Το σουηδικό μοντέλο κατέληξε σε τραγωδία

«Αποτύχαμε να προστατεύσουμε τους ηλικιωμένους μας. Αυτό είναι πραγματικά σοβαρό και μια αποτυχία για την κοινωνία ως σύνολο. Πρέπει να μάθουμε απ’ αυτό, δεν τελειώσαμε ακόμα με αυτήν την πανδημία»…

Ηταν εξοργιστικά πολύ λίγη κι ήρθε σκανδαλωδώς πολύ αργά η παραδοχή της κυβέρνησης της Σουηδίας -διά στόματος της υπουργού Υγείας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Λίνα Χάλενγκριν- πως απέτυχε να σώσει από τον νέο κορονοϊό τις ζωές χιλιάδων ηλικιωμένων.

Η προφύλαξή τους μάλιστα είχε τεθεί εξ αρχής ως ύψιστη προτεραιότητα στη χώρα, με επιβολή απαγόρευσης επισκέψεων στα γηροκομεία στο πλαίσιο των -ιδιαιτέρως χαλαρών, κατά τα λοιπά- περιορισμών που συστήνονται σε πολίτες και επιχειρήσεις.

Μέχρι χθες, η Σουηδία μετρούσε 3.225 θύματα και 26.322 επιβεβαιωμένα κρούσματα, πολλαπλάσια δηλαδή σε σύγκριση με άλλα σκανδιναβικά κράτη που εφάρμοσαν αυστηρά μέτρα κοινωνικού και οικονομικού αποκλεισμού.

Το μέγεθος του εγκληματικού φιάσκου κατέδειξαν τα επίσημα στοιχεία των υγειονομικών αρχών, που αποκάλυψαν πως το 90% των ανθρώπων που είχαν πεθάνει από Covid-19 έως τις 28 Απριλίου ήταν ηλικίας άνω των 70 ετών.

Οι μισοί ήταν φιλοξενούμενοι σε οίκους ευγηρίας, ενώ το ένα τέταρτο λάμβανε φροντίδα στο σπίτι. Στην ευρύτερη περιφέρεια της Στοκχόλμης (το επίκεντρο της διασποράς του ιού στη χώρα) έχει πληγεί το 55% των γηροκομείων.

Η περίπτωση δε του οίκου ευγηρίας Berga, όπου σε λιγότερο από έναν μήνα απεβίωσε σχεδόν το ένα τρίτο των φιλοξενούμενων -τουλάχιστον 27 από τους 96- και μολύνθηκαν αρκετά μέλη του προσωπικού, προκάλεσε την παρέμβαση εισαγγελέα και την έναρξη προκαταρκτικής έρευνας.

«Δεν υπολογίσαμε ποτέ στ’ αλήθεια έναν υψηλό απολογισμό νεκρών αρχικά, πρέπει να πω. Υπολογίσαμε περισσότερους ανθρώπους να αρρωσταίνουν αλλά ο απολογισμός των νεκρών μας προκάλεσε πραγματικά έκπληξη» ομολογούσε ωμά την προηγούμενη βδομάδα ο επικεφαλής επιδημιολόγος της Σουηδίας, Αντερς Τεγκνέλ, υποστηρίζοντας πως όλο το βάρος των προσπαθειών έχει ριχτεί πλέον στην προστασία των ηλικιωμένων και των ανθρώπων που τους φροντίζουν.

Οι καταγγελίες συνδικάτων και εργαζομένων όμως αποτελούν κόλαφο, καθώς αναφέρουν πως μέχρι πρότινος δεν υπήρξε ούτε πρόνοια για να προμηθευτούν μέσα ατομικής προστασίας, ούτε συγκεκριμένες οδηγίες για το πώς να δουλεύουν με ασφάλεια, ούτε διαγνωστικά τεστ για να εξεταστούν. Τον ρόλο της έχει παίξει βέβαια η μερική ιδιωτικοποίηση και αυτού του ευαίσθητου τομέα.

Η αρμοδιότητα της φροντίδας ηλικιωμένων ανήκει στους 290 δήμους της Σουηδίας, η διαχείριση όμως του ενός πέμπτου των γηροκομείων έχει ανατεθεί σε ιδιώτες. Αυτό ισχύει και για την περίπτωση του Berga, με την ιδιωτική εταιρεία που το διαχειρίζεται να αρνείται την ευθύνη για τους θανάτους ηλικιωμένων που είχε υπό την προστασία της.