Πλήρη ικανοποίηση εκφράζει η Αθήνα για την ελληνο-γαλλική συμφωνία «για την εγκαθίδρυση στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία στην άμυνα και την ασφάλεια» – μια συμφωνία που συμπληρώνει το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα και δίνει γεωπολιτικό βάθος για την περαιτέρω πορεία της διμερούς συνεργασίας στον χώρο της Μεσογείου αλλά και μέσα στην Ε.Ε. Ανάλογη είναι και η ικανοποίηση στο Παρίσι για την κατάληξη των μακρών διαπραγματεύσεων, σε μια συγκυρία κρίσιμη για τον ρόλο της Γαλλίας στη διεθνή σκηνή, μετά την τριμερή συμφωνία ΗΠΑ – Βρετανίας – Αυστραλίας, αλλά και τον ίδιο τον Γάλλο πρόεδρο Εμ. Μακρόν.
Στις αρχές του επόμενου έτους η Γαλλία αναλαμβάνει την προεδρία της Ε.Ε. και ο Εμ. Μακρόν έχει ήδη εγγράψει στην ατζέντα του μια σύνοδο για την Αμυνα και Ασφάλεια της Ευρώπης, ένα θέμα που βρίσκεται υπό συζήτηση με το Βερολίνο, αλλά δεν έχει προχωρήσει εξαιτίας των γερμανικών επιφυλάξεων. Τον Απρίλιο ο Μακρόν θα διεκδικήσει στις προεδρικές εκλογές δεύτερη θητεία με βασικό ατού και πάλι την ευρωπαϊκή ατζέντα του, μόνο που αυτή τη φορά θα πρέπει να φανεί πιο αποφασιστικός στην περίπτωση που συνεχιστεί η τακτική της κωλυσιεργίας από τη Γερμανία.
Μήνυμα προς Βρυξέλλες
Η συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας – Γαλλίας ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον Μακρόν να στείλει αυτό το μήνυμα στην Ε.Ε., ως προς την ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας και ασφάλειας, θέτοντας σε ισχύ για πρώτη φορά το άρθρο 42 της Συνθήκης της Ε.Ε. για την αμυντική συνδρομή σε κράτος-μέλος του οποίου η κυριαρχία απειλείται, με τη χθεσινή ελληνο-γαλλική συμφωνία. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 2 προβλέπεται ότι «τα Μέρη παρέχουν το ένα στο άλλο βοήθεια και συνδρομή, με όλα τα κατάλληλα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, και εφόσον υφίσταται ανάγκη, με τη χρήση ένοπλης βίας, εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μια ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Η ρήτρα ένοπλης συνδρομής, όπως επισημαίνεται από διπλωματικές πηγές στην Αθήνα, είναι η πρώτη φορά που περιλαμβάνεται σε συμφωνία της Ελλάδας με χώρα της Ε.Ε. και η σημασία της θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική έναντι της απειλής από την Τουρκία. Σημειώνεται επίσης ότι η συμφωνία με τη Γαλλία δημιουργεί ένα μοναδικό πλαίσιο στρατηγικής σχέσης μεταξύ δύο εταίρων στην Ε.Ε. και συμμάχων στο ΝΑΤΟ και διαμορφώνει νέα δεδομένα για την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της χώρας. Εως τώρα τέτοια ρήτρα ένοπλης συνδρομής υπήρχε μόνο στην αμυντική συμφωνία της Ελλάδας με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που είχε υπογραφεί πριν από έναν χρόνο από τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια και τον ομόλογό του σεΐχη Ζαγέντ Αλ Ναχιάν.
Η ελληνο-γαλλική συμφωνία είναι πενταετούς διάρκειας, με άμεση ισχύ μόλις ολοκληρωθούν οι διαδικασίες επικύρωσης και έχει πρόβλεψη επέκτασης αλλά και ρήτρες σε περίπτωση ακύρωσης ή καταγγελίας της από τη μία πλευρά. Οι επιμέρους προβλέψεις στο θέμα της συνεργασίας στο στρατιωτικό αλλά και στο διπλωματικό επίπεδο παραπέμπουν σε στρατηγική σύμπλευσης της Ελλάδας με τη Γαλλία σε όλα τα διεθνή fora, από τον ΟΗΕ και την Ε.Ε. μέχρι το ΝΑΤΟ και τα περιφερειακά σχήματα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, ενώ παράλληλα διαμηνύεται ότι Αθήνα και Παρίσι θα κινούνται συντονισμένα για την ενίσχυση του ρόλου της Ευρώπης, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη τις στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ και άλλους συμμάχους.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στην Αθήνα, οι ΗΠΑ είχαν ενημερωθεί για την ελληνο-γαλλική συμφωνία από τον υπουργό Εξωτερικών Ν. Δένδια, ο οποίος βρισκόταν στη Νέα Υόρκη όπου είχε επαφές με την ηγεσία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενώ αμέσως μετά την επιστροφή του ενημέρωσε και τον πρέσβη Τζ. Πάιατ πριν μεταβεί για την υπογραφή στο Παρίσι. Κοινή εκτίμηση σε Αθήνα και Παρίσι είναι ότι η Ουάσινγκτον δεν έχει αντιρρήσεις καθώς η ελληνο-γαλλική συμφωνία κινείται συμπληρωματικά στους αμερικανικούς σχεδιασμούς για τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή και εντός του γενικού πλαισίου λειτουργίας του ΝΑΤΟ.
Ως εκ τούτου, δεν αναμένονται προβλήματα στην τελική φάση των διαπραγματεύσεων Ελλάδας – ΗΠΑ για τη νέα ανανεωμένη συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας η οποία προγραμματίζεται να υπογραφεί στα μέσα Οκτωβρίου στην αμερικανική πρωτεύουσα.
Το πρώτο ερώτημα είναι πώς θα κινηθεί τώρα η Αγκυρα, καθώς από τη μία ο Τούρκος πρόεδρος Τ. Ερντογάν διαμηνύει προς τις ΗΠΑ ότι θα προχωρήσει σε περαιτέρω συνεργασία με τη Ρωσία, όπου μεταβαίνει σήμερα για να συναντηθεί με τον πρόεδρο Βλ. Πούτιν, και από την άλλη οι σχέσεις με τη Γαλλία μπαίνουν σε νέα δοκιμασία με αντίκτυπο και στην προσπάθεια εξομάλυνσης στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε.
