Αδειάζει επικίνδυνα η κλεψύδρα για να υπάρξει συμφωνία μεταξύ βρετανικής κυβέρνησης και Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου να έλθει μαζί με κάποια συμφωνία με το μπλοκ των «27».
Το τηλεφώνημα Τζόνσον – Μέρκελ και η αντίδραση Τουσκ
Ο Μπόρις Τζόνσον φαίνεται πως διατηρεί ελάχιστες ελπίδες μετά το σημερινό αδιέξοδο που είχαν οι συνομιλίες του με την Άνγκελα Μέρκελ, το οποίο πυροδότησε οργισμένη απάντηση από τις Βρυξέλλες που καλούν τον Βρετανό πρωθυπουργό να σταματήσει να παίζει το παιχνίδι των ευθυνών.
Πηγή της Ντάουνινγκ Στριτ επιβεβαίωσε πως οι απαιτήσεις της καγκελαρίου να μείνει η Βόρεια Ιρλανδία σε τελωνειακή ένωση με την ΕΕ κάνουν μια συμφωνία να δείχνει «εξαιρετικά αδύνατη όχι μόνο τώρα, αλλά για πάντα».
Αμέσως μετά την τηλεφωνική επαφή Τζόνσον – Μέρκελ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, μέσω tweet, απευθύνθηκε ευθέως στον πρωθυπουργό της Βρετανίας αναφέροντας «Το διακύβευμα δεν είναι να κερδίσεις ένα ηλίθιο παιχνίδι ευθυνών. Το διακύβευμα είναι το μέλλον της Ευρώπης και του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως η ασφάλεια και τα συμφέροντα των πολιτών μας. Δεν θες συμφωνία, δεν θες παράταση, δεν θες να ανακαλέσεις, πού πας;».
Από την βρετανική κυβέρνηση επισήμως διαρρέεται ότι στόχος παραμένει μια συμφωνία με την ΕΕ με τις τελευταίες προτάσεις του Τζόνσον να είναι στο τραπέζι.
Όμως, ανώνυμες πηγές ανέφεραν στον Guardian ότι η Μέρκελ έκανε ξεκάθαρο πως μια συμφωνία είναι εξαιρετικά απίθανη και εκτίμησε ότι η ΕΕ έχει βέτο στην αποχώρηση από την τελωνειακή ένωση.
«Η Μέρκελ είπε πως εάν η Γερμανία ήθελε να φύγει από την ΕΕ θα μπορούσαν να το κάνουν χωρίς κανένα πρόβλημα, όμως το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να αποχωρήσει χωρίς να αφήσει τη Βόρεια Ιρλανδία στην τελωνειακή ένωση και σε πλήρη ευθυγράμμιση για πάντα»
«Είπε ότι Ιρλανδία είναι το βασικό πρόβλημα της κυβέρνησης και πρέπει να έχει βέτο για την αποχώρηση της Βόρειας Ιρλανδίας. Πρότεινε στον πρωθυπουργό να πει στη Βόρεια Ιρλανδία ότι θα πρέπει να μείνει συνδεδεμένη για πάντα, αλλά ακόμη και αυτό δεν θα έλυνε τα τελωνειακά προβλήματα» επισήμανε η ίδια πηγή.
«Πρόκειται για μία ξεκάθαρη δήλωση. Εάν αυτό αποτελεί νέα θέση τότε σημαίνει πως μια συμφωνία είναι αδύνατη. Επίσης κάνει ξεκάθαρο πως οι Βρυξέλλες επιθυμούν να τορπιλίσουν τη συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής» πρόσθεσε.
Εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης σημείωσε «Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι η Γερμανίδα καγκελάριος και ο Βρετανός πρωθυπουργός μίλησαν στο τηλέφωνο σήμερα το πρωί. Ως συνήθως δεν δίνουμε λεπτομέρειες για τέτοιες εμπιστευτικές συνομιλίες».
Απαντώντας στο tweet του Ντόναλντ Τουσκ, ο Σάιμον Κόνβεϊ, εκτελών χρέη αντιπροέδρου της ιρλανδικής κυβέρνησης σχολίασε «δεν μπορώ να διαφωνήσω. Αντανακλά την ενόχληση στην ΕΕ και το μέγεθος του τι διακυβεύεται για όλους μας. Παραμένουμε ανοιχτοί για να ολοκληρώσουμε μια δίκαιη συμφωνία για το Brexit, όπως θα πρέπει η βρετανική κυβέρνηση να δείξει διάθεση να συνεργαστεί»
Νωρίτερα, πάντως, ανώτερος αξιωματούχος της βρετανικής κυβέρνησης διέρρεε πως δεν υπήρχε αλλαγή στάσης όσον αφορά τη συμφωνία και ότι βασική επιδίωξη της Ντάουνινγκ Στριτ είναι να αποχωρήσει με συμφωνία.
Στη δημοσιότητα το «αλλαγμένο» σχέδιο για no deal
Κι ενώ η κρίση μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών κλιμακωνόταν, η κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα ένα έγγραφο 159 σελίδων στο οποίο περιγράφονται τις ενέργειες που θα ακολουθήσουν σε περίπτωση Brexit χωρίς συμφωνία.
Σε αυτό, βέβαια, δεν περιλαμβάνονταν όλες οι αποκαλυπτικές λεπτομέρειες για τραγικές ελλείψεις, κρίση και άνοδο των τιμών που περιγράφονταν σε προηγούμενες διαφορές.
Αντιθέτως, η έκθεση υπογραμμίζει τις προετοιμασίες που έχει πραγματοποιήσει η κυβέρνηση.
Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνεται η αύξηση του προσωπικού στα σύνορα, αλλά και η ενημέρωση περισσότερων από 800 επιχειρήσεων για ένα Brexit χωρίς συμφωνία.
Ο Μάικλ Γκόουβ, ο οποίος θα παρουσιάσει αργότερα το σχέδιο στο κοινοβούλιο σχολίασε ότι «βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης και κεντρικό στόχος μου είναι να είμαστε έτοιμοι για ένα Brexit στις 10 Οκτωβρίου με ή χωρίς συμφωνία».
Ένα πιθανό ενδεχόμενο σε περίπτωση που καταρρεύσουν ολοκληρωτικά οι συνομιλίες είναι να προσφύγει ο Μπόρις Τζόνσον στις κάλπες και να διεξάγει προεκλογική καμπάνια για ένα Brexit χωρίς συμφωνία στα τέλη του Νοέμβρη ή στις αρχές Δεκέμβρη.
Από την πλευρά τους οι Εργατικοί έχουν δηλώσει ότι θα συμφωνήσουν στο να πάει η χώρα σε εκλογές μόνο εφόσον ο Τζόνσον εξασφαλίσει τρίμηνη παράταση του άρθρου 50, αποφεύγοντας ένα Brexit χωρίς συμφωνία στις 31 Οκτώβρη.
Το νο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ επιμένει ότι μία αποχώρηση χωρίς συμφωνία στις 31 Οκτωβρίου είναι ακόμη στο τραπέζι, όμως το πιο πιθανό είναι η κυβέρνηση να αναγκαστεί, πιθανότατα μέσω της δικαστικής οδού, να ζητήσει και να δεχθεί καθυστέρηση του Brexit.
«Ο Μπόρις Τζόνσον δεν θα αναλάβει ποτέ την ευθύνη για την αποτυχία του να ολοκληρώσει μία πιστευτή συμφωνία. Η στρατηγική του από την πρώτη ημέρα ήταν το Brexit χωρίς συμφωνία» σχολίασε δηκτικά ο Κιρ Στάρμερ, σκιώδης υπουργός του Brexit για τους Εργατικούς.
Πηγές των Βρυξελλών, πάντως, αναφέρουν στον Guardian ότι τα σχόλια που αποδίδονται στην Μέρκελ δεν αποτελούν τη συμφωνημένη πολιτική της ΕΕ, η οποία παραμένει προσανατολισμένη στο να σεβαστεί τη συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής.
«Η θέση της ΕΕ δεν έχει αλλάξει. Θέλουμε συμφωνία. Εργαζόμαστε για μία συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο και σε καμία περίπτωση δεν θα δεχθούμε ότι η ΕΕ θέλει να βλάψει τη συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Βρετανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων συνεχίζονται παρά το γεγονός πως υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι συζητήσεις οδηγούνται σε κατάρρευση.
Βουτιά για τη στερλίνα
Στον απόηχο των εξελίξεων η στερλίνα κατέγραψε πτώση, υποχωρώντας σε χαμηλό μηνός έναντι του ευρώ.
Η στερλίνα υποχώρησε κατά 0,5% στο χαμηλό εβδομάδας του 1,2226 δολαρίου και σημείωσε πτώση άνω του 0,7% έναντι του ευρώ, αγγίζοντας το επίπεδο των 89,93 πενών – το χαμηλότερο από τις 9 Σεπτεμβρίου.
