«Εδώ δίνουν για το σινεμά όσο για δύο τηλεοπτικές ταινίες στη Γερμανία!»

Η Αννα (Αγγελική Παπούλια) είναι μία μυστηριώδης γυναίκα χωρίς μνήμη. Ο Ρούλα (Γιάννης Τσορτέκης) ένας ταβερνιάρης. Στην κουζίνα της ταβέρνας του η Αννα βρίσκει καταφύγιο, μαγειρεύει εξαιρετικά φαγητά, ξαναθυμάται μυρωδιές, γεύσεις, ίσως και κάτι περισσότερο. Με δυο λόγια, αγωνίζεται να επανασυνδεθεί με το παρελθόν της.

Η βιωματική μνήμη, οι αισθήσεις και το συναίσθημα είναι οι κύριοι άξονες της νέας ταινίας της Αγγελικής Αντωνίου, που προβάλλεται ήδη από την Πέμπτη στους κινηματογράφους, αφού πρώτα ταξίδεψε σε τέσσερις ηπείρους. Η «Πράσινη Θάλασσα», ταινία βασισμένη στο βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου «Για να δει τη θάλασσα» μπορεί να έχει προβληθεί σε ιστορικά και μεγάλα φεστιβάλ της Αμερικής, της Ευρωπης, της Ασίας (η μοναδική ελληνική ταινία που έχει παιχτεί στο φεστιβάλ της Χιροσίμα) και της Αυστραλίας (επιλέχθηκε ανάμεσα στις 10 ταινίες Ευρωπαίων σκηνοθετριών!) και πάντα σε γεμάτες αίθουσες, ωστόσο μόνο ακυμάτιστη δεν ήταν η πορεία ολοκλήρωσής της.

«Επί ένα χρόνο προσπάθησα να μείνω απολύτως πιστή στο βιβλίο, μα κατάλαβα πως αυτό δεν βοηθούσε τη δραματουργία και έτσι άλλαξα κάπως το σενάριο. Μεταξύ των όσων προσέθεσα ήταν και το στοιχείο της “πράσινης θάλασσας”, που συμβολίζει τρία διαφορετικά πράγματα στην ταινία – δεν θα μαρτυρήσουμε τι. Σίγουρα πάντως συμβολίζει και τη “θάλασσα των συναισθημάτων”, που σπάνια τολμάμε να διασχίσουμε.

Δεν είναι εύκολο να “κολυμπήσεις” σε μη διάφανα “νερά”» μας λέει η σκηνοθέτης από τη Μασσαλία όπου βρίσκονταν, καθώς η ταινία προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Films Femmes Méditerranée και η ίδια έδωσε masterclass γι’ αυτήν. «Πολλές φορές φοβόμαστε να πάρουμε ρίσκα και να κάνουμε επιλογές πέρα από τις συνηθισμένες, τις βατές, τις ασφαλείς ως στερεοτυπικές. Ωστόσο η πρωταγωνίστρια το κάνει στο τέλος. Και έτσι καταλαβαίνει πολλά πράγματα για τη ζωή της όπως είναι, όπως ήταν και όπως θα είναι».

«Πρόκειται για μία feelgood ταινία και δεν φοβάμαι να το πω. Αν και δεν δίνει εύκολες απαντήσεις στον θεατή. Τον πλαισιώνει, όμως, με αισιοδοξία και θαλπωρή. Αυτός ήταν και ο σκοπός μου, καθώς έγινε μέσα στην κρίση και την πανδημία και ήθελα ο θεατής να μη δει πάλι βία, βρισιές και αγριότητα.

Εχω βαρεθεί τη σκληρότητα και τη μελαγχολία στην οθόνη – πόσο ν’ αντέξει κάποιος πια; Το βιβλίο της Φακίνου με ζέστανε κι αυτό ήθελα να κάνω κι εγώ προς τον θεατή. Παίζω με το δράμα, την τρυφερότητα και τα κωμικά στοιχεία, για να βγάλω ακριβώς μια ζεστασιά. Δεν θέλω ο θεατής να μείνει μετέωρος με ένα αίσθημα θλίψης και μαυρίλας. Ηθελα να τον συνοδέψω με ένα μικρό χάδι. Εξάλλου, για μένα το νόημα της Τέχνης είναι να σου δημιουργήσει ανάταση ψυχής. Οχι να σε κάνει ψυχικά ράκος. Εχουμε άλλους που το κάνουν αυτό και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία» δηλώνει η Αγγελική Αντωνίου.

Η σκηνοθέτις διάβασε το βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου (είναι το πρώτο μυθιστόρημα της αγαπημένης συγγραφέως που μεταφέρεται στο σινεμά) και από τότε άρχισε και η περιπέτεια της ταινίας. «Πήραμε το 2012 έγκριση από την ΕΡΤ για χρηματοδότηση και λίγους μήνες μετά η κυβέρνηση την έκλεισε. Ολα σταμάτησαν. Η ταινία σταμάτησε, άλλαξε ο παραγωγός, έπρεπε να ετοιμάσουμε τα χαρτιά από την αρχή και να τα ξανακαταθέσουμε (ενώ είχαμε ήδη πάρει έγκριση). Εν τω μεταξύ, όλα πήγαιναν εξαιρετικά αργά.

Επρεπε να ξανανοίξει η ΕΡΤ και να φτάσουμε στο 2016, ώστε να προχωρήσουν και οι ταινίες. Με τα πολλά, το 2019 ήταν έτοιμη να βγει στα σινεμά, πέσαμε πάνω στις καραντίνες, παίχτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης διαδικτυακά και τώρα, μετά από 10 χρόνια μπρος και πίσω, βγαίνει επιτέλους στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες». «Είναι δυνατόν να κάνει μια ταινία να βγει δέκα χρόνια;» τη ρωτάμε. «Είναι απάνθρωπο, αυτό είναι. Για μένα είναι η πρώτη αμιγώς ελληνική μου ταινία και έζησα μια απίστευτη περιπέτεια. Για τη χρηματοδότηση μόνο πρέπει να περιμένεις χρόνια, ακόμη κι αν έχεις συμπαραγωγό. Κι αυτό ισχύει για όλους τους Ελληνες κινηματογραφιστές. Το Κέντρο Κινηματογράφου χρηματοδοτεί όλες τις ταινίες με όσα στην Γερμανία δίνουν μόνο για δυο τηλεοπτικές ταινίες! Το καταλαβαίνουμε αυτό; Ποιος να πρωτοπάρει και τι; Ψίχουλα και μετά από αγώνα.

Δεν υπάρχουν κονδύλια και δεν θα ζητάνε κιόλας. Τα ιδιωτικά κανάλια που με νόμο πρέπει να δίνουν το 1,5% για τη χρηματοδότηση ταινιών, δεν το κάνουν και η κυβέρνηση απλά τους το επιτρέπει, κάνοντας… απολύτως τίποτα! Την ίδια στιγμή, τα ίδια αυτά κανάλια παίρνουν 40% επιστροφή φόρου από το Εθνικό Κέντρο Οπτικοακουστικών Μέσων και Επικοινωνίας. Αυτό είναι τρομερή ενίσχυση και παρόλα αυτά δεν αποδίδουν ούτε το 1,5% που πρέπει βάσει νόμου. Και κανένας δεν τους τιμωρεί. Η Ακαδημία Κινηματογράφου επανέφερε το ζήτημα με πρόσφατη επιστολή της προς υπουργούς και ΕΚΚ. Πραγματικά αναρωτιέμαι: αν είμαστε ένα πολιτισμένο, δημοκρατικό κράτος, πώς επιτρέπει μία κυβέρνηση να συνεχίζεται αυτή η παρανομία που είναι γνωστή σε όλους;».

Η «Πράσινη Θάλασσα» είναι, πέρα από ένα σύνολο πολύ καλά δομημένων χαρακτήρων, και ένα εξαιρετικό εικαστικό κολάζ. «Εψαχνα για ένα χρόνο τον χώρο του εστιατορίου. Εν τέλει στον Ασπρόπυργο βρήκα ένα εγκαταλελειμμένο και καμένο κτίριο, χωρίς νερό ή ρεύμα. Αλλά αυτό ήθελα. Ημουν τυχερή γιατί ο σκηνογράφος Μιχάλης Σαμιώτης έκανε θαύματα» εξηγεί η σκηνοθέτης. «Στο εξωτερικό όλοι ρωτούν πού είναι το μέρος για να έρθουν. Δυστυχώς το ελληνικό κράτος (σε αντίθεση, για παράδειγμα, με το γαλλικό, που φροντίζει τα πολιτισμικά του προϊόντα) δεν κατανοεί πόσο σημαντικό είναι για τη χώρα το να πάει καλά μια ταινία έξω. Ισως φταίει το ότι φτιάχνουμε ταινίες και όχι “λάδι από την Ολυμπία”, ποιος ξέρει…».