Η ήττα στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ φέρνει φαγωμάρα στην Αρμενία

Οι νίκες ως γνωστόν έχουν πολλούς πατεράδες, ενώ οι ήττες είναι πάντα ορφανές. Αυτή η πανάρχαια διαπίστωση επαληθεύεται και στην ηττημένη στον πρόσφατο πόλεμο με τους Αζέρους Αρμενία, όπου η υπόγεια ώς τώρα σύγκρουση ανάμεσα στην κυβέρνηση του Νικόλ Πασινιάν και την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων, γύρω από το ποιος φταίει για την απώλεια του μισού σχεδόν Ναγκόρνο-Καραμπάχ, εξελίσσεται σε ανοιχτή κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες για τη μικρή χώρα του Καυκάσου.

H «φαγωμάρα» για τους υπευθύνους της ήττας ξεκίνησε στις 10 του περασμένου Νοέμβρη, όταν μετά από έξι εβδομάδες σκληρών μαχών ο Πασινιάν αναγκάστηκε να υπογράψει την ταπεινωτική συμφωνία εκεχειρίας με τους Αζέρους, μετά τη μεσολάβηση της Ρωσίας.

Λίγες μέρες αργότερα, αντιμέτωπος με γενικευμένη κατακραυγή, ο Πασινιάν κατήγγειλε απόπειρα πραξικοπήματος από την αντιπολίτευση και διέταξε τη σύλληψη πολιτικών αντιπάλων του, κερδίζοντας χρόνο, παρά τις συνεχείς πιέσεις για παραίτηση έσωθεν και έξωθεν της χώρας. Ομως η θρυαλλίδα για τη νέα κρίση ήταν η προχτεσινή απόφασή του για την παύση του αναπληρωτή αρχηγού του γενικού επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων, Τιγκράν Χατσατριάν.

Τι είχε συμβεί; Ο Πασινιάν είχε αμφισβητήσει με δηλώσεις του την επιχειρησιακή αξιοπιστία του ρωσικού πυραυλικού συστήματος Iskander, το οποίο πράγματι απέτυχε να προστατεύσει τις χερσαίες δυνάμεις από τις κατά κύματα αζερικές επιθέσεις.

Είχε πει συγκεκριμένα ότι μόλις το 10% των πυραύλων λειτούργησαν σε συνθήκες μάχης. Αλλά ο αντιστράτηγος Χατσατριάν απέρριψε αυτούς τους ισχυρισμούς, αφήνοντας αιχμές για τη συνολική διαχείριση του πολέμου από τον Πασινιάν, που πράγματι μέχρι και την τελευταία στιγμή διαβεβαίωνε την κοινή γνώμη ότι η νίκη είναι βέβαιη.

Ο Αρμένιος πρωθυπουργός αμέσως τον «καρατόμησε», αλλά οι συνάδελφοι του Χατσατριάν στο επιτελείο απάντησαν με ένα κλασικό «προνουντσιαμέντο», καταγγέλλοντας την κυβέρνηση για «απαξίωση των ενόπλων δυνάμεων» και αξιώνοντας την παραίτηση σύσσωμου του υπουργικού συμβουλίου, επειδή «δεν είναι πλέον σε θέση να λάβει τις αποφάσεις που επιβάλλονται».

Οσο για τους… σκάρτους «Ισκαντέρ», το ρωσικό υπουργείο Αμυνας (που ως γνωστόν διατηρεί τρεις βάσεις στο αρμενικό έδαφος) εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία λέει ότι ο Πασινιάν πιθανότατα έπεσε θύμα παραπληροφόρησης, καθώς «είναι σε θέση να γνωρίζει… πως το εν λόγω σύστημα δεν χρησιμοποιήθηκε καθόλου στις μάχες» κατά των Αζέρων!

Αν και δεν υπήρξαν κινήσεις στρατευμάτων ή άλλες ενδείξεις για προσπάθεια ανατροπής του, ο Πασινιάν έσπευσε να χαρακτηρίσει «απόπειρα πραξικοπήματος» την κίνηση των στρατιωτικών και στη συνέχεια να ανακοινώσει την παύση του αρχηγού του γενικού επιτελείου, Ονίκ Γκασπαριάν, ενώ παράλληλα κάλεσε μέσω… Facebook τους οπαδούς του να διαδηλώσουν υπέρ του στους δρόμους του Γερεβάν, όπου εδώ και περίπου δέκα μέρες έχουν ξαναρχίσει οι μαζικές αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις από την αντιπολίτευση.

Πράγματι, περίπου 20 χιλιάδες υποστηρικτές του Πασινιάν έσπευσαν στο κέντρο της πρωτεύουσας, όπου ο πρωθυπουργός τούς είπε –χρησιμοποιώντας τηλεβόα– πως η κατάσταση είναι «τεταμένη, αλλά διαχειρίσιμη», καθώς «όλοι συμφωνούν ότι δεν πρέπει να υπάρξουν συγκρούσεις», αλλά ξεκαθάρισε πως δεν πρόκειται να παραιτηθεί, «ακόμη κι αν με πυροβολήσουν σε αυτή την πλατεία»!

Ταυτόχρονα, κατήγγειλε τον πρόεδρο της χώρας, Αρμέν Σαρκισιάν, ότι καθυστερεί την υπογραφή της παύσης του Γκασπαριάν, παίρνοντας έτσι το μέρος των «πραξικοπηματιών», και προανήγγειλε την «ενεργή καταστολή» των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.

Ομως την ίδια στιγμή η αντιπολίτευση, και ιδίως το πρώην κυβερνών κόμμα Ευημερούσα Αρμενία, αφενός πραγματοποίησε δική της αντιδιαδήλωση ανάλογου μεγέθους σε γειτονική πλατεία, με βασικό σύνθημα «Νικόλ, προδότη!», αφετέρου κάλεσε με μια απειλητική ανακοίνωση τον πρώην δημοσιογράφο «να εκμεταλλευτεί την τελευταία του ευκαιρία να αποχωρήσει από την εξουσία χωρίς ταραχές (…) ώστε να αποφευχθεί νέος εμφύλιος πόλεμος»!

Οι δύο πορείες μάλιστα συναντήθηκαν κοντά στην κεντρική Πλατεία Δημοκρατίας, όπου σημειώθηκαν επεισόδια: οι οπαδοί της αντιπολίτευσης «στρατοπέδευσαν» στο κέντρο και έστησαν πρόχειρα οδοφράγματα, δίνοντας όρκο πως δεν θα αποχωρήσουν έως ότου παραιτηθεί ο Πασινιάν.

Οι εξελίξεις αυτές, όπως ήταν φυσικό, πυροδότησαν μεγάλη ανησυχία (και) στη Μόσχα, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να τηλεφωνεί στον Πασινιάν, με τον οποίο ποτέ δεν είχε καλές σχέσεις, και να του ζητά «ηρεμία» και ««προσκόλληση στο συνταγματικό πλαίσιο», χωρίς να υιοθετεί τα περί πραξικοπήματος.

Ανάλογες «πυροσβεστικές», αλλά χωρίς ουσία δηλώσεις έκαναν ΗΠΑ και Ε.Ε., αλλά και το ελληνικό ΥΠΕΞ, ενώ οι μόνοι που καταδίκασαν ανοιχτά την «απόπειρα πραξικοπήματος» σε βάρος του «δημοκρατικά εκλεγμένου ηγέτη» ήταν οι… γνωστοί για τα δημοκρατικά τους αισθήματα και τη διαχρονική αγάπη τους για τον αρμενικό λαό Τούρκοι – χωρίς την ολομέτωπη υποστήριξη των οποίων στους «αδελφούς» Αζέρους ο πόλεμος δεν θα είχε αρχίσει καν!