Διακεκριμένα στελέχη της σημερινής κυβέρνησης φέρονται να μη διαθέτουν τους ακαδημαϊκούς τίτλους που δηλώνουν στο βιογραφικό τους. Δεν έχω προσωπική γνώση των στοιχείων και συνεπώς δεν μπορώ να διατυπώσω γνώμη επί του συγκεκριμένου. Ομως, αν οι καταγγελίες αληθεύουν, το πρόβλημα είναι σοβαρό. Οχι ίσως νομικό και ενδεχομένως ούτε κομματικό, οπωσδήποτε όμως ηθικό και πολιτικό και, φοβάμαι, σε έναν βαθμό, διαχρονικό.
Πριν από κάποια χρόνια έτυχε από σύμπτωση να διαπιστώσω ότι υψηλόβαθμο στέλεχος υπουργείου άλλης κυβέρνησης παρουσίαζε σε βιογραφικό που κυκλοφορούσε ευρέως ότι διαθέτει διδακτορικό δίπλωμα το οποίο ήταν ανύπαρκτο. Στην απορία μου αν αυτό δεν έθετε σοβαρό ζήτημα, έγκριτος νομικός μού απάντησε ότι μάλλον το συγκεκριμένο πρόσωπο δεν θα αντιμετώπιζε νομικές ή διοικητικές συνέπειες. Μπορεί να είναι έτσι. Αλλά αυτό δεν αφαιρεί την πολιτική ουσιαστική διάσταση του ζητήματος.
Επικοινωνώ καθημερινά με νέους επιστήμονες με αξιόλογες σπουδές και έργο. Οι περισσότεροι από αυτούς αγωνιούν για τον επιούσιο, είναι άνεργοι είτε δουλεύουν με γλίσχρες αμοιβές και αναγκαστικά συμπληρώνουν από τις συντάξεις των γονιών, όταν αυτές υπάρχουν. Μικρή εικόνα που ρίχνει λίγο περισσότερο φως στη μεγάλη: τις πολλές εκατοντάδες χιλιάδες νέων επιστημόνων μας που, αφού η κοινωνία μας ξοδευτεί για να τους σπουδάσει, ξενιτεύονται – πολλοί για να μην ξαναγυρίσουν. Αναρωτιέμαι τι αντίκτυπο θα έχουν στην ψυχή τους ειδήσεις σαν αυτές από τις οποίες ξεκίνησε το παρόν άρθρο.
Μα, θα μου πείτε, είναι τόσο σημαντικά αυτά τα πτυχία ή ακόμα και κάποιοι πανεπιστημιακοί τίτλοι; Μήπως δεν είναι γεγονός ότι τα πτυχία ενίοτε copies κτώνται και ότι όχι λίγα πομπώδη ακαδημαϊκά βιογραφικά απαρτίζονται όχι από όντως σημαντικά έργα αλλά από τη φάμπρικα της υποτιθέμενης «διεθνούς παρουσίας», της οποίας το κακέκτυπο συχνά-πυκνά εξασφαλίζεται από την κυκλοφορία από χώρα σε χώρα της ίδιας κοινότοπης ολιγοσέλιδης ανακοίνωσης, με αλλαγμένο τον πρόλογο και τον επίλογο;
Τότε, θα μας πουν, γιατί λοιδορείτε τους ασπούδαχτους και κόπτεσθε για τους τίτλους; Και, εδώ που τα λέμε, οι διεθνώς κορυφαίοι των κορυφαίων, από τον Βενιζέλο, τον Τσόρτσιλ και τον Ντε Γκολ μέχρι τον Λένιν και τον Τρότσκι, τον Γκάντι και τον Μαντέλα, τι σπουδές είχαν; Με το ζόρι τέλειωσαν κάτι νομικές σχολές και κάτι στρατιωτικές ακαδημίες, όταν δεν σπούδασαν κυρίως στις φυλακές. Ποιος τόλμησε να τους προσάψει την πενιχρότητα ή την ανυπαρξία των πτυχίων τους;
Προφανώς, γελάω με τον πόνο μας. Σκέφτομαι τους ανθρώπους αυτούς που ήταν ο καθένας από μόνος του μια κυβέρνηση και δυο πανεπιστήμια. Και λέω πως μακάρι και οι άλλοι που ανέρχονται χωρίς πτυχία να είχαν όλοι μαζί το ένα εκατοστό της ουσιαστικής παιδείας και του έργου ενός από αυτούς.
