Αγάπησα πολύ την τριλογία του Βασιλικού «Το φύλλο, το πηγάδι, τ’ αγγέλιασμα» (που δίνει η «Εφ.Συν.» και η προσφορά ολοκληρώνεται αυτό το Σάββατο). Το θεωρώ την απόλυτη τριλογία για τον Ερωτα (ή την τριλογία για τον απόλυτο Ερωτα). Ως παραγωγός και σκηνοθέτης, το γύρισα για λογαριασμό της ΕΡΤ σε μίνι σειρά και συγχρόνως τρεις ξεχωριστές τηλεταινίες το 1998.
Η πρώτη ιστορία, «Το φύλλο», είναι ο Ερωτας που δεν πραγματώθηκε, ο ανέφικτος, ο ατελέσφορος έρωτας. Ο ήρωας ποθεί την κοπέλα του απέναντι σπιτιού, αλλά αυτή δεν φαίνεται να του δίνει σημασία. Αν δεν μπορεί να έχει την ίδια, τι μπορεί να την υποκαταστήσει; Κάτι πολύ πιο δυνατό από ένα συνηθισμένο ερωτικό φετίχ: η γλάστρα με το φυτό στο οποίο η κοπέλα έχει αδυναμία. Κι όσο ο πόθος του ήρωα μεγαλώνει, τόσο το φυτό γιγαντώνεται κι αυτό, και στο τέλος απειλεί ολόκληρη την πολυκατοικία όπου κατοικεί ο ήρωας.
Η δεύτερη ιστορία, «Το πηγάδι», είναι ο Ερωτας που πραγματώνεται, και μάλιστα μέσα σε μια μέρα. Είναι η «πρώτη φορά» για τον νεαρό Θάνο που ξεκινά με την υπηρέτρια του σπιτιού να βγάλουν νερό από το πηγάδι που θεωρείται στοιχειωμένο. Είναι όμως το πηγάδι του Ασυνείδητου που χάσκει μπροστά στα δυο παιδιά, όχι γεμάτο στοιχειά αλλά φοβίες, προκαταλήψεις, ταξικές αντιθέσεις, και το δίπολο έλξη-απώθηση πάνω απ’ όλα.
Η τρίτη ιστορία, «Τ’ αγγέλιασμα», είναι το «μετά», το επέκεινα του Ερωτα. Εδώ ο έρωτας έχει βιωθεί, αλλά ο ήρωας δεν είναι πια στη ζωή. Μπορεί ο έρωτας να υπάρξει ως ανάμνηση; Και από ποιον – από αυτόν που έφυγε, από αυτόν που έμεινε;
Αγάπησα το βιβλίο όμως και για τη μορφή του. Οι τρεις ιστορίες ξεφεύγουν από τον στείρο αναπαραστατικό ρεαλισμό, αφήνουν πίσω τους την ηθογραφία-παγίδα και επιλέγουν τους δρόμους ανάμεσα στον μαγικό ρεαλισμό και το φανταστικό.
Αλλά το βιβλίο αυτό το λάτρεψα κυριολεκτικά ως ένα εγκώμιο, μια ελεγεία για τον Ερωτα.
Ο έρωτας είναι επαναστατικός, επικίνδυνος, μπορεί να γκρεμίσει τα θεμέλια του συστήματος («Το φύλλο»).
Ο έρωτας είναι μάχη με τον εαυτό σου, τους φόβους σου, τις προκαταλήψεις σου – και η σημασία του βρίσκεται πέρα από τη σωματική εμπειρία («Το πηγάδι»).
Ο έρωτας μπορεί να νικήσει τον θάνατο, δηλαδή τη λησμονιά. Μπορείς να γράφεις στην αγαπημένη ξέροντας ότι δεν θα διαβάσει ποτέ τα γράμματά σου;
Παρ’ όλο το τραγικό τέλος τους, οι τρεις ήρωες του Βασιλικού δεν είναι τελικά τόσο τραγικοί όσο φαίνονται. Υπήρξαν τόσο παθιασμένα ερωτευμένοι με τον Ερωτα, ήταν τόσο μεγάλος ο πόθος, η επιθυμία τους να ζήσουν την εμπειρία του στις πιο απόλυτες μορφές της, που στο τέλος «καίγονται», αναλώνονται ολόκληροι στη λατρεία του και πρέπει να φύγουν, να εξαφανιστούν, γιατί δεν τους χωράει πια αυτός ο κόσμος.
*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens
