Ιδιαίτερες και βαρύνουσες για την αντίληψή μας σχετικά με το μέλλον της κλασικής μουσικής ήσαν οι εντυπώσεις από τη συναυλία που έδωσε η Φιλαρμονική Ορχήστρα της Κίνας (ΦΟΚ) υπό τον 31χρονο Κινέζο αρχιμουσικό Χουάνγκ Γι στο Μέγαρο Μουσικής (18/10/2019).
Ιδρυμένη μόλις το 2000, η ΦΟΚ έρχεται από μια κυρίαρχη χώρα/γίγαντα, με 80 ώριμες συμφωνικές ορχήστρες και εκατοντάδες άλλες υπό συγκρότηση, όπου παίζουν πιάνο 40.000.000 παιδιά, με της οποίας τις ορχήστρες υπογράφει συμβόλαια η Deutsche Grammophon. Κίνηση που διέπεται από περισσή αυτοπεποίθηση για διεκδίκηση διεθνούς καταξίωσης, η εμφάνιση της ΦΟΚ στην Αθήνα ήταν μέρος «μεσογειακής περιοδείας» που περιλάμβανει επίσης Λισαβόνα και Μαδρίτη.
Στο πρόγραμμα ακούστηκαν οι πραγματικά θαυμάσιες μεταγραφές για ορχήστρα εγχόρδων δύο (3ο, 4ο) από τα «Τέσσερα τελευταία τραγούδια» του Ρίχαρντ Στράους από τον συνθέτη κινηματογραφικής μουσικής Ζου Γε (γενν. 1957), το «Κοντσέρτο για βιολί» του Μέντελσον με σολίστα τον εξαιρετικό αναπληρωτή εξάρχοντα των εγχόρδων της ορχήστρας Λιου Ρούι και η «Συμφωνία αρ. 8» του Ντβόρζακ.
Οι εκτελέσεις διέθεταν χαρακτηριστικά που συγκροτούν μια αντίληψη των έργων αισθητά διαφορετική από τον κανόνα των δυτικών συνόλων. Υπεράνθρωπα μαθηματικής ακρίβειας συντονισμός των οργάνων στα επιμέρους σύνολα αλλά και των συνόλων μεταξύ τους, τέλεια ευθυγραμμισμένη φραστική, προσεκτικά σταθμισμένες δυναμικές, έκδηλη σε βάθος πιστότητα στο γράμμα της παρτιτούρας και δίχως αποκλίσεις μηχανιστική ρυθμική ακρίβεια παρήγαγαν ένα συμφωνικό ακρόαμα εκπληκτικής διαφάνειας και δομικής σαφήνειας.
Εκείνο που διέφερε –δεν λέω «απουσίαζε»– ήταν η πηγαία, δύσκολα καταμετρήσιμη «ρομαντική» ελευθερία στο πλάσιμο της έκφρασης, οι πολύ λεπτές μικροαποκλίσεις, οι αιθέριες αποσβέσεις, η πτητικότητα των ηχοχρωμάτων…
Δεν ξέρω πώς θα αξιολογούσα αυτό το ακρόαμα αν αγνοούσα ότι παίζουν Κινέζοι˙ αντιλαμβάνομαι, όμως, ότι η σημασία της διαφοράς έγκειται στο ότι αυτό το ακρόαμα εκφράζει μια από τις ασιατικές προσλήψεις/αντιλήψεις της δυτικής κλασικής μουσικής. Θυμηθείτε –κατ’ αναλογίαν– τη θεατρική «Μήδεια» του Νιναγκάουα (Αθήνα 1983, 1984) ή τον κινηματογραφικό «Θρόνο του αίματος/Μάκβεθ» (1957) και τον «Ραν/Βασιλιά Λιρ» (1985) του Κουροσάβα… Ας υποδεχτούμε αυτό το διαφορετικό θετικά: στο μέλλον, θα το συναντάμε όλο και συχνότερα στον ραγδαία παγκοσμιοποιούμενο πολιτισμό μας.
ΥΓ.: Για μια περιεκτική ανάλυση της παρουσία(ση)ς της δυτικής κλασικής μουσικής στην Κίνα αναζητήστε στο διαδίκτυο το άρθρο του Αντριου Μέλορ στο περιοδικό «Grammophon».
