«Τα νέα παιδιά είναι μόνα και το ξέρουν»

Η Γεωργία Μαυραγάνη αφήνει τα τελευταία χρόνια έντονο το αποτύπωμά της με τη σκηνοθετική της παρουσία. Με ιδιαίτερη καλλιτεχνική ματιά πάνω στα κείμενα που επιλέγει, ταλέντο και πάθος, παρουσιάζει παραστάσεις που καταθέτουν μια νέα προσέγγιση στο θεατρικό κοινό. Καλεσμένη στο 64ο Φεστιβάλ Φιλίππων -το οποίο φέτος αφιερώνεται στο έργο του εθνικού μας ποιητή- δούλεψε πάνω σ’ ένα εμβληματικό κείμενο του Διονυσίου Σολωμού και μας παρουσιάζει απόψε τον «Διάλογο»:

Στο πεζό έργο του «Διαλόγου» (που, γραμμένος στη Ζάκυνθο το 1824, έχει θεωρηθεί από τους μελετητές συμπληρωματικός του Υμνου εις την Ελευθερίαν), τρία πρόσωπα, ο Ποιητής, ένας Φίλος του και ο Σοφολογιότατος, συζητούν κάποιες βασικές απόψεις του γλωσσικού ζητήματος της εποχής, με φόντο τις πολεμικές επιχειρήσεις στο Μεσολόγγι.

Η Γεωργία Μαυραγάνη ανεβάζει το έργο ως μια «χορική σπουδή», όπως τη χαρακτηρίζει, πάνω στον λόγο και στη δύναμή του, με τους ηθοποιούς Γιάννη Αποσκίτη, Ειρήνη Ζήκα, Θανάση Λυσανδρόπουλο, Μαρίνα Παπούλια να αναπαριστούν το πεζό κείμενο ως έναν πλατωνικό διάλογο που εξελίσσεται στον νου του Δ. Σολωμού κατά τη διάρκεια της σύνθεσης των ποιημάτων του.

● Για πρώτη φορά δουλεύετε σε κείμενο του Σολωμού, ποια είναι η δική σας προσέγγιση;

Επιλέξαμε τον «Διάλογο» που ανήκει περισσότερο στα «σχεδιάσματα» και στα περί ποιητικής κείμενα του Σολωμού, καθώς αισθανόμαστε πως το θέατρο μπορεί να δικαιώσει και να αποδώσει καλύτερα τέτοιου είδους κείμενα. Τα ποιήματα του Σολωμού μού είναι δύσκολο να τα αγγίξω θεατρικά, αν και με συγκινούν βαθιά.

● Πάνω σε τι διαλογίζεται ο εθνικός ποιητής;

Ο Σολωμός αναλαμβάνει την ευθύνη και το χρέος του απέναντι στον πόλεμο, τον εαυτό του, στην τέχνη, την επανάσταση και τη ζωή. Αποφασίζει να γίνει -και γίνεται- ένας πραγματικά εθνικός ποιητής και να τραγουδήσει την αλήθεια, την ελευθερία και την επανάσταση. Ο «Διάλογος» συχνά υποτιμάται ως κείμενο γιατί θεωρείται μια πολεμική του Σολωμού προς την καθαρεύουσα και τους σοφολογιότατους της εποχής. Για μας δεν είναι έτσι.

Ο Σολωμός διαλογίζεται πάνω στο νόημα και στην ευθύνη της τέχνης του απέναντι στα γεγονότα την εποχής του, αλλά και στην αφήγηση που η ποίησή του θα διασώσει μέσα στον χρόνο. Γνωρίζει δηλαδή ότι γράφει και αυτός Ιστορία με το μελάνι του και τον απασχολεί πραγματικά σε τι γλώσσα θα διασώσει το μεγαλείο του ανθρώπου και άρα και ενός έθνους που μόλις γεννιέται μπροστά στην ύστατη στιγμή. Η επαφή μας με τέτοιους καλλιτέχνες μάς θυμίζει ότι η ζωή και η τέχνη έχουν το νόημα που τους δίνουμε.

● Φαίνεται πως με τον Θοδωρή Γκόνη, τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Φιλίππων, έχετε μια δημιουργική συνεργασία. Πώς ξεκίνησε η σχέση σας;

Μαθήτρια ακόμη παρακολούθησα παραστάσεις του κ. Γκόνη στο Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Αγρινίου (εκεί γεννήθηκα και μεγάλωσα). Τον θαύμαζα και ως στιχουργό. Πήγα και του μίλησα. Με άκουσε με πολύ σεβασμό, αν και ήμουν μικρή ακόμα. Αργότερα, ήρθε και είδε την πρώτη σκηνοθετική μου απόπειρα στις «Δοκιμές» του Αμόρε. Τον επόμενο χρόνο, μου πρόσφερε την πρώτη επαγγελματική μου σκηνοθεσία στην Εφηβική Σκηνή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου. Η συμμετοχή μου στο Φεστιβάλ Φιλίππων είναι κάθε φορά πηγή έμπνευσης.

● Ως νέος άνθρωπος γοητευτήκατε από το θέατρο παρακολουθώντας κατ’ αρχάς παραστάσεις του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, απ’ όπου και κατάγεστε. Μπορούν τα ΔΗΠΕΘΕ να έχουν έναν παρεμβατικό λόγο στον πολιτισμό των πόλεων;

Εγώ εκεί στα ΔΗΠΕΘΕ είχα την πρώτη μου επαφή με την τέχνη και βρήκα νόημα στη ζωή μου. Δυστυχώς όμως σήμερα τα περισσότερα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα επιχορηγούνται ελάχιστα. Με κόπο και πίστη τα κρατούν ζωντανά οι άνθρωποι που τα επανδρώνουν, ενώ πολύ συχνά είναι τα θύματα της μικροπολιτικής και της γραφειοκρατίας. Θυμάμαι παλιότερες κυβερνήσεις να εξαγγέλλουν την ενίσχυσή τους και τελικά να τα κλείνουν ή να τα αφήνουν να ερημώσουν, τοποθετώντας σε θέσεις-κλειδιά κομματικά ρουσφέτια. Δεν γνωρίζω πότε θα αλλάξουν τα πράγματα.

● Περάσαμε μια δύσκολη χρονιά, τα πράγματα στο θέατρο ήρθαν τα πάνω κάτω. Τι λέτε εσείς για όλο αυτό το τοπίο που διαμορφώθηκε με τις καταγγελίες εναντίον γνωστών ανθρώπων του χώρου σας;

Στο θέατρο έγιναν, όπως είδατε, κάποιες καταγγελίες. Στους υπόλοιπους χώρους; Η φτώχεια, η αδικία, ο νεοπλουτισμός και το ρουφιανιλίκι,πάντα γεννούν καθάρματα. Οι άνθρωποι του θεάτρου όμως έχουν τη δύναμη πρώτοι να κρίνουν και να κριθούν. Ας τους αναγνωριστεί αυτή η πρωτιά τουλάχιστον.

● Ετοιμάζετε κάτι για τον χειμώνα που, αν και αβέβαιος, έρχεται σύντομα;

Θα σκηνοθετήσω την πρώτη από τις δύο παραστάσεις της Εφηβικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου σε καλλιτεχνική διεύθυνση της Σοφίας Βγενοπούλου και θα συμμετάσχω στην πολύ ιδιαίτερη τριήμερη περφόρμανς του Sinthesis για την Επανάστασή του 1821, σε καλλιτεχνική επιμέλεια και ιδέα της Τζένης Αργυρίου. Αργότερα θα συνεργαστώ με τον Δημήτρη Καρατζιά και τη νέα του θεατρική στέγη. Πολύτιμες συνεργασίες, όλες.

● Εχετε δουλέψει πολύ με νέα παιδιά, εφήβους. Τι λέτε γι’ αυτή τη νέα γενιά που τα βρίσκει όλα δύσκολα αυτόν τον καιρό;

Είναι μόνοι τους. Το ξέρουν. Ας έχουν τον νου τους και ο ένας τον άλλο. Εγώ τους πιστεύω.

● Ποια αίσθηση θα θέλατε να έχει πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;

● «Η δύναμή σου πέλαγο κι η θέλησή μου βράχος». Τι θα θέλατε να πείτε στους ανθρώπους του θεάτρου που δοκιμάζονται δύο χρόνια τώρα εξαιτίας της πανδημίας και των μέτρων πρόληψης;

Ενα μόνο: ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ!