Εκτακτα μέτρα ρευστότητας για την εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς και την αντιμετώπιση της αστάθειας στις τιμές ενέργειας, αλλά και επέκταση του προσωρινού πλαισίου στήριξης που έχει ενεργοποιηθεί λόγω πανδημίας ώς το τέλος του 2023 είναι δύο από τις παρεμβάσεις που αναμένεται να προτείνουν οι υπουργοί Ενέργειας στο έκτακτο συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με πηγές του συμβουλίου, η φορολόγηση των υπερκερδών των εταιρειών, το πλαφόν στις φθηνότερες μορφές ενέργειας, αλλά και το πλαφόν στο ρωσικό αέριο είναι ανάμεσα σε αυτά που θα συζητήσουν οι υπουργοί. Ωστόσο, τελικές αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί ακόμα.
Σήμερα θα πραγματοποιηθούν παράλληλες διαπραγματεύσεις προκειμένου να υπάρξει η πολυπόθητη συναίνεση, τουλάχιστον για τα άμεσα μέτρα που θα προτείνει η Κομισιόν. Εν όψει του έκτακτου συμβουλίου των υπουργών Ενέργειας την Παρασκευή, οι εργασίες είναι εντατικές προκειμένου να καθοριστούν τα επόμενα βήματα της Ευρώπης σε αυτόν τον ενεργειακό πόλεμο που έχει ξεκινήσει με τη Ρωσία.
Πέρα από τη συνάντηση των 27 μόνιμων αντιπροσώπων (Coreper) όπου θα παραστεί και η πρόεδρος της Κομισιόν και θα τεθούν επί τάπητος οι πολιτικές κατευθύνσεις που θα δώσουν οι υπουργοί την Παρασκευή, ακόμα δύο συζητήσεις θα διεξαχθούν μεταξύ ειδικών σήμερα.
Η βασικότερη αφορά τους εμπειρογνώμονες των κυβερνήσεων που θα καθίσουν γύρω από ένα τραπέζι σαν ομάδα κρούσης για να συζητήσουν και να καταλήξουν στις καλύτερες λύσεις για το πλαφόν στην αγορά ενέργειας. Το «παρών» θα δώσει εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης ο επικεφαλής σύμβουλος ενέργειας Νίκος Τσάφος. Σε ακόμα μία παράλληλη συνάντηση οι καθ’ ύλην ειδικοί των 27 χωρών για την ενέργεια θα εξετάσουν ζητήματα με πιο τεχνικό χαρακτήρα.
Σύμφωνα με την τσεχική προεδρία, οι υπουργοί την Παρασκευή αναμένεται να καλέσουν την Κομισιόν να προτείνει έκτακτες παρεμβάσεις για να περιορίσει τον αντίκτυπο των υψηλών τιμών στους λογαριασμούς ρεύματος. Και όπως εξηγούσε στην «Εφ.Συν.» ένας διπλωμάτης, τα μέτρα θα πρέπει να στοχεύουν στην ανακούφιση καταναλωτών και εταιρειών που πλήττονται από τις υψηλές τιμές ενέργειας.
Αλλο ένα θέμα που θα απασχολήσει τους 27 θα είναι η μείωση της ζήτησης σε ηλεκτρικό ρεύμα – υπάρχει ήδη η εθελοντική μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά 15%, που οι υπουργοί θα εξετάσουν την υποχρεωτικότητά της. Οι υπουργοί θα καλέσουν την Επιτροπή να πάρει νέες πρωτοβουλίες για να υπάρξει συντονισμός δράσης.
Ακόμα μία πρόταση που αναμένεται να θέσουν οι ανατολικές χώρες είναι η επανεξέταση των εσόδων από το εμπόριο εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα προκειμένου να διατεθούν στην αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης.
Αντεπιχείρημα
Πάντως, σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, το πλαφόν στο ρωσικό αέριο, που προτείνει η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δεν συγκεντρώνει προς το παρόν την υποστήριξη πολλών χωρών, αφού ναι μεν σε πολιτικό επίπεδο θα επιφέρει πλήγμα στη Ρωσία, αλλά ενέχει κινδύνους για την ευρωπαϊκή αγορά.
Ανάμεσα στις χώρες που καταρχάς αντιδρούν είναι και η Ελλάδα, αφού οι ειδικοί εκτιμούν ότι δεν θα λύσει το πρόβλημα που η Αθήνα εντοπίζει στο χρηματιστήριο ενέργειας που λειτουργεί στην Ολλανδία.
Ως γνωστόν, η ελληνική πλευρά έχει προτείνει να μπει πλαφόν γενικά στο φυσικό αέριο, ως ρύθμιση των τιμών ενέργειας που καθορίζονται από το ολλανδικό χρηματιστήριο. Πολλές χώρες αντιδρούν σε αυτήν την πρόταση, με τον φόβο ότι προμηθευτές θα στρέψουν αλλού τις πωλήσεις τους.
Το αντεπιχείρημα είναι ότι οι τιμές είναι εξωφρενικές και κάπως θα πρέπει να μπει φρένο. Αλλωστε η Ελλάδα είναι μία από τις έξι χώρες που δύναται να προμηθευτεί υγροποιημένο φυσικό αέριο ισόποσο με τη ζήτησή της (οι άλλες είναι η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Λιθουανία, η Κροατία και η Μάλτα).
Σε περίπτωση που δεν εφαρμοστεί πλαφόν στην τιμή του αερίου, η Ελλάδα έχει προτείνει μια δεύτερη παρέμβαση στην ηλεκτρική ενέργεια. Είναι η πρόταση που φαίνεται να προκρίνεται από την Κομισιόν για πλαφόν στις φθηνότερες μορφές ενέργειας, όπως οι ανανεώσιμες, η πυρηνική και ο λιγνίτης.
«Αν το συμβούλιο αυτό των υπουργών είχε γίνει 7 μήνες νωρίτερα, όλοι θα ήμασταν πανευτυχείς», έλεγε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης. «Ωστόσο τώρα δεν έχουμε ούτε μέρα να χάσουμε», συμπλήρωσε με νόημα.
