Στην κοινή συνείδηση ο λόρδος Βύρων έχει ταυτιστεί με το πολιορκούμενο Μεσολόγγι, όπου άφησε την τελευταία του πνοή από βαρύτατη ασθένεια στις 19 Απριλίου 1824. Ωστόσο, ο κορυφαίος των φιλελλήνων από το 1924 έχει «εγκατασταθεί» μόνιμα στην Αττική, την οποία πρωτοεπισκέφτηκε τα Χριστούγεννα του 1809, διαμένοντας στην Αθήνα για περίπου ενάμιση χρόνο.
Το «εγκατεστημένος» μόνιμα στην Αττική προκύπτει από το γεγονός ότι το 1924 δόθηκε το όνομα του μεγάλου ποιητή και αγωνιστή της ελευθερίας στον Συνοικισμό Μικρασιατών Προσφύγων στο Παγκράτι. Ετσι γεννήθηκε ο Συνοικισμός Βύρωνος, που μετά το 1934 έγινε Δήμος Βύρωνα. Ανακοινώνοντας τη σχετική κυβερνητική απόφαση για να τιμηθούν τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Μπάιρον, ο υπουργός Μπακάλμπασης είχε τονίσει: «Δίδομεν σήμερον το όνομα του Βύρωνος εις τον συνοικισμόν αυτόν υπό την σκιάν του αγαπημένου του Υμηττού» (Απόστολος Κοκόλιας, «90 Χρόνια Βύρωνας»).
Το τι έκανε και από ποιες ιδέες εμπνεόταν ο Μπάιρον όταν ήρθε στην Αττική, αποδίδεται πρώτη φορά από μία ταινία-ντοκιμαντέρ με τίτλο «Ο Byron στην Αττική», αφιερωμένη στα 200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, της οποίας την παραγωγή, σε σκηνοθεσία Στάθη Ρέππα, χρηματοδότησαν η Περιφέρεια Αττικής και ο Δήμος Βύρωνα. Το σενάριο βασίστηκε στο ομότιτλο δικό μου βιβλίο (έκδοση ΕΛΤΑ).
Η πρωτοτυπία της ταινίας έγκειται ότι σε αυτήν εμφανίζονται εθελοντικά πέντε Βυρωνιωτόπουλα από το Θεατρικό Εργαστήρι Βύρωνα, η δε κατάληξή της αναφέρεται συνοπτικά στην πόλη του Μπάιρον, ίσως μοναδική στον κόσμο. Επίσης, περιέχεται μελοποιημένη μία χαρακτηριστική στροφή από το περίφημο ποίημα του Μπάιρον «Το προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ», που αρχίζει με τον στίχο «Κληρονομικοί δεσμώτες δεν γνωρίζετε // πως όσοι λευτεριά ζητούνε // πρέπει εκείνοι να χτυπήσουν;». Με άλλα λόγια, παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα, ο Μπάιρον, ήδη από το 1810, καλούσε τους ραγιάδες σε εξέγερση.
Αλλη σημαντική αναφορά στην ταινία, στηριγμένη στο βυρωνικό ποίημα «Η Κατάρα της Αθηνάς», θυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε: ότι πρώτος ο λόρδος Βύρων, το 1810, ύψωσε τη φωνή του κατά της λεηλασίας του Παρθενώνα από τον συμπατριώτη του λόρδο Ελγιν, καταγγέλλοντας και την πατρίδα του, Βρετανία, για τυραννία. Ειδικότερα, στην Ακρόπολη εμφανίζεται ενώπιον του ποιητή η θεά Αθηνά, η οποία κατηγορεί τη Βρετανία λέγοντας: «Στην Ανατολή για κοίτα // όπου Γάγγη σκούρα ράτσα // στραπατσάρισμα θα κάνει την τυραννική σου φάτσα».
Η ταινία είναι έτοιμη και διαθέσιμη να προβληθεί και σε σχολεία.
* πρόεδρος του Συνδέσμου Μπάιρον για τον Φιλελληνισμό και τον Πολιτισμό
