Νέο «ραντεβού στα τυφλά» με την ενεργειακή ακρίβεια φέρνει ο Οκτώβριος, καθώς αύριο Τρίτη ανακοινώνονται τα νέα τιμολόγια των παρόχων ηλεκτρισμού και η κυβέρνηση αλλάζει και πάλι το σύστημα επιδότησης, προσθέτοντας ρήτρες εξοικονόμησης, χωρίς όμως να έχει διευκρινίσει πώς θα λειτουργούν αυτές και με ποιον τρόπο θα διαπιστώνεται ιστορικά η μείωση της κατανάλωσης.
Αύριο 20 Σεπτεμβρίου 2022 είναι η ημέρα που οι εταιρείες-πάροχοι θα ανακοινώσουν τα τιμολόγια ηλεκτρισμού για τον Οκτώβριο. Η ανακοίνωση των τιμολογίων κάθε 20 του μήνα θεσπίστηκε ως μέτρο τον περασμένο Ιούλιο, όταν η κυβέρνηση υποσχόταν και πάλι ότι έχει τις λύσεις απέναντι στη λαίλαπα των φουσκωμένων λογαριασμών. Πάντως, οι ανακοινώσεις που έγιναν για τους δύο προηγούμενους μήνες σκόρπισαν τον τρόμο, ειδικά με τη ΔΕΗ που αποφάσισε για τον Σεπτέμβριο αύξηση πάνω από το 60% και πλησίασε τα 800 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Οι καταναλωτές έμειναν με μόνη παρηγοριά τις ογκώδεις επιδοτήσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, χωρίς όμως στην πλειονότητά τους να έχουν λάβει και το μπουγιουρντί ώστε να διαπιστώσουν ποιο ήταν και το αποτέλεσμα της παρέμβασης. Ταυτόχρονα, οι επιδοτήσεις αυτές, ακόμη και αν μεγάλο μέρος τους στηρίζονται σε χρήματα που έχουν ήδη χρεωθεί νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χτύπησαν κόκκινο συναγερμό στα κρατικά λογιστήρια.
Σύμφωνα με κύκλους της αγοράς ενέργειας, τα στοιχεία των διεθνών τιμών, δεν αποτελούν υπόβαθρο για ανακοίνωση νέων αυξημένων τιμολογίων αύριο Τρίτη. Το φυσικό αέριο έπεσε τις τελευταίες μέρες κάτω από τα 200 ευρώ η μεγαβατώρα όπως και τα μελλοντικά συμβόλαια (futures) στον ηλεκτρισμό. Με βάση αυτά τα δεδομένα και εφόσον δεν μεσολαβήσει κάτι έκτακτο σήμερα και αύριο, οι ίδιοι κύκλοι εκτιμούν ότι οι πάροχοι θα πρέπει να προχωρήσουν σε μειώσεις των τιμολογίων τους.
Κάτι τέτοιο, πάντως, διόλου δεν αποφορτίζει την κατάσταση, καθώς οι επιδοτήσεις θα πρέπει να συνεχίσουν να παρέχονται αφειδώς. Για παράδειγμα, ακόμη και αν η ΔΕΗ αποφάσιζε μια σοβαρή σε ποσοστό μείωση 20%, θα παρέμενε με ένα τιμολόγιο πάνω από τα 600 ευρώ ανά μεγαβατώρα (60 λεπτά ανά κιλοβατώρα). Υπενθυμίζεται ότι προκειμένου να αντιμετωπιστεί η χρέωση της ΔΕΗ για τον Σεπτέμβριο, το κράτος ανακοίνωσε οριζόντια επιδότηση 639 ευρώ με συνέπεια να εμφανιστούν διάφορα παράδοξα, όπως μηδενικές ή και πιστωτικές χρεώσεις σε άλλους φθηνότερους παρόχους. Τίποτε δεν αποκλείει τώρα να συμβεί κάτι στην αντίστροφη κατεύθυνση εάν, για παράδειγμα, η ΔΕΗ προχωρήσει σε μείωση και αυτό οδηγήσει σε καθίζηση της κρατικής επιδότησης αφήνοντας ακάλυπτους τους συνδρομητές άλλων παρόχων που θα μείνουν ψηλότερα.
Εκείνο που δυσκολεύει περαιτέρω κάθε καταναλωτή στην προσπάθειά του να μαντέψει την καλύτερη λύση είναι το απόλυτο σκοτάδι γύρω από τα χαρακτηριστικά του νέου συστήματος επιδοτήσεων:
▶ Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι θα επιδοτήσει την κατανάλωση φυσικού αερίου για θέρμανση και ζεστό νερό αλλά χωρίς να πει σε ποιο ύψος θα κυμαίνεται, ώστε κάποιος να αποφασίσει εάν θα πρέπει να προσαρμόσει τις οικιακές υποδομές.
▶ Κυκλοφορούν σενάρια, σύμφωνα με τα οποία, οι ρήτρες αναπροσαρμογής που υποτίθεται ότι καταργήθηκαν αντικαθίστανται από τρία κλιμάκια επιδοτήσεων ανάλογα με την κατανάλωση (χαμηλή, μεσαία, υψηλή).
▶ Κάθε μήνα, εκτός από τα νέα τιμολόγια των εταιρειών, θα ανακοινώνονται και οι διαφορετικές επιδοτήσεις, διαφορετικές για κάθε κλιμάκιο. Ταυτόχρονα, θα ανακοινώνεται μπόνους επιδότηση εάν η υψηλή κατανάλωση μειωθεί κατά 15%.
▶ Οσοι στο παρελθόν πάλεψαν και ηττήθηκαν για να καταλάβουν πως λειτουργούν οι ρήτρες αναπροσαρμογής και πώς διαμορφώθηκε το διογκωμένο ποσό του λογαριασμού, θα πρέπει τώρα να αναζητήσουν τρόπο διαφυγής ανάμεσα στα νέα αυτά σχήματα υπολογισμού.
▶ Ουδείς δίνει μια απάντηση για το πώς θα υπολογίζεται η μείωση κατανάλωσης του 15%. Για να προκύπτει αυτή σε μηνιαία βάση, θα πρέπει να υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για τους αντίστοιχους μήνες πέρυσι και αυτό είναι πρακτικά ανέφικτο, καθώς ο ΔΕΔΔΗΕ σε εκατομμύρια νοικοκυριά καταμετρά ανά τετράμηνο ή και πιο αραιά.
Η «ψυχρολουσία» θα είναι μεγάλη και για τα περισσότερα των 500.000 νοικοκυριά που έως τώρα απολάμβαναν σταθερά τιμολόγια από τη ΔΕΗ με χρεώσεις κάτω ή και πολύ κάτω των 20 λεπτών ανά κιλοβατώρα. Τα συμβόλαιά τους λήγουν στο επόμενο διάστημα χωρίς εκείνοι να γνωρίζουν σε ποιο τιμολόγιο θα μεταπέσουν και προς ποια κατεύθυνση να κινηθούν.
