Διπλή νίκη χαρακτηρίζουν οι ηγέτες της Πολωνίας και της Ουγγαρίας τη συμφωνία που επήλθε στη Σύνοδο Κορυφής για τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. και το Ταμείο Ανασυγκρότησης, έπειτα από μπρα ντε φερ πολλών εβδομάδων.
Οι δύο χώρες είχαν απειλήσει με βέτο στα κομβικής σημασίας ζητήματα για την επόμενη μέρα στην Ε.Ε. μετά την πανδημία, εάν δεν αποσύρονταν οι διατάξεις που θα τις ανάγκαζαν να προβούν σε μεταρρυθμίσεις αναφορικά με το κράτος δικαίου. Η συμφωνία επήλθε μετά από γερμανική συμβιβαστική πρόταση με Βαρσοβία και Βουδαπέστη να πανηγυρίζουν.
Χαρακτηριστικές οι δηλώσεις του Πολωνού πρωθυπουργού Ματέους Μοραβιέτσκι, ο οποίος ανέφερε ότι «από τη μια, ο προϋπολογισμός της ΕΕ μπορεί να αρχίσει και η Πολωνία θα λάβει 700 δισεκατομμύρια ζλότι [σ.σ.: 174 εκατ. ευρώ] από αυτόν. Από την άλλη, τα κεφάλαια αυτά είναι ασφαλή, διότι ο μηχανισμός των όρων περιορίστηκε σε πολύ συγκεκριμένα κριτήρια», προσθέτοντας ότι με τη συμφωνία αυτή αποκλείεται να αλλάξουν στο μέλλον οι κανόνες της Ε.Ε. εις βάρος της χώρας του.
Σε αντίστοιχο μήκος κύματος και ο Βίκτορ Όρμπαν. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός σχολίασε στο Twitter «νικήσαμε. Στη δύσκολη περίοδο της πανδημίας, της οικονομικής κρίσης, δεν είναι ώρα να κάνουμε πολιτικές και ιδεολογικές συζητήσεις που μας εμποδίζουν να αναλάβουμε δράση».
Για τον Ζόλταν Κόβατς, τον εκπρόσωπο του Όρμπαν, «αποτρέψαμε τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθούν δημοσιονομικά μέτρα προκειμένου να ασκηθεί πίεση στους Ούγγρους να λάβουν αποφάσεις που δεν θέλουν».
Ο συμβιβασμός – που χειροκροτήθηκε ως άλλη μια επιτυχία της Γερμανίας που προεδρεύει της Ε.Ε.- επιτρέπει σε όλες τις πλευρές να ισχυριστούν ότι «κέρδισαν»: προβλέπει μεν ότι το μέτρο για το κράτος δικαίου, που τόσο εξόργισε Ουγγαρία και Πολωνία, παραμένει το ίδιο, αλλά τονίζεται ότι δεν πρόκειται να εφαρμοστεί μέχρι οι δυο χώρες να έχουν την ευκαιρία να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και να πάρουν στα χέρια τους απόφαση για τη νόμιμότητά του.
Σο κείμενο των αποφάσεών τους οι ηγέτες ζητούν από την Κομισιόν να μην εφαρμόσει τον μηχανισμό, όσο εκκρεμεί προσφυγή στο Δικαστήριο, κίνηση που και η Πολωνία και η Ουγγαρία επιβεβαίωσαν χθες ότι θα κάνουν.
Πρακτικά, η υποχώρηση απέναντι στις δυο χώρες σημαίνει ότι καθυστερεί η εφαρμογή του μέτρου που συνδέει την εκταμίευση κονδυλίων με το σεβασμό των θεμελιωδών αρχών του κράτους δικαίου- για μήνες, πιθανόν και περισσότερο. Επίσης, στο κείμενο της συμφωνίας επισημαίνεται ότι ο μηχανισμός θα ισχύσει μόνο για τον τρέχοντα επταετή προϋπολογισμό και το Ταμείο Ανάκαμψης και ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα προσπαθήσει να διατυπώσει μια κοινή θέση» εφόσον μι8α χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με πρόστιμα ζητήσει να συζητηθεί η υπόθεσή της.
Αυτό σημαίνει ότι μια τέτοια υπόθεση μπορεί να φθάσει να συζητηθεί σε επίπεδο ηγετών, αλλά δεν αναφέρεται πουθενά ότι θα μπορούν να μπλοκάρουν πιθανά πρόστιμα ή κυρώσεις.
