Φέρνω στον νου τη γιαγιά μου να επιστρέφει από την αγορά του χωριού, κατά το 1970 και τα μετέπειτα χρόνια. Σηκώνει τις δυο μεγάλες, αυτοσχέδιες τσάντες, με τρόφιμα. Οι τσάντες ήταν πάνινες. Κάποιες άλλες οικογένειες είχαν υφαντές στον αργαλειό. Σε αυτές κάθε φθινόπωρο έβαζε τις σημαντικές αγορές τροφίμων. Τότε η αγορά γινόταν σε μεγάλες ποσότητες. Προμηθευόταν φασόλες, κουκιά, αλεύρι, φακές, ρεβίθια, ζάχαρη, ρύζι κι ό,τι άλλο ήταν απαραίτητο για την καθημερινή διατροφή της οικογένειας. Ετσι έκαναν όλα τα σπιτικά, αγόραζαν τρόφιμα για τις ανάγκες μηνών.
Τα τρόφιμα τα έβαζαν σε πάνινα ή υφαντά σακούλια, ραμμένα από τις γυναίκες του σπιτιού, τα οποία αποτελούσαν μέρος της προίκας. Οταν ο κάθε μπακάλης έφερνε νέο φορτίο οσπρίων, αγόραζαν μια μικρή ποσότητα, τα μαγείρευαν για να ελέγξουν αν ήταν βραστερά και γευστικά. Αρκετές φορές τη δοκιμή αυτή την έκανε, νωρίτερα, κι ο μπακάλης, για να διαλαλήσει το νέο εμπόρευμά του.
Στη συνέχεια, στο σπίτι, τα τρόφιμα αποθηκεύονταν σε μεταλλικά κουτιά, κάποια σε γυάλινα ή σε πήλινα δοχεία. Αυτά μέχρι που άρχισαν να χρησιμοποιούνται τα κάθε είδους και μορφής πλαστικά. Αμέσως τα αποδέχτηκαν οι άνθρωποι και παραμέρισαν ό,τι χρησιμοποιούσαν μέχρι τότε. Θυμάμαι τον πατέρα μου, κάθε φορά που γύριζε από κάποιο μαγαζί έφερνε και μερικές πλαστικές τσάντες, «για να έχουμε όταν χρειαστούν», ήταν ο λόγος του. Μέχρι και πριν από λίγα χρόνια στο πατρικό μου σπίτι βρίσκαμε διπλωμένες πλαστικές τσάντες, οι οποίες δεν χρειάστηκαν ποτέ!
Τα σκέφτηκα αυτά όταν διάβασα ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Χατζηδάκης, ανακοίνωσε ότι θα διατεθούν 12 εκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή τριάμισι εκατομμυρίων πάνινων τσαντών για ψώνια και ενός εκατομμυρίου επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια, που θα διατεθούν στα νοικοκυριά. Τα χρήματα αυτά προέρχονται από το περιβαλλοντικό τέλος το οποίο εισπράχτηκε από τη χρήση των πλαστικών σακουλών.
Ομως σήμερα όλα τα σπιτικά διαθέτουν όχι μία, αλλά πολλές πάνινες τσάντες. Μήπως το έξοδο του υπουργού είναι σπατάλη; Η γιαγιά μου κι η κάθε γιαγιά πριν από πενήντα χρόνια ήταν οικολόγος; Ή οι ανάγκες κι οι κοινωνικές συνθήκες έφεραν τη συγκεκριμένη πρακτική και αντιμετώπιση της ζωής. Τα οποία άλλαξαν κι έφεραν αλλαγή και στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Η προστασία του περιβάλλοντος, νομίζω, δεν θα έρθει από προγράμματα για απορρόφηση χρημάτων και δημόσιες σχέσεις, αλλά από πράξεις, που συνάμα θα βελτιώνουν τις συνθήκες ζωής.
* συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
-320x213.jpg)
