Χρυσός Αλέξανδρος σε ένα «Τρυφερούδι» με αγωνίες ενηλίκου

Μετά από ένα δεκαήμερο γεμάτες αίθουσες, ταινίες όλων των ειδών της μυθοπλασίας, αφιερώματα και συζητήσεις, το 62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (ΦΚΘ) ολοκληρώθηκε χθες Κυριακή 14/11, αφού πρώτα επέστρεψε στο σπίτι του: τις σκοτεινές αίθουσες.

Σε αυτές και γύρω από αυτές γεννιέται ό,τι νέο (σε αισθητικό, διανοητικό, αλλά και σε επίπεδο φόρμας μιας ταινίας) είναι να γεννηθεί, σε αυτές και γύρω από αυτές κρίνονται οι ταινίες, εκεί λαμβάνουν χώρα συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. Το ΦΚΘ με τα 62 χρόνια πορείας του είναι ακριβώς αυτό: ένα γόνιμο πλαίσιο εξέλιξης όλων των παραπάνω, παρά τις όποιες προσπάθειες έχουν παρατηρηθεί εντονότατα τα τελευταία χρόνια αυτό να το προσεταιριστούν συγκεκριμένοι κυβερνητικοί και θεσμικοί παράγοντες.

Ειδικά από τη στιγμή που σημαντικοί άνθρωποι του φεστιβάλ έλαμψαν διά της απουσίας τους (όπως ο κορυφαίος διευθυντής φωτογραφίας, άνθρωπος του ΦΚΘ, Γιώργος Αρβανίτης, που ήταν βέβαια και πρόεδρος του προηγούμενου Δ.Σ., το οποίο σύσσωμο είχε κοινοποιήσει επισήμως τη δυσαρέσκειά του για τους χειρισμούς της υπουργού Πολιτισμού στην υπόθεση Λιγνάδη), για πολύ συγκεκριμένους λόγους που δεν αφορούσαν τους ίδιους αλλά αποφάσεις της Διοίκησης.

Η τελετή λήξης περιλάμβανε εκτός από την ταινία λήξης («Παρίσι, 13ο Διαμέρισμα» του Ζακ Οντιάρ) και τα βραβεία του φεστιβάλ. Φέτος, ίσως περισσότερο από άλλες χρονιές (και λόγω της πανδημίας), άνοιξε η συζήτηση ανάμεσα στους Ελληνες κινηματογραφιστές για ένα διαγωνιστικό τμήμα αμιγώς ελληνικό, ώστε να στηριχθεί ακόμη περισσότερο η ελληνική παραγωγή και σε επίπεδο οικονομικό, αλλά και ως προς την προβολή της στο φεστιβάλ.

Αναλυτικά τα βραβεία:

● Το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας – Χρυσός Αλέξανδρος «Θόδωρος Αγγελόπουλος» (συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ) απονεμήθηκε στην ταινία «Τρυφερούδι/Softie» του Γάλλου Σαμουέλ Τεΐς, ένα ευαίσθητο δράμα με ήρωα έναν 10χρονο που καλείται να ενηλικιωθεί πριν την ώρα του. Με Αργυρό Αλέξανδρο (χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ) βραβεύτηκε η ταινία «Η Κλάρα μόνη» της Νάταλι Αλβαρες Μεσέν -έχει καταγωγή από την Κόστα Ρίκα και τη Σουηδία- με ηρωίδα μια γυναίκα που εγκλωβισμένη στον ρόλο της «θεραπεύτριας», ενός είδους «αγίας» δηλαδή, αναζητά τρόπο για τη δική της ίαση.

● Ο Μεξικανός Λορένσο Βίγας για την ταινία «Το κουτί» βραβεύτηκε με το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής για Καλύτερη Σκηνοθεσία – Χάλκινος Αλέξανδρος (3.000 ευρώ το έπαθλο, χορηγία της COSMOTE TV).

● Το Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας δόθηκε στη Σοφία Κόκκαλη για την ερμηνεία της στην ταινία «Σελήνη, 66 ερωτήσεις» της εξαιρετικής Ζακλίν Λέντζου και Ανδρικής Ερμηνείας στον Αλιοσά Ρενέρ, πρωταγωνιστή της ταινίας «Τρυφερούδι» του Σαμουέλ Τεΐς.

● Βραβείο Σεναρίου έλαβαν οι «Προσκυνητές» της Λαουρίνας Μπαρέισα από τη Λιθουανία και «Ειδική μνεία για την αυθεντική και ουμανιστική της προσέγγιση» απονεμήθηκε στην ταινία του Αλεξάντρ Κομπερίτζε «Τι βλέπουμε όταν κοιτάμε τον ουρανό;»

● Στο διαγωνιστικό τμήμα Meet the Neighbors, όπου συμμετέχουν δημιουργοί από την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Ανατ. Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, με την πρώτη ή τη δεύτερη ταινία τους, βραβεύτηκαν κατά σειρά προτεραιότητας η ταινία δρόμου «Μικρό σώμα» της Λάουρα Σάμαν, η σχεδόν σουρεαλιστική «Ιστορία του βασιλιά Κάβουρα» των Αλέσιο Ρίγκο ντε Ρίγκι και Ματέο Τζόπις και η πιο προσωπική ταινία της Καλτρίνα Κρασνίτσι «Η Βέρα ονειρεύεται τη θάλασσα».

● Στο νεοσύστατο διαγωνιστικό πρόγραμμα του φεστιβάλ FILMFORWARD, ο Γιώργος Γούσης με την ταινία του «Μαγνητικά πεδία» πήρε τον Χρυσό Αλέξανδρο (η ταινία βραβεύτηκε και με το Βραβείο Fipresci, δηλαδή της Διεθνούς Ομοσπονδίας των Κριτικών Κινηματογράφου, για ελληνική ταινία, αλλά και της Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου, καθώς και με το πρώτο βραβείο της ΕΡΤ και του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Δικαίως, καθώς πρόκειται για μια υπέροχη, σχεδόν μετα-ερωτική ταινία, από τις καλύτερες του φεστιβάλ. Αργυρό Αλέξανδρο στην ίδια κατηγορία έλαβε «Η μέρα σήμερα» του Ελληνογάλλου Μαξάνς Σταματιάδης και ειδική μνεία η «Ανώτερη» της Ελληνοαμερικανίδας Εριν Βασιλόπουλος.

● Το Βραβείο Fipresci για το Διαγωνιστικό Τμήμα δόθηκε στην ταινία «Σιωπηρή γη» της Αγκα Βοσίνσκα.

● Στην ταινία «Η σκουριά» του Χουάν Σεμπαστιάν Μέσα απονεμήθηκε το βραβείο «Ανθρώπινες Αξίες» της Βουλής των Ελλήνων (πρόκειται για μια βαθιά ανθρώπινη και περιβαλλοντολογική ταινία, που αναδεικνύει την άμεση σχέση ανθρώπου-γης… κάτι που μάλλον κάποιοι από τη Βουλή των Ελλήνων έχουν ξεχάσει και όσον αφορά τις δικές μας Σκουριές).

● Το δεύτερο βραβείο της ΕΡΤ πήρε η ταινία «SILENCE 6-9», σε σκηνοθεσία Χρήστου Πασσαλή.

● Το Ιδρυμα «Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου» (θεσπίστηκε μόλις το 2019 και βραβεύει ταινία του ελληνικού προγράμματος που κάνει πρεμιέρα στο φεστιβάλ) απένειμε το βραβείο εξ ημισείας στην «Αγία Εμυ» της Αρασέλης Λαιμού και στο «18» του Βασίλη Δούβλη. Η ταινία της Αρασέλης Λαιμού έλαβε και το βραβείο του ελληνικού τμήματος του WIFT (Women in Film & Television), με το σκεπτικό πως πρόκειται για μια ταινία που πραγματεύεται «άρτια και με ευφυΐα τα πολλαπλά πρόσωπα της καταπίεσης και της εκμετάλλευσης».

● Τα βραβεία κοινού FISCHER έλαβαν οι ταινίες: «Αγέλη προβάτων» του Δημήτρη Κανελλόπουλου, «Ο άνθρωπος με τις απαντήσεις» του Στέλιου Καμμίτση, «Η μέρα σήμερα» του Μαξάνς Σταματιάδης, «Ψίθυροι πολέμου» του Φλόριαν Χόφμαν και «Η βασίλισσα της κυψέλης» της Μπλέρτα Μπασόλι.

● Κλείνοντας, αλγεινή εντύπωση μας έκανε το γεγονός πως η επιτροπή του Βραβείου Νεότητας, που αποτελείται από φοιτητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, από όλες τις ταινίες του φεστιβάλ έδωσε το δικό της βραβείο στη χειρότερη ταινία «Καλάβρυτα 1943» του Νικόλα Δημητρόπουλου, που εκτός από τις πολλές ιστορικές ανακρίβειες είναι και μια πραγματικά κακή κινηματογραφική ταινία. Μάλιστα, αν και τόσο ο σκηνοθέτης όσο και ο σεναριογράφος αποποιήθηκαν κάθε ιστορικότητα της ταινίας, το σκεπτικό της επιτροπής ήταν πως την τιμούν ακριβώς εξαιτίας αυτής της ιστορικότητας. Επιπλέον, βράβευσαν και το «DOG» της Γιάννας Αμερικάνου.