Αξιότιμε κ. Διευθυντά της «Εφημερίδας των Συντακτών»
Στο δημοσίευμα στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας σας της 5ης Νοεμβρίου 2019 (https://www.efsyn.gr/stiles/ypografoyn/217685_i-ekporneysi-tis-ekpaideysis) του συνεργάτη σας κ. Χρήστου Κάτσικα με τίτλο «Η εκπόρνευση της Εκπαίδευσης», 5.11.2019, περιλαμβάνεται η ενότητα «“Noesis” ή πώς μια ιδιωτική εταιρεία λειτουργεί ως μεσάζοντας για τη χρηματοδότηση των σχολικών μονάδων», όπου το ΝΟΗΣΙΣ αναφέρεται ως «ιδιωτική εταιρεία» και σχολιάζεται η συμμετοχή και ο ρόλος του σε Πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας που αφορά τα ΕΠΑ.Λ.
Για την αποκατάσταση της αλήθειας, όσον αφορά το ΝΟΗΣΙΣ, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
Ο χαρακτήρας του ΝΟΗΣΙΣ
Το Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας «ΝΟΗΣΙΣ» είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και έχει στόχο τον επιστημονικό και τεχνολογικό εγγραμματισμό των πολιτών και ιδιαίτερα της νεολαίας. Σύμφωνα με τον Ν. 4310/2014 (α) αποτελεί ένα από τα 14 Ερευνητικά Κέντρα και Τεχνολογικούς Φορείς που εποπτεύονται από τη Γενική Γραμματεία Ερευνας & Τεχνολογίας, (β) επιχορηγείται, ως φορέας της Γενικής Κυβέρνησης, από τον Τακτικό Κρατικό Προϋπολογισμό και (γ) διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο, τα άμισθα μέλη του οποίου ορίζονται από την Πολιτεία. Ανάλογα Τεχνολογικά Κέντρα και Μουσεία του εξωτερικού είναι κρατικά ή ελεγχόμενες από το Δημόσιο συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού φορέα.
Το ΝΟΗΣΙΣ, το μεγαλύτερο ανάλογο Κέντρο στη Νοτιοαναλολική Ευρώπη, είναι ένας καταξιωμένος φορέας γνώσης και πολιτισμού στη Βόρεια Ελλάδα και το επισκέπτονται πάνω από 150.000 μαθητές ετησίως. Συνεπώς, το ΝΟΗΣΙΣ δεν είναι ούτε ιδιωτική εταιρεία ούτε επιχείρηση όπως εσφαλμένα αναφέρει ο συντάκτης σας.
Το ΝΟΗΣΙΣ και τα «σχέδια δράσης» των ΕΠΑ.Λ.
Ο συντάκτης σας αναφέρει επίσης εσφαλμένα ότι το ΝΟΗΣΙΣ «ως ιδιωτική εταιρεία λειτουργεί ως μεσάζοντας για τη χρηματοδότηση των σχολικών μονάδων». Η αλήθεια είναι ότι το ΝΟΗΣΙΣ συμμετέχει στην υλοποίηση του Προγράμματος «Μια νέα Αρχή στα ΕΠΑ.Λ. (ΜΝΑΕ)» (2018-2021), το οποίο ο συντάκτης δεν αναφέρει, κατά το σκέλος του προγράμματος που αφορά την εκπόνηση σχεδίων δράσης από τους εκπαιδευτικούς και μαθητές όλων των ΕΠΑ.Λ. Η πρόσκληση του ΝΟΗΣΙΣ για την υλοποίηση του συγκεκριμένου σκέλους του προγράμματος ΜΝΑΕ έγινε λόγω της αυξημένης εμπειρίας του σε ανάλογες δράσεις, όπως τα επαναλαμβανόμενα προγράμματα «Τεχνομάθεια» και τα «Μαθητικά Συνέδρια Πληροφορικής», πάντα υπό την αιγίδα του υπουργείου Παιδείας και σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας.
Το ΝΟΗΣΙΣ και η ομάδα έργου που έχει συσταθεί αξιολογούν τις προτάσεις σχεδίων δράσης μόνο σε σχέση με την πληρότητά τους και τη συμβατότητά τους με το έργο και όταν κάθε πρόταση (μετά από διορθώσεις) είναι πλήρης και συμβατή χρηματοδοτείται και υλοποιείται. Το ΝΟΗΣΙΣ και η ομάδα έργου δεν αποφασίζουν ποιο σχέδιο θα υλοποιηθεί, καθώς αυτό είναι στην ευχέρεια και δυνατότητα του σχολείου. Η οικονομική διαχείριση και η κατανομή των δαπανών γίνεται από τις Σχολικές Επιτροπές και τους υπεύθυνους καθηγητές που ανέλαβαν το έργο υλοποίησης εντός του σχολείου. Είναι χαρακτηριστικό ότι την περσινή σχολική χρονιά το 77% των σχολείων υπέβαλαν και υλοποίησαν σχέδια δράσης προωθώντας σημαντικές πρωτοβουλίες, με μια μεγάλη γκάμα εφαρμογών (Μηχανολογικές κατασκευές – Αυτοματισμοί και ηλεκτρονικά – Ρομποτική – Περιβάλλον – Πολιτισμός – Αισθητική και κοσμετολογία – Υγεία, αιμοδοσία και πρώτες βοήθειες – Εικονικές επιχειρήσεις – Δράσεις διάχυσης προς την τοπική κοινωνία και σεμινάρια). Κανένα από αυτά δεν απερρίφθη.
Συνεπώς, τα σχέδια δράσης δεν «εγκρίνονται ή απορρίπτονται από την ιδιωτική εταιρεία, η οποία λειτουργεί ως μεσάζοντας για την ένταξή τους στη χρηματοδότηση», ούτε το ΝΟΗΣΙΣ «αποφασίζει ποιο σχέδιο θα υλοποιηθεί και ποιο όχι», όπως εσφαλμένα αναφέρει ο συντάκτης σας, και προφανώς το ΝΟΗΣΙΣ δεν «ανοίγει έτσι τον δρόμο στην ενεργότερη εμπλοκή των επιχειρήσεων στη διαχείριση του δημόσιου σχολείου», όπως εμφατικά αναφέρει ο συντάκτης σας.
Ο ανταγωνισμός των ΕΠΑ.Λ. και η «αξιολόγηση»
Ο συντάκτης σας αναφέρει ότι «τα σχολεία, οι καθηγητές, οι τομείς και ειδικότητες είναι πιθανόν να μπλεχτούν όλοι σε έναν ακήρυχτο εμφύλιο πόλεμο, μιας και τα σχέδια δράσης δεν θα είναι για όλους. Θα επιβραβευτούν τα καλύτερα, δίνοντας κύρος στους καθηγητές, τους τομείς και το σχολείο που θα τα υλοποιεί».
Τα ΕΠΑ.Λ. στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού δεν ανταγωνίζονται μεταξύ τους καθώς, όπως εσφαλμένα αναφέρει ο συντάκτης σας, το πρόγραμμα προβλέπει μέχρι το 2021 εκπόνηση σχεδίων δράσης από το σύνολο των ΕΠΑ.Λ. της χώρας (400).
Στο τέλος του προγράμματος σε ειδικές ημερίδες ανά την Ελλάδα θα παρουσιαστούν όλα τα υλοποιηθέντα σχέδια δράσης και θα επιβραβευθούν τα καλύτερα από αυτά. Σε καμία περίπτωση αυτό δεν αποτελεί τιμωρητική αξιολόγηση με στοχεύσεις αποκλεισμού ή κατά τον συντάκτη σας «εμφύλιο πόλεμο».
Το πρόγραμμα «Μια Νέα Αρχή στα ΕΠΑ.Λ. (2018-2021)
Το πρόγραμμα «Μια νέα αρχή στα ΕΠΑ.Λ.» (2018-2021) έχει στόχο την ενίσχυση και αναβάθμιση των Δημοσίων ΕΠΑ.Λ., εφαρμόζεται από τη σχολική χρονιά 2018-19 σε όλα τα Επαγγελματικά Λύκεια και αξιοποιεί εμπειρίες και πρακτικές που ήδη εφάρμοζε η εκπαιδευτική κοινότητα σε σχολικές μονάδες. Εχει στόχο την αποτελεσματικότερη παροχή Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και τη μείωση του ποσοστού εγκατάλειψης του σχολείου στην ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Μεταξύ άλλων, προσφέρει παιδαγωγική υποστήριξη στα σχολεία για τη βελτίωση του αναγνωστικού, γλωσσικού και αριθμητικού εγγραμματισμού των μαθητών/-τριών, καθώς και ψυχοκοινωνική τους στήριξη για την ομαλή ενσωμάτωσή τους στο σχολείο.
Εκτός της εκπόνησης σχεδίων δράσης που υλοποιεί το ΝΟΗΣΙΣ, έχει άλλες 4 δράσεις. Την εναλλακτική ενισχυτική διδασκαλία στα «Νέα Ελληνικά» και «Μαθηματικά», τη στελέχωση των σχολείων με ψυχολόγους, την ενεργοποίηση του θεσμού του «Συμβούλου Καθηγητή» για τη βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ των μαθητών και του κλίματος στη σχολική κοινότητα. Προβλέπει επίσης τη δικτύωση των σχολείων μέσα από πλατφόρμες επικοινωνίας με εξοπλισμό τους με υποδομές τηλεδιάσκεψης, καθώς και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών για όλες τις δράσεις.
Το πρόγραμμα έχει ήδη δημιουργήσει ένα νέο βελτιωμένο περιβάλλον άσκησης του εκπαιδευτικού και παιδαγωγικού έργου στα ΕΠΑ.Λ. Οι εκπαιδευτικοί, οι μαθητές και οι μαθήτριες των ΕΠΑ.Λ., οι φορείς της κοινότητας γύρω από το σχολείο έχουν αγκαλιάσει πραγματικά αυτό το πρόγραμμα. Σημειώνεται επίσης ότι το πρόγραμμα σχολιάστηκε ως καλή πρακτική από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Cedefop.
Στην αποτίμηση των δράσεων για τη σχολική χρονιά 2018-19, οι ίδιοι οι διευθυντές των ΕΠΑ.Λ. αναφέρουν ότι «η συντριπτική πλειοψηφία της εκπαιδευτικής κοινότητας υποστήριξαν το πρόγραμμα και στο τέλος κιόλας της πρώτης χρονιάς καθολικής του εφαρμογής, μέτρησαν θετικά έως πολύ θετικά αποτελέσματα σε όλα τα επίπεδα της σχολικής ζωής, όπως τη μαθησιακή και αναπτυξιακή πρόοδο των μαθητών/-τριών, την ενεργό εμπλοκή τους, τη μείωση του άγχους και τη βελτίωση του σχολικού κλίματος, την καλλιέργεια ομαδικού πνεύματος στη σχολική κοινότητα και τη διασύνδεση του σχολείου στην τοπική κοινωνία».
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω παρακαλούμε, κ. Διευθυντά, να προβείτε σε διορθώσεις και να ανακαλέσετε τα αναγραφόμενα, με νεότερο δημοσίευμα αντίστοιχης προβολής. Εάν δεν το πράξετε, ευλόγως θα θεωρήσουμε ότι το δημοσίευμά σας έγινε υπαιτίως για την προσβολή του Ιδρύματος, οπότε θα είμαστε υποχρεωμένοι να πράξουμε αναλόγως για την προστασία της φήμης του αλλά και της υπόληψης των εργαζομένων και των διοικούντων αυτό.
Τέλος, το Ιδρυμά μας είναι ανοικτό στην εφημερίδα σας, για να σας ενημερώσουμε για το πολυσχιδές έργο μας, το οποίο χρήζει διάδοσης και όχι δυσφήμησης.
Με εκτίμηση
*Μιχάλης Σιγάλας, καθηγητής ΑΠΘ, πρόεδρος Δ.Σ. του ΚΔΕΜΤ ΝΟΗΣΙΣ
Η απάντηση του συνεργάτη μας:
Δεν είναι πρώτη φορά που ένα άρθρο γνώμης χαρακτηρίζεται δυσφημιστικό και στοχοποιείται. Να μιλήσουμε, λοιπόν, για τον τύπο, αλλά κυρίως για την ουσία όπως την αντιλαμβανόμαστε εμείς και όχι όπως την αντιλαμβάνεται ο αξιότιμος πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΔΕΜΤ ΝΟΗΣΙΣ, δηλώνοντας εκ των προτέρων ότι η πρόθεσή μας δεν ήταν ούτε είναι να δυσφημίσουμε ή να προσβάλουμε το Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας «ΝΟΗΣΙΣ».
Πραγματικά το «Νόησις» δεν είναι ιδιωτική εταιρεία αλλά Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Στην ουσία τώρα. Να μας επιτρέψει ο σεβαστός πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΔΕΜΤ ΝΟΗΣΙΣ να εκτιμούμε ότι με το πρόγραμμα «Μια νέα αρχή στα ΕΠΑΛ» (ΜΝΑΕ) γίνεται μια συντονισμένη προσπάθεια από το υπουργείο Παιδείας, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) και το ΝΠΙΔ ΝΟΗΣΙΣ για εμπέδωση της κουλτούρας αξιολόγησης και αυτοαξιολόγησης και εξοικείωσης με τη διαφοροποίηση και κατηγοριοποίηση των σχολείων αρχικά στον πιο αδύναμο κρίκο, τα ΕΠΑΛ. Αρα εδώ έχουμε διαφορά. Για τον πρόεδρο του «Νόησις» είναι αρκετό ότι «το πρόγραμμα σχολιάστηκε ως καλή πρακτική από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Cedefop».
Να μας επιτρέψει να εκτιμούμε ότι το υπουργείο Παιδείας με βάση τις «πληρωμένες οδηγίες» του ΕΣΠΑ, πατώντας πάνω στο, ώς ένα βαθμό, ανταγωνιστικό περιβάλλον που έχει ήδη δημιουργηθεί στα ΕΠΑΛ, λόγω της ανασφάλειας και του φόβου των απολύσεων, επιχειρεί το σπάσιμο του ενιαίου χαρακτήρα των αναλυτικών προγραμμάτων και αντικατάσταση μιας στέρεας και δομημένης γνώσης, με δράσεις κάθε είδους. Κατά τη γνώμη μας, οι δράσεις αυτές αξιολογούνται ως προς το αν προωθούν την επιχειρηματικότητα και την προσαρμογή του σχολείου στις ανάγκες της αγοράς και βεβαίως χρηματοδοτούνται μέσω ΕΣΠΑ από τον φορέα διαχείρισης του προγράμματος. Σύμφωνα με τον κ. πρόεδρο, «το ΝΟΗΣΙΣ και η ομάδα έργου που έχει συσταθεί αξιολογούν τις προτάσεις σχεδίων δράσης μόνο σε σχέση με την πληρότητά τους και τη συμβατότητά τους με το έργο και όταν κάθε πρόταση (μετά από διορθώσεις) είναι πλήρης και συμβατή χρηματοδοτείται και υλοποιείται».
Οπως σωστά επισημαίνουν και εκπαιδευτικοί φορείς μέσω των σχεδίων δράσης επιχειρείται η πιο άμεση εμπλοκή των επιχειρήσεων στα σχολεία, η αναζήτηση πηγών χρηματοδότησης, η στοχοθεσία και η αυτοαξιολόγηση εκπαιδευτικών και σχολείων.
Πέρα από την υποχρηματοδότηση, στην οποία έχει εγκαταλειφθεί η δημόσια εκπαίδευση και ιδιαίτερα η Επαγγελματική Εκπαίδευση, ο κύριος λόγος της κοινωνικής απαξίωσης των ΕΠΑΛ είναι η καταστροφή της οικονομίας. Κάποτε ο απόφοιτος της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης έβρισκε αμέσως δουλειά. Σήμερα, το ουσιαστικό πρόβλημα είναι ότι αυτά τα παιδιά δεν θα μπορέσουν να έχουν κανονική δουλειά και αυτό δεν αλλάζει με το να κάνουμε το ΕΠΑΛ χώρο προγραμμάτων, δράσεων και μαθητείας. Αυτό που θα καταφέρουμε με τα Σχέδια Δράσης είναι η αποδοχή της αξιολόγησης και η διαφοροποίηση των σχολείων, βασικό βήμα για την παιδαγωγική και οικονομική αυτονομία, την ελεύθερη επιλογή του σχολείου, τη μεταφορά της χρηματοδότησης κατά το εκπαιδευτικό κουπόνι (voucher) και εντέλει την ιδιωτικοποίησή του.
Με εκτίμηση
Χρήστος Κάτσικας
