Τις τελευταίες δύο εβδομάδες δεκάδες πύρινα μέτωπα σε όλη την Ελλάδα καταστρέφουν πολύτιμα δασικά οικοσυστήματα και απειλούν τη ζωή και την περιουσία των πολιτών, με τις καμένες εκτάσεις να προσεγγίζουν τα 1.000.0000 στρέμματα, μια εκρηκτική αύξηση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Παρά τις πολλαπλές και ξεκάθαρες προειδοποιήσεις, ακόμα αναζητείται το σχέδιο πυρόσβεσης της κυβέρνησης, η οποία φέρει την απόλυτη ευθύνη για αυτή την τραγική καταστροφή.
Με τα μέτωπα σε εξέλιξη, είναι προφανές ότι βασική προτεραιότητα παραμένει η κατάσβεση των πυρκαγιών και η ασφάλεια των πολιτών, της περιουσίας τους και του περιβάλλοντος. Κάτι που αποδείχτηκε ότι δεν έχει εξασφαλίσει το ξεχαρβαλωμένο επιτελικό κράτος του κ. Μητσοτάκη, που περιορίζεται σε εξαγγελίες και σε μεγάλους τίτλους στις φιλικές προς την κυβέρνηση εφημερίδες.
Η κυβέρνηση προσπαθεί να παρουσιάσει την τραγωδία αυτή ως αναπόφευκτη, ως αναγκαίο κακό λόγω της κλιματικής κρίσης, ενώ η ίδια έκανε ό,τι μπορούσε. Είναι όμως έτσι;
Οι πολίτες στις περιοχές που επλήγησαν, αλλά και όλοι οι υπόλοιποι μέσα από τους τηλεοπτικούς τους δέκτες, εδώ και δύο βδομάδες, βλέπουν την απουσία πρόληψης, πυρόσβεσης αλλά και προστασίας των πολιτών, των περιουσιών τους και του περιβάλλοντος.
Η πραγματική όμως αιτία της καταστροφής είναι η αποδόμηση του ρόλου της πολιτείας και των δημόσιων πολιτικών την τελευταία διετία, η υιοθέτηση της αρχής της «ατομικής ευθύνης» έναντι της ευθύνης της πολιτείας και η προσήλωση της κυβέρνησης Μητσοτάκη στην επικοινωνία και όχι στην ουσία.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ παρέδωσε στη Ν.Δ. το 2019 ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις για την ανθεκτικότητα στην κλιματική κρίση, για την πρόληψη δασικών πυρκαγιών και για τη συνέργεια όλων των φορέων στην πολιτική προστασία και κυρίως στην κατάσβεση δασικών πυρκαγιών.
Πολιτική προσαρμογής στην κλιματική κρίση
Η Ελλάδα απέκτησε Εθνική Στρατηγική για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή το 2016, με στόχο την ανθεκτικότητα της κοινωνίας μας και των υποδομών και την εκπόνηση και εφαρμογή των Περιφερειακών Σχεδίων Προσαρμογής. Με τον νόμο 4414/2016, η χώρα μας εξασφάλισε πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ενώ είχαν ξεκινήσει τα σχέδια προσαρμογής σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας μας. Το «Ταμείο Ανάκαμψης» φέρει τον τίτλο «Ανθεκτικότητας» ενώ από την ελληνική έκδοση της Ν.Δ. απουσιάζει οποιαδήποτε τέτοια πρόβλεψη.
Από τον Ιούλιο του 2019, και παρά τις μεγαλόστομες ανακοινώσεις Μητσοτάκη για την πολιτική για το κλίμα και την απολιγνιτοποίηση, δεν υπάρχει κανένα σχέδιο, δεν έχουμε κλιματικό νόμο, μόνο ανακοινώσεις επιτροπών χωρίς χρηματοδοτήσεις για δράσεις πρόληψης. Ούτε το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΠΔΕ, ούτε ο Αναπτυξιακός Νόμος περιλαμβάνουν το κριτήριο της ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, ως απαραίτητη προϋπόθεση χρηματοδότησης.
Πολιτική πρόληψης δασικών πυρκαγιών
Το 2019 ολοκληρώθηκε, με βάση το πόρισμα της ανεξάρτητης επιτροπής Goldammer, η δημόσια πολιτική πρόληψης δασικών πυρκαγιών (ΦΕΚ-2863 /Β/2019), με εγκεκριμένη χρηματοδότηση 140 εκατ. ευρώ (ΠΔΕ), διαχειριστικά σχέδια για όλα τα δάση της Ελλάδας, πιλοτικά έργα πρόληψης πυρκαγιάς στις μικτές ζώνες δάσους-κατοικίας και έργα καθαρισμού, και άρα αναζωογόνησης, των δασικών οικοσυστημάτων.
Η πρόληψη δασικών πυρκαγιών όμως δεν εφαρμόστηκε, απόδειξη της απαξίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη για κάθε δημόσια πολιτική.
Η πρόσληψη δασολόγων και δασοπόνων μέσω ΑΣΕΠ (200 θέσεις για το 2019), η στελέχωση του προγράμματος πρόληψης δασικών πυρκαγιών (350 τριετείς συμβάσεις επιστημόνων για το 2019-2022) και το καινοτόμο πρόγραμμα δασοπροστασίας του ΟΑΕΔ 5.066 εργαζομένων, που για 18 μήνες έδωσε χειροπιαστά αποτελέσματα στην πρόληψη δασικών πυρκαγιών, πάγωσαν.
Ακόμα και οι πρόσφατες αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου δεν περιλαμβάνουν καμία πρόβλεψη για προσλήψεις και χρηματοδότηση στις δασικές υπηρεσίες, απόδειξη του πραγματικού σχεδίου Μητσοτάκη.
Πολιτική προστασία και συνέργεια φορέων-υπηρεσιών
Η επιτροπή Goldammer ανέδειξε επίσης την ανάγκη αναβάθμισης της πολιτικής προστασίας και συνεργασίας Πυροσβεστικής και Δασικών Υπηρεσιών, στο πεδίο αλλά και θεσμικά, στο έργο της πυρόσβεσης. Παρότι υπήρξε δημοσιευμένη ΚΥΑ από τον ΣΥΡΙΖΑ (181752/2-5-19, ΦΕΚ 1525/Β) και σχέδιο νόμου του 2019, η Ν.Δ. έφτασε στο σημείο να μην εφαρμόσει ούτε τον δικό της νόμο, 4662, για την πολιτική προστασία, που ψήφισε τον Φεβρουάριο του 2020.
Οι αδυναμίες που ανέδειξαν οι πρόσφατες πυρκαγιές, η ανυπαρξία σχεδίου πυρόσβεσης, η απαξίωση των δασικών υπηρεσιών, η υποτίμηση των επιστημονικών φορέων και των προτάσεών τους, η υποβάθμιση ακόμα και των αξιωματικών της Πυροσβεστικής στο έργο τους αποδεικνύουν ότι η Ν.Δ. απαξίωσε ακόμα και τις πολιτικές πολιτικής προστασίας και συνεργειών υπηρεσιών στην πυρόσβεση, που παρέλαβε από τον ΣΥΡΙΖΑ. Ακόμα και η πολιτική προστασία υποτάχθηκε στους σκοπούς της επικοινωνίας και του κομματικού οφέλους.
Δεν ανακοινώθηκε κανένα ενιαίο σχέδιο χωρικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης των περιοχών, ούτε καν ενιαίο σχέδιο αναγέννησης του δασικού οικοσυστήματος, στις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου (10/08), αλλά η «ιδιωτικοποίηση» και της αναδάσωσης, όπου ο κάθε «ανάδοχος» μπορεί να κάνει τη δική του μελέτη και αναδάσωση.
Και φυσικά ούτε κουβέντα για σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης των περιοχών, σχέδιο απασχόλησης και κοινωνικής συνοχής, καμία πρόβλεψη για τους ανθρώπους που έδωσαν τη μάχη να σώσουν τον τόπο τους και θέλουν να μείνουν και να ζήσουν εκεί.
Οποια και αν είναι η αφετηρία, οι προεκλογικές συμφωνίες, τα συμφέροντα, οι ιδεοληψίες ή οι εμμονές, το αποτέλεσμα είναι ίδιο και τραγικό. Κάθε μέρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποδομεί και αδυνατίζει το κράτος και τις δημόσιες λειτουργίες, μια επιλογή που, στα χρόνια της κλιματικής κρίσης, αφήνει τη χώρα μας πιο απροστάτευτη από ποτέ.
* Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., τομεάρχης Περιβάλλοντος και Ενέργειας
