Αν ερωτηθούμε όλοι οι αναγνώστες που μας ενδιαφέρει η ποίηση «τι εστί ποίηση», πιστεύω ότι καμιά απάντηση δεν θα είναι ίδια με την άλλη. Και αυτό δεν οφείλεται σε άγνοιά μας σχετικά με το λήμμα «Ποίηση» στο λεξικό της ελληνικής γλώσσας. Απεναντίας, η πολυχρωμία των απαντήσεων όσον αφορά την ποιητική έννοια, ενδυναμώνει στον εσώτερο κόσμο μας τον ρόλο που παίζει στη ζωή μας. Η ποίηση γράφεται από έναν, τη διαβάζουν πολλοί, αλλά την ερμηνεύει ο καθένας μόνος του.
Το περιγράφει όμορφα ο ποιητής Δημήτρης Αναματερός στο ποίημά του «Ποίηση» που περιλαμβάνεται στην ποιητική του συλλογή «Λόγω Στιγμής».
Εχει χιλιάδες εραστές μα μ’ έναν αγαπιέται
μ’ αυτόν που δεν πατά στη γης και φεγγαροχτυπιέται.
Η αδυναμία ενός ομαδικού ομοιογενούς συναισθήματος και νοητικού κανόνα περί αυτής καθιστά την αδυναμία του συλλογικού ανερμήνευτου δύναμη ατομική και προσωπική, με αποτέλεσμα ο στίχος του κάθε ποιητή να αποτελεί το κλειδί για να ξεκλειδώσει ο αναγνώστης κατά το δοκούν την πόρτα που επιδιώκει να ανοίξει ή αυτήν που επιλέγει με το όποιο ρίσκο.
Σε μια τέτοια πόρτα μάς οδηγεί ο Δημήτρης Αναματερός με το ποίημά του «Ι.Ν.Β.Ι.», δηλαδή Ιησούς Ναζωραίος Βασιλεύς των Ιουδαίων. Τι μας λέει λοιπόν σε έναν από τους στίχους του;
Πώς να σε βρω
πίσω από τόσες μάσκες
και κλειστές πόρτες ασφαλείας;
Ποιες άραγε είναι οι κλειστές πόρτες ασφαλείας τις οποίες παρατηρεί ο ποιητής και ποιες οι πόρτες που φαντασιώνεσαι ως αναγνώστης; Σίγουρα διαφορετικές.
Το ποίημα λοιπόν του Δημήτρη Αναματερού «Ι.Ν.Β.Ι.» με συντάραξε και προσωπικά το θεωρώ αριστούργημα: Κλείνει ως εξής:
Σε τι να ελπίζω,
που σ’ έχω αρνηθεί
κι ας σώθηκα τρεις φορές.
Αυτό το σπουδαίο επιτελεί η ποίηση. Να αναρωτιέσαι αν είσαι αγνώμων, πέρα από κοινωνικές και πολιτικές κοσμοθεωρίες, και ταυτόχρονα να απενοχοποιείσαι με τους στίχους του ιδίου ποιήματος:
Τι να σου γράψω
μετά από τόσα Ευαγγέλια και ύμνους
μετά από τόσο ψέμα.
Τι να σου χαρίσω
μετά από τόσους τόνους κερί και λιβάνι,
χρυσό και ασήμι;
Η ποίηση του Δημήτρη Αναματερού, δίχως να είμαι κριτικός, αν μπορούσα να την κατατάξω σε μια κατηγορία, αυτή θα ήταν της ευεργετικής ποίησης. Γνωρίζω όπως κι εσείς ότι τέτοια κατηγορία ή σχολή δεν υφίσταται. Ομως αυτά αισθάνθηκα διαβάζοντας την ποιητική του συλλογή «Λόγω Στιγμής».
Θαρρώ πως με την πρώτη του ποιητική του συλλογή, ο ποιητής εικονοποιεί τα συναισθήματά του και μας κοινωνεί με το ηδύποτο του εσώτερου κόσμου του.
Με γλώσσα απλή, βατή, κατανοητή -όπως απαιτεί η ίδια η ποίηση και όπως την επέλεξαν ως εκφραστικό τους μέσο όλοι οι ποιητές που άγγιξαν τις καρδιές των ανθρώπων του λαού μας-, με γραφή σε κάθε ποίημα διαφορετική, ίδιον των ταλαντούχων δημιουργών, και θεματολογία που αντλεί από τη δεινότητα της γνώσης του και την καλλιέργεια της προσωπικότητάς του, καλύπτει σε 83 σελίδες μια ευρεία γκάμα της κοινωνικής, πολιτικής, ερωτικής και κυρίως, θα έλεγα, ψυχαναλυτικής έκφρασης του υπαρκτικού του περιγράμματος.
Κάποτε ο αναρχικός ποιητής Ανθιμος Μιαούλης, δισέγγονος του Μιαούλη του πυρπολητή, ο οποίος όταν τυφλώθηκε στα εβδομήντα του εγκατέλειψε την οικογενειακή και αστική του βολή και επέλεξε ενσυνειδήτως το Γηροκομείο Μοσχάτου για να προετοιμάσει τον θάνατό του, βρέθηκε σε μια συνάντηση ποιητών. Κάποια στιγμή λοιπόν σηκώθηκε όρθιος και είπε: «Εγώ πηγαίνω εκεί που οι κότες γεννούν αυγά». Οταν τον ρώτησα τι εννοεί μου απάντησε: «Η ποίηση αν είναι για να εκτονώνεται ο καθένας ας το κάνει χωρίς εμένα. Θέλω να γεμίζω, να αγαλλιάζει η ψυχή μου, να προβληματίζομαι, να αισθάνομαι τη δύναμη του στίχου. Αλλιώς γιατί να διαβάζω ποίηση;». Γι’ αυτό και όταν δεν είχε να πει κάτι έκλεινε ως εξής: «Τα είπαμε όλα σωπαίνοντας».
Είμαι σίγουρος ότι αν διάβαζε τους στίχους του Δημήτρη Αναματερού θα υποστήριζε πως όντως «γεννούν πολλά αυγά» και συνάμα θα συγκινούταν με τον προεισαγωγικό του στίχο.
«Οταν γεννιέται ένα τραγούδι
πεθαίνει μέσα μου κάτι κακό.
Γι’ αυτό οι στίχοι μου είναι
τόσο λίγοι».
Θα ήθελα όμως να κλείσω με ένα υψηλού επιπέδου ποίημα με τον τίτλο «Του Πατέρα».
Πρώτη μου ζήλια καλά κρυμμένη
που ‘χες τη μάνα μου ερωμένη.
Πρώτο τσιγάρο απ’ τα δικά σου
ύστερα θαύμαζα και τη σκιά σου.
Λίγα τα λόγια, όλα σταράτα
και με τα ρούχα πάντα γραβάτα.
Χαμένο δίκιο, κλειστά φτερά,
όλα σού πήγαιναν αριστερά.
Κλειστή πληγή μου, πρώτο σημάδι,
πριν βασιλέψεις σε βρήκε βράδυ.
Αυτή η ποιητική συλλογή «Λόγω Στιγμής» χορηγεί στον Δημήτρη Αναματερό το σπουδαίο διαβατήριο για την Πόλη των Ιδεών.
Μέσα από τους στίχους του ταξίδεψα σ’ εκείνα τα μέρη που μόνο η φαντασία, το όνειρο και το απωθημένο μπορεί να τα επισκεφθεί. Και αυτό του το οφείλω!
* Συγγραφέας
