Πριν από 100 χρόνια η αρχιτεκτονική της ωραιότητας συνάντησε τις ανάγκες των ανθρώπων. Στη νεοσύστατη τότε Δημοκρατία της Βαϊμάρης, με τις μνήμες να είναι ακόμη νωπές από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, η αλλαγή του πολιτεύματος λειτούργησε λυτρωτικά για τους θιασώτες του μοντερνισμού.
Η σκέψη απελευθερώθηκε και οι αρχιτέκτονες, οι άνθρωποι της τέχνης και του πολιτισμού αναζήτησαν νέους, εναλλακτικούς τρόπους για να ικανοποιήσουν τις συλλογικές ανάγκες που προέκυψαν από τον πόλεμο.
Η γερμανική πρωτοπορία μετέτρεψε την πόλη σε ένα πειραματικό εργαστήρι μοντέρνας τέχνης και η φιλοσοφία του Μπάουχαους γεφύρωσε το χάσμα μεταξύ της τέχνης και των εφαρμοσμένων τεχνών. Πλέον τα χρηστικά αντικείμενα της καθημερινότητας εμπεριέχουν όλες τις αξίες ενός μοναδικού καλλιτεχνικού αντικειμένου. Είτε πρόκειται για ένα κτίριο, είτε για ένα ποτήρι ή μια καρέκλα.
Η τέχνη συμφιλιώνεται με τη βιομηχανία και για πρώτη φορά γίνεται δυνατή η συνεργασία καλλιτεχνών, αρχιτεκτόνων και χειροτεχνών. Η τέχνη δεν είναι πλέον μόνο για τις ελίτ. Αποκτά πολιτικό χαρακτήρα και γίνεται προσιτή σε όλους τους ανθρώπους. Αλλωστε αυτός ήταν και ο λόγος που μόλις ήρθε ο Χίτλερ στην εξουσία το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να κλείσει τη Σχολή του Μπάουχαους.
Σήμερα, 100 χρόνια μετά, το Μπάουχαους σταματά να είναι μόνο ένα ιστορικό γεγονός. Η παρακαταθήκη που άφησε η Σχολή του Μπάουχαους δίνει ξανά όραμα στην Ευρώπη. Δίνει έμπνευση. Δίνει ελπίδα. Αυτή τη φορά όχι για να αποκαταστήσουμε τις ζωές των ανθρώπων από τις θηριωδίες ενός πολέμου, αλλά για να αντιμετωπίσουμε τη κλιματική κρίση.
«Με το νέο Μπάουχαους θέλουμε το κοινό όραμα της Ευρώπης να μην είναι μόνο οικονομικό. Θέλουμε να φτάνει στις καρδιές των Ευρωπαίων. Θέλουμε να συμφιλιώσουμε τον τρόπο ζωής μας με τη φύση γιατί μόνο τότε θα πετύχουμε κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050. Και αυτό θα το καταφέρουμε μόνο αν δώσουμε πολιτιστική διάσταση στην πράσινη μετάβαση» θα πει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την έναρξη του διήμερου διαδικτυακού συνεδρίου όπου παρουσιάστηκε το νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus.
Πρόγραμμα ελπίδας για το μέλλον
Το νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους συνδέει την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία με τους χώρους διαβίωσής μας. Με τα σπίτια και τις πόλεις μας.
«Το παλιό Μπάουχαους προωθούσε τα νέα υλικά της εποχής που ήταν το ατσάλι και το τσιμέντο. Σήμερα θέλουμε άλλα υλικά, νέα, βιώσιμα. Υλικά που να μην εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα» θα πει ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Αντόνιο Κόστα, αφού τα κτίρια ευθύνονται για το 40% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. «Τα κτίρια και τα έπιπλα του μέλλοντος δεν θα είναι μόνο πιο όμορφα αλλά και πιο φιλικά προς το περιβάλλον» καταλήγει.
Εκτός όμως από τα κτίρια, θα πρέπει να επανασχεδιάσουμε και τις πόλεις. Τα αστικά κέντρα. Να βελτιώσουμε την ποιότητα του αέρα και να αντιμετωπίσουμε την ηχορύπανση. Να βελτιώσουμε τους χώρους όπου ζουν οι ηλικιωμένοι και να αντιμετωπίσουμε τη δημογραφική πρόκληση.
Να σκεφτούμε τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Να σκεφτούμε και να κινητοποιήσουμε τους νέους. Αυτές είναι οι προκλήσεις της νέας εποχής και σε αυτές απαντά το νέο Μπάουχαους.
Καλεί όλους τους Ευρωπαίους να φανταστούν και να χτίσουν μαζί ένα βιώσιμο και χωρίς αποκλεισμούς μέλλον. Ενα μέλλον που να ικανοποιεί όχι μόνο την αισθητική μας αλλά και το πνεύμα και τις ψυχές μας.
«Ο κάθε Ευρωπαίος, ανεξάρτητα από μόρφωση, επάγγελμα και γνώσεις, μπορεί να εμπλακεί και να συμμετάσχει. Καμιά φορά και η πιο απλή ιδέα μπορεί να δώσει μια πολύ σημαντική λύση. Χρειαζόμαστε όλοι και αυτό είναι που μετράει», αναφέρει η Μικέλα Μαγκάς, industry commons concept creator από τη Σουηδία.
Η διαλειτουργικότητα ήταν και είναι η φιλοσοφία του Μπάουχαους. Ενα δημιουργικό, διεπιστημονικό κίνημα όπου ο καθένας από μας μπορεί να πάρει μέρος. Μια πλατφόρμα πειραματισμού και σύνδεσης της κοινωνίας, της ευρωπαϊκής και της παγκόσμιας κοινωνίας, που ενισχύει τη συνεργασία ώστε όλοι μαζί να σχεδιάσουμε το μέλλον. Συνεργασία στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, συνεργασία της κοινωνίας, συνεργασία του κόσμου ολόκληρου.
«Αυτή η πρωτοβουλία καταδεικνύει ότι τα θεσμικά όργανα της Ενωσης αντιλαμβάνονται πόσο σημαντικό είναι να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις όλοι μαζί. Η Ευρώπη προσπαθεί με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το Σχέδιο Ανάκαμψης να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις. Θα πρέπει όμως να γίνει από κοινού με τους πολίτες» θα πει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νταβίντ Σασόλι.
Το νέο Μπάουχαους είναι μια γέφυρα μεταξύ του κόσμου της επιστήμης και της τεχνολογίας με τον κόσμο της τέχνης και του πολιτισμού. Είναι μια πρόσκληση για αλλαγή. Αλλαγή των νοοτροπιών μας ώστε όλοι μαζί να αναζητήσουμε λύσεις σε σύνθετα κοινωνικά προβλήματα μέσω της συνδημιουργίας.
Η σκέψη μας πρέπει να αλλάξει, οι συμπεριφορές μας πρέπει να αλλάξουν. «Το νέο κάλλος είναι η βιωσιμότητα» λέει η Τζίνα Γκίλβερ, κλιματική ακτιβίστρια, και παρακινεί να μην κρυβόμαστε «ο καθένας πίσω από τον μεγάλο κήπο του αλλά το πάρκο να γίνει ο κήπος μας», μόνο έτσι οι πόλεις μας θα γίνουν πυκνές και οι ζωές μας γεμάτες.
Το νέο Μπάουχαους κινητοποιεί σχεδιαστές, αρχιτέκτονες, μηχανικούς, επιστήμονες, μαθητές. Κινητοποιεί όλα τα δημιουργικά μυαλά από όλους τους κλάδους για να οραματιστούν και να δημιουργήσουν τη βιώσιμη Ευρώπη του μέλλοντος. Την Ευρώπη των αξιών και της απλότητας, την Ευρώπη που αντιλαμβάνεται τον παγκόσμιο ρόλο της και σκέφτεται τον αντίκτυπο των επιλογών της. Που αναλογίζεται ότι κλιματική κρίση σημαίνει φτώχεια και δυστυχία στις εσχατιές του κόσμου. Την Ευρώπη που βάζει τον άνθρωπο πάνω από τις αγορές. Την Ευρώπη που βάζει το κάλλος πάνω από το κέρδος.
-320x213.jpg)
