Υπό σκιάν
Δώδεκα συγγραφείς γράφουν ένα πρωτότυπο καλοκαιρινό διήγημα. Διηγηματογράφοι και μυθιστοριογράφοι θέτουν στο κέντρο της μυθοπλασίας τους μια θερινή εμπειρία στο εδώ και τώρα. Εκ των πραγμάτων, η ιστορία τους καθορίζεται, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, από τη ρευστή και δυσοίωνη πραγματικότητα (πανδημία, πόλεμος Ουκρανίας, παγκόσμια αστάθεια, κτλ).
Δώδεκα ιστορίες, που θα μας συντροφεύσουν ώς τον Σεπτέμβριο, κουρδισμένες σε διαφορετική, όπως ήταν αναμενόμενο, τονικότητα: νοσταλγική, ειρωνική, δύσθυμη, πολιτική, ενδοσκοπική, ανατρεπτική, παρηγορητική.
Το Ανοιχτό Βιβλίο, και αυτό το καλοκαίρι, εκτός από αναγνωστική πυξίδα, σας προσφέρει και αναγνωστική απόλαυση – μια παράδοση που άρχισε από συστάσεως της «Εφ.Συν.», από συστάσεως αυτών των σελίδων. Μετά τον Αλέξη Πανσέληνο, τον Ιάκωβο Ανυφαντάκη, τη Μαριαλένα Σεμιτέκολου, τον Γιώργο Κυριακόπουλο, την Παναγιώτα Δημοπούλου, την Ελιάνα Χουρμουζιάδου, τον Τάκη Καμπύλη και τον Θανάση Σταμούλη συνεχίζει ο Γιάννης Νικολούδης.
Μ.Φ.
Σκοπός της γυναίκας είναι να προχωράει κατά μήκος της ακτής. Δεν περνούν όμως πολλές μέρες για να συνειδητοποιήσει πως η ακτή δεν είναι κάτι το ομοιογενές και σίγουρο. Η αμμουδιά, ενώ σε σημεία φαίνεται ότι μπορεί να απλώνεται για χιλιόμετρα, αλλού κόβεται από συμπλέγματα βράχων που ξεπροβάλλουν από τη γη ίδια με νύχια μέσα από δέρμα. Σε άλλα σημεία φράκτες οριοθετούν παράξενες περιοχές όπου στο βάθος αχνοφαίνονται κάτι ξύλινες κατασκευές διαβρωμένες από την υγρασία του τόπου και την κυκλοθυμία του ανέμου. Σημαίες ή ξέφτια από σημαίες, δεμένες σε ψηλά στιβαρά κοντάρια χτυπιούνται από απόσταση σε βουβές αψιμαχίες.
Το ήξερες πως οι γαλαξίες είναι αποτέλεσμα πέψης άλλων γαλαξιών;
Μια ωραία πρωία τα παράτησε και έφυγε. Ετσι απλά.
Το ήξερες ότι οι γαλαξίες αυτοκτονούν;
Ετσι απλά. Σηκώθηκε και –
Η γυναίκα μένει ακίνητη και παρακολουθεί την κίνηση των παραθεριστών πίσω από τους εξώστες των ξενοδοχείων. Οι τουρίστες μοιάζουν σαν φιγούρες από όνειρο ή σαν μορφές από πρόχειρα και αχνά προσχέδια. Μόνο τα εγκαύματα στα κορμιά τους είναι ανάγλυφα. Κάτι άλλο που της κάνει εντύπωση είναι η απροσδιοριστία της ηλικίας τους καθώς και το πώς ελίσσονται τηρώντας με συνέπεια τις αποστάσεις μεταξύ τους.
Οπως κι αν έχει, η γυναίκα, όσο και να το θέλει, δεν μπορεί να προχωρήσει μέσω της αμμουδιάς. Αρχικά σκοπός της ήταν να έχει το νερό κοντά της. Δεν περνάνε πολλές μέρες όμως για να καταλάβει ότι οι παρακάμψεις που αναγκάζεται να κάνει για να αποφύγει τα εμπόδια στην αμμουδιά μπορεί να κρατήσουν χιλιόμετρα ολόκληρα μέσα στην ενδοχώρα. Ταυτόχρονα, όμως, η αίσθηση του νερού δεν χάνεται. Χιλιόμετρα επί χιλιομέτρων περπατώντας σε έναν τόπο που έχει την ιδιότητα όσο μακριά κι αν είναι από το νερό να καθορίζεται από αυτό. Τις νύχτες ο σφυγμός της μακρινής θάλασσας κάνει το έδαφος να σείεται και μια αχλή από αλάτι γλιστράει ανάμεσα στις σκούρες κατοικίες των λόφων. Διάφορες σιλουέτες ποδοκροτούν στους σκοτεινούς δρόμους. Σε μια πλατεία η γυναίκα κοντοστέκεται, ξεκρεμάει το σακίδιο από τους ώμους και παρακολουθεί μια πυρά. Η μορφή που καίγεται είναι φτιαγμένη από κατεργασμένο δέρμα παραγεμισμένο με άχυρο. Η γυναίκα ρωτάει τους ντόπιους αλλά κανένας δεν μπορεί να αρθρώσει λέξη πέρα από την τοπική διάλεκτο. Τα μάτια τους γυαλίζουν από ενθουσιασμό. Οταν η μορφή απανθρακωθεί ολοσχερώς, την ποδοπατάνε. Οι σπίθες βγαίνουν από το κορμί εκείνο σαν φυσαλίδες από αναψυκτικό. Η γυναίκα σύντομα βρίσκεται να περπατάει με ένα αγόρι απροσδιόριστης ηλικίας.
Αργότερα βρίσκεται να περπατάει μόνη σε ένα σκοτεινό μονοπάτι στο δάσος. Νιώθει ζαλισμένη.
Ετσι, αν μπορούσες να σταθείς στον βόρειο πόλο του Ουρανού, θα έβλεπες τον Ηλιο να ανατέλλει στον ουρανό…
Σηκώθηκε και έφυγε γιατί –
… και να κάνει κύκλους γύρω του για 42 χρόνια. Στο τέλος αυτού του μεγάλου, παρατεταμένου Καλοκαιριού, ο Ηλιος θα έπεφτε τελικά κάτω από τον ορίζοντα.
… ο κόσμος μας τελειώνει. Ετσι είπε. Ετσι απλά. Σαν τρελή έκανε και –
Ακολουθούν 42 χρόνια σκοταδιού, αλλιώς γνωστά ως μια ενιαία χειμερινή εποχή στον Ουρανό.
… απλά δεν άντεχε, είπε. Είχε τόσες επιλογές, είπε, τόσες επιλογές, άπειρες επιλογές, οι επιλογές βούιζαν, είπε και ο κόσμος… και τίποτα πια δεν…
Αρχικά σκοπός της γυναίκας ήταν απλά να περπατάει κατά μήκος της ακτής. Δεν περνάνε πολλές μέρες όμως για να πειστεί ότι αυτό είναι αδύνατο. Μια συγκεκριμένη παράκαμψη τραβάει σε μάκρος. Η γυναίκα να βαδίζει και να βαδίζει για μέρες. Το τοπίο πέτρινο, φολιδωτό, άνυδρο. Η ατμόσφαιρα στεγνή. Η γυναίκα διασχίζει χωριά όπου λαμβάνουν χώρα παράξενες γιορτές. Τις νύχτες κινήσεις από σκιές στους λόφους και ανεξιχνίαστα φώτα. Η γυναίκα ξυπνάει στη βλάστηση. Στο στόμα της μια αίσθηση χαλκού.
Η γυναίκα προχωράει σκυφτή ψιθυρίζοντας το ηλιοβασίλεμα στον Αρη είναι μπλε. Φαντάσου εκεί.
Ασυναίσθητα γλείφει τα χείλη της.
Το επόμενο πρωί ανεβαίνει στην καρότσα ενός φορτηγού. Ο οδηγός, ένας έφηβος, τρέμει, όταν σε μια στάση η γυναίκα ξαφνικά αρχίζει να ψηλαφεί αργά το εφηβαίο του. Αργότερα η γυναίκα οδηγεί και σκέφτεται Χειμώνες που κρατάνε 42 χρόνια. Κάποτε σταματάει το φορτηγό στην ακτή. Η σειρήνα του περιπολικού ηχεί παράταιρα πλάι στον ήχο των κυμάτων. Δεν είναι από εδώ, τους λέει και οι ένστολοι της κάνουν νόημα να κατέβει από το όχημα.
? Τελευταίο βιβλίο του Γ. Νικολούδη είναι το «Από χώμα και κόκαλα» (Εκδόσεις Σκαρίφημα, 2021)
