Η χώρα των φυλακών, δίπλα στη δική μας, διέπεται από τους δικούς της νόμους και κανόνες, την εξουσία και τους υποτελείς της. Με τον Δημήτρη Κουφοντίνα να διανύει την 56η μέρα απεργίας πείνας και την κατάσταση της υγείας του να βρίσκεται σε οριακό σημείο, επανέρχεται διαρκώς στο προσκήνιο το ζήτημα της σωφρονιστικής πολιτικής και του κράτους δικαίου να μας υπενθυμίζει ότι οι κρατούμενοι στερούνται συλλήβδην τα δικαιώματά τους.
Τα προβλήματα που μαστίζουν τις φυλακές βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης «Σωφρονισμός χωρίς σεβασμό στα δικαιώματα: μία αναχρονιστική και απάνθρωπη επιλογή» που διοργανώθηκε την περασμένη Τρίτη από το δίκτυο αλληλεγγύης «Αόρατος Πειραιάς». Το πάνελ απαρτιζόταν από δικηγόρους, καθηγητές, δημοσιογράφους και εκπροσώπους από την Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων.
Ο δημοσιογράφος Πάνος Λάμπρου ξετύλιξε το νήμα των προβλημάτων που διέπουν τα καταστήματα κράτησης (υπερπληθυσμός, αρχιτεκτονική, ελλιπή κοινωνικά αγαθά και έλλειψη υγειονομικής φροντίδας) και τόνισε πως «σε μια περίοδο που η δημόσια υγεία παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, υπάρχει τεράστια έλλειψη γιατρών και βλέπουμε ότι δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη, ενώ στις φυλακές Κορυδαλλού δεν υπάρχει καν ψυχίατρος και είναι ελάχιστοι οι κοινωνικοί λειτουργοί. Γιατρός δεν υπάρχει ούτε στις φυλακές του Αγίου Στεφάνου στην Πάτρα, όπου πρόσφατα εντοπίστηκαν τουλάχιστον 85 κρατούμενοι θετικοί στον κορονοϊό», με αποτέλεσμα, όπως τόνισε ο κ. Λάμπρου, «να έγκειται στην προσπάθεια των ίδιων των κρατουμένων να προστατευτούν». «Την ίδια στιγμή, οι αγροτικές φυλακές είναι άδειες ενώ στις υπόλοιπες υπάρχει μεγάλος συνωστισμός, χωρίς καμία πολιτική αποσυμφόρησης», τόνισε ο Στέλιος Μπαζίγος από την Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων και πρόσθεσε: «Στις γυναικείες φυλακές Θηβών, όπου κρατούνται παιδιά, δεν υπάρχει μόνιμος παιδίατρος. Στο Μαλανδρίνο και στον Δομοκό δεν έχουν πρόσβαση σε καμία περίθαλψη και πρόκειται για φυλακές όπου κρατούμενοι έχουν χάσει τις ζωές τους».
Αναφερόμενη εκτενώς στο νομικό πλαίσιο που διέπει τις φυλακές, η δικηγόρος και μέλος του Δικτύου Αλληλεγγύης, Ματίνα Πούλου, είπε χαρακτηριστικά πως «οι φυλακές είναι ένα λοκντάουν από μόνες τους. Η Ελλάδα έχει καταδικαστεί αρκετές φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για απαράδεκτες συνθήκες κράτησης και ειδικά στο επίπεδο της ιατρικής φροντίδας. Το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επιβάλλει στο κράτος να διασφαλίζει ότι κάθε φυλακισμένος κρατείται με σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας».
Αδειες, επισκεπτήρια και είδη πρώτης ανάγκης είναι κάποια από τα δικαιώματα που στερούνται οι κρατούμενοι, ενώ καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη η επικοινωνία με τους συνηγόρους τους, συμπλήρωσε η δικηγόρος Μαρίνα Δαλιάνη και υπογράμμισε: «Στη ζοφερή κατάσταση έρχεται λοιπόν να προστεθεί ο νέος νόμος της κυβέρνησης που νομιμοποιεί τις στερήσεις και δυσκολεύει τις άδειες και την πρόσβαση στις αγροτικές φυλακές, δυο από τα πιο βασικά στάδια για την επανένταξη των κρατουμένων». Αναφερόμενος στην απεργία πείνας του Δημήτρη Κουφοντίνα, ο καθηγητής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Νίκος Κουλούρης παρατήρησε πως με τη νομοθέτηση της κυβέρνησης, αλλά και τη ρητορική γύρω από την οποία πλαισιώνεται, περί προτεραιοποίησης της «ασφάλειας», «ό,τι συνδέει την έκτιση της ποινής με μια κοινωνική προοπτική για τους κρατούμενους απορρίπτεται, όπως και οποιαδήποτε θετική προοπτική για το μέλλον τους».
