Το νέο σχέδιο για τη μεθοδολογία εισδοχής των υποψήφιων μελών στην Ε.Ε. παρουσίασε χθες, στον απόηχο του Brexit, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε μια προσπάθεια να δοθεί ώθηση στη διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια, που είχε παγώσει λόγω του γαλλικού βέτο για το άνοιγμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία.
Στην πρόταση που υπέβαλε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα κράτη-μέλη προβλέπεται περισσότερο μαστίγιο και λιγότερο καρότο, καθώς τροποποιείται επί το αυστηρότερο η διαδικασία εισδοχής, η οποία θα είναι πλέον αναστρέψιμη. Σε περίπτωση που η χώρα δεν τηρεί τις δεσμεύσεις της, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις θα μπορούν να ανασταλούν σε ορισμένους τομείς ή και να διακοπούν τελείως. Η εποχή που ένα κράτος έκλεινε ένα κεφάλαιο και προχωρούσε στο άνοιγμα του επόμενου θεωρώντας δεδομένα όσα είχε επιτύχει τελειώνει. Με τους νέους κανόνες, τα κεφάλαια που έχουν ήδη κλείσει μπορούν να ξανανοίξουν ή να επανεκκινήσουν εξ αρχής.
Στο εξασέλιδο έγγραφο της Επιτροπής, που τιτλοφορείται «Ενίσχυση της διαδικασίας ένταξης: μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή προοπτική για τα Δυτικά Βαλκάνια», αναφέρεται ότι μια υποψήφια χώρα θα πρέπει να αποδεικνύει ότι η υποψηφιότητά της «δεν μπαίνει στον αυτόματο πιλότο» και θα πρέπει να αντανακλά μια κοινωνική επιλογή εκ μέρους της για την «πλήρωση και τήρηση των υψηλότερων ευρωπαϊκών κανόνων και αξιών».
Πλέον, το άνοιγμα και το κλείσιμο των κεφαλαίων δεν αποτελεί μόνο ένα τεχνικό εγχείρημα και μια διοικητική διαδικασία, αλλά μια πολιτική δέσμευση των υποψήφιων κρατών να συμμεριστούν ένα κοινό μέλλον με τα Δυτικά Βαλκάνια ως πλήρη μέλη της Ε.Ε.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για τη Διεύρυνση, Ολιβερ Βαρέλι, δήλωσε χθες ότι η διεύρυνση προς τις έξι βαλκανικές χώρες (Βόρεια Μακεδονία, Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Σερβία και Κόσοβο) παραμένει στόχος της Ε.Ε. και έδωσε έμφαση στον «γεωστρατηγικό» χαρακτήρα αυτής της διεύρυνσης.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας, Νίκολα Ντίμιτροφ, χαιρέτισε με tweet το σχέδιο της Επιτροπής με τους νέους κανόνες και τόνισε ότι το άνοιγμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων που τόσα χρόνια περίμενε η χώρα του θα αποτελέσει μια επιτυχία και για τις δύο πλευρές.
Σε περίπτωση που τα 27 κράτη-μέλη εγκρίνουν το σχέδιο της Επιτροπής, αναμένεται να ανοίξει ο δρόμος για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας, με ερώτημα αν αυτό θα αποφασιστεί τον Μάρτιο, έναν μήνα πριν από τις εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία (12 Απριλίου), ή τον Μάιο. Η κυβέρνηση Ζάεφ ελπίζει να ενισχυθεί πολιτικά από μια θετική απόφαση που θα έρθει εν μέσω προεκλογικής περιόδου και ήδη στα Σκόπια αναπροσαρμόζονται οι εκλογικές στρατηγικές των κομμάτων.
Η βασική εκκρεμότητα που έχει η υπηρεσιακή κυβέρνηση ώστε να πάρει το πράσινο φως από τις Βρυξέλλες είναι η ψήφιση του νόμου για τον γενικό εισαγγελέα, μια μεταρρύθμιση στη Δικαιοσύνη που απαιτούν οι Ευρωπαίοι εδώ και μήνες.
Το αντιπολιτευόμενο εθνικιστικό VMRO-DPMNE κάνει ό,τι μπορεί για να μην ψηφιστεί ο σχετικός νόμος, να μπλοκάρουν οι διαδικασίες για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων και να μετατεθούν για μετά τις εκλογές, ώστε να μην πιστωθούν το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα και ο Ζόραν Ζάεφ το άνοιγμα του ευρωπαϊκού δρόμου για τη χώρα. Ομως ο Ζόραν Ζάεφ δήλωσε ότι δεν θα διαλυθεί το κοινοβούλιο για να γίνουν οι εκλογές αν πρώτα δεν ψηφιστούν ο νόμος για τον γενικό εισαγγελέα, καθώς και το πρωτόκολλο ένταξης στο ΝΑΤΟ.
