Πολλές φορές δοκιμάζω να δείξω στους φοιτητές μου κάποιες ταινίες που έχω λατρέψει. Λέω «δοκιμάζω», εννοώντας να δω αν «περνάνε» σήμερα σ’ αυτούς. Πριν από δύο βδομάδες τους έδειξα το «Αίμα και πάθος» (The Hunger, 1983), την πρώτη ταινία του Τόνι Σκοτ. Αραγε τι εντύπωση θα τους έκανε; Θα βασίζονταν στην περιβόητη ερωτική της σκηνή για να την κράξουν, όπως έκαναν η κριτική και το κοινό της εποχής της;
Η Μίριαμ (Κατρίν Ντενέβ) είναι μια αιγυπτιακή θεότητα με ανθρώπινη μορφή που τρέφεται με αίμα και έχει ζωή 4.000 χρόνων. Μοναδική του είδους της, είναι δύσκολο να μεταδίδει την αθανασία στους εραστές της. Ο τελευταίος από αυτούς, ο Τζον Μπλέιλοκ (Ντέιβιντ Μπάουι), ύστερα από μια ζωή πολλών ετών μαζί της, φαίνεται να ακολουθεί τη μοίρα των προηγούμενων και να πεθαίνει.
Μόνη ελπίδα της Μίριαμ είναι η δρ Σάρα Ρόμπερτς (Σούζαν Σάραντον), ειδικευμένη σε μελέτες γεροντολογίας. Ομως όλα δείχνουν ότι ο Τζον είναι καταδικασμένος. Η Μίριαμ μοιάζει να βρίσκει στο πρόσωπο της Σάρα την ιδανική σχέση και τη γυναίκα που θα μπορούσε να συνυπάρξει μαζί της αιώνια. Και η Σάρα, γοητευμένη κι αυτή από τη Μίριαμ, θα μοιραστεί μαζί της το ερωτικό πάθος, αλλά και το τίμημα που θα πρέπει να πληρώσει για την αιωνιότητα.
Οσο παθιάζομαι περισσότερο με την τέχνη, με κάθε είδους τέχνη, τόσο συνειδητοποιώ αυτό που παλιότερα δεν εννοούσα να καταλάβω: ότι όλα τα έργα τέχνης έχουν στην πραγματικότητα το ίδιο θέμα – με αμέτρητες βέβαια εκδοχές και παραλλαγές: το δίπολο «έρωτας-θάνατος». Κι αυτό βέβαια δεν σημαίνει καθόλου ότι πρέπει όλα να είναι αναγκαστικά ερωτικές ιστορίες. Απλά, σημαίνει ότι για όλα υπάρχει μια Αρχή κι ένα Τέλος.
Κι αυτή η ταινία προσφέρει μια μοναδικά τραγική διάσταση στο θέμα. Οι άνθρωποι σπάνια φεύγουν μαζί. Ο Τζον πεθαίνει, αλλά η Μίριαμ θα ζει αιώνια. Τι απέραντη μοναξιά, τι θλίψη να αποχωρίζεται κάθε φορά τους άντρες της! Αλλά και τι απογοήτευση, τι αίσθηση προδοσίας για τους ίδιους. «Μου είχες πει ότι θα είναι για πάντα… πάντα. Ετσι μου είχες υποσχεθεί. Θυμάσαι; Forever and ever!» ψιθυρίζει στη Μίριαμ ο Τζον, ζητώντας της να τον φιλήσει στο στόμα όπως άλλοτε…
Η ταινία τέλειωσε και μέσα στο μισοσκόταδο προσπαθούσα να διακρίνω τα πρόσωπα των μαθητών μου. Εμοιαζαν μαγεμένα, βαθιά συγκινημένα, όπως κι εγώ άλλωστε. Κι ήταν μια από τις λίγες φορές που ένιωσα μια βαθιά ταύτιση, μια κοινή εμπειρία μαζί τους που μόνο η τέχνη ξέρει να χαρίζει απλόχερα και χωρίς αντίτιμο.
Forever and ever… Ναι, οι άνθρωποι φεύγουν, για πάντα, όμως η τέχνη μένει για να μας χαρίζει την υπέρβαση και τη λύτρωση ακόμα και μέσα από τον θάνατο.
* σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA, MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK
