πρόκειται ίσως για τη μεγαλύτερη διαφημιστική δαπάνη των τελευταίων πέντε ετών».
Η «Εφ.Συν.» απευθύνθηκε στην Ενωση Εταιρειών Διαφήμισης και Επικοινωνίας Ελλάδος (ΕΔΕΕ), η οποία είπε ότι «δεν είναι σε θέση να απαντήσει, καθώς ο νόμος απαγορεύει την ανταλλαγή πληροφοριών για τη διαφημιστική δαπάνη στα οπτικοακουστικά και έντυπα μέσα». Στελέχη της αγοράς υποστηρίζουν ότι οι δαπάνες έχουν όντως αυξηθεί, όχι όμως θεαματικά, κυρίως επειδή στην αρένα της Βlack Friday διαγωνίζονται πλέον σχεδόν όλες οι μεγάλες επιχειρήσεις, όχι μόνο στον κλάδο των ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών ειδών ή οι αλυσίδες ένδυσης – υπόδησης, αλλά ακόμα τα πολυκαταστήματα οικιακών ειδών και σουπερμάρκετ. Πακέτα «Black Friday» διαφημίζουν ακόμα και ασφαλιστικές, ταξιδιωτικές εταιρείες, πλατφόρμες ηλεκτρονικών κρατήσεων για θεάματα, μέχρι νυχάδικα και κομμωτήρια. Ακόμα και τα μικρότερα συνοικιακά καταστήματα σπεύδουν να επωφεληθούν από τον ντόρο της Βlack Friday, διαφημίζοντας «μαύρες εκπτώσεις» στις βιτρίνες τους.
Οι προσδοκίες για τόνωση του τζίρου ενισχύονται από το άνοιγμα των καταστημάτων την Κυριακή 27 Νοεμβρίου (ημέρα που οι εμποροϋπάλληλοι έχουν κηρύξει 24ωρη απεργία μέσω της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας). Τη δυναμική της φετινής Black Friday εντείνει η κατάργηση των ενδιάμεσων εκπτώσεων και το γεγονός ότι τα φυσικά καταστήματα λειτουργούν χωρίς περιορισμούς λόγω Covid, για πρώτη φορά έπειτα από δύο χρόνια. Για να μην επαναληφθούν φαινόμενα «εμφράγματος» στις παραδόσεις των ηλεκτρονικών πωλήσεων πολλά e-shops προτρέπουν τους καταναλωτές σε προ-αγορές, σχεδόν από τις αρχές του Νοεμβρίου, τακτική που από πολλούς κρίνεται αμφιλεγόμενη. Συμπλήρωμα της Black Friday θεωρείται πλέον και η Cybermonday -η «ΚυβερνοΔευτέρα» με εκπτώσεις σε είδη τεχνολογίας. Αν και οι μεγάλοι όμιλοι μονοπωλούν σχεδόν τις τηλεοπτικές διαφημίσεις, οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες -marketplace εκμεταλλεύονται τις δυνατότητες του υβριδικού μάρκετινγκ, με προσωποποιημένες καμπάνιες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, newsletters και ηλεκτρονικά εκπτωτικά κουπόνια.
Σύμφωνα με την έρευνα του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Λιανικής Πώλησης Ελλάδος, ο ένας στους πέντε καταναλωτές θα πραγματοποιήσει αγορές τις ημέρες γύρω από την Black Friday, με μέση δαπάνη 146 ευρώ, ενώ ο εκτιμώμενος τζίρος της περιόδου αναμένεται στα 120 εκατ. ευρώ. Πιο θετικά διακείμενοι είναι οι νεότεροι σε ηλικία (18-35 ετών) και οι πιο ενεργοί online καταναλωτές, με έναν στους τρεις να δηλώνει ότι θα προβεί σε αγορές τη συγκεκριμένη περίοδο. Πάνω από τους μισούς (55%) θεωρούν ότι η Βlack Friday είναι άλλη μια περίοδος εκπτώσεων σαν τις άλλες, το 44% δεν τη θεωρεί καν αναγκαία και το 61% δεν πιστεύει ότι οι εκπτώσεις της είναι πιο συμφέρουσες. Πάντως από το 20% που θα ψωνίσουν την Black Friday, ο ένας στους τρεις θα πραγματοποιήσει χριστουγεννιάτικες αγορές, πιθανόν για να προλάβει νέες πληθωριστικές αυξήσεις.
