«Έφυγε» ο κορυφαίος καλλιτέχνης Τάκις

Μεγάλη απώλεια στον χώρο των εικαστικών Τεχνών και όχι μόνο ο θάνατος του κορυφαίου καλλιτέχνη, του «ακάματου δουλευτή» Τάκι, ο οποίος πέθανε σε ηλικία 94 ετών.

Ο κατά κόσμον Παναγιώτης Βασιλάκης, γλύπτης και εφευρέτης μαζί, είχε κερδίσει αμείωτη αναγνώριση και διεθνή φήμη με την ποίηση και την ομορφιά της τέχνης του. Ήταν πρωτοπόρος τόσο λόγω των υλικών και των τεχνικών που χρησιμοποίησε όσο των λόγω που μετέδωσε. 

O Τάκις γεννήθηκε στην Αθήνα και πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια μέσα στη φτώχεια, εφηβικά χρόνια στη δικτατορία του Μεταξά και τη Γερμανική κατοχή, κατά τη διάρκεια της οποίας υπήρξε ηγετικό στέλεχος της ΕΠΟΝ, γεγονός που είχε ως συνέπεια την καταδίκη του σε εξάμηνη φυλάκιση.

Υπήρξε αυτοδίδακτος εκ πεποιθήσεως, και με έρευνα, μελέτη και πειραματισμούς κατάφερε να αποτελέσει έναν από τους ανανεωτές της γλυπτικής, βασίζοντας την καλλιτεχνική του έκφραση και δημιουργικότητα στη λειτουργική χρήση των φυσικών νόμων. Το φως, αλλά και η κίνηση σε κάθε της μορφή -μηχανική, ηλεκτρομηχανική, θερμική, μαγνητική, υδροδυναμική – είναι στοιχεία που αποτελούν βασικούς πυρήνες του έργου του.

Το θλιβερό γεγονός ανακοίνωσε «με βαθιά θλίψη το Ίδρυμα Τάκις. Ένας αληθινός πρωτοπόρος, επαναστάτης και θρύλος. Θα μείνει για πάντα αλησμόνητος. Ένα παραγωγικό και δημιουργικό μυαλό, του οποίου η εφευρετικότητα, το πάθος και η φαντασία ήταν αστείρευτα, ο Τάκις διερεύνησε πολλούς καλλιτεχνικούς και επιστημονικούς ορίζοντες, όπως μεταξύ άλλων τη μουσική και το θέατρο, και επαναπροσδιόρισε τα όρια στην τέχνη.

»Χάρη στην πολυδιάστατη δημιουργική ιδιοφυΐα του, τη γενναιοδωρία του και την εξαιρετική του διαίσθηση, ο Τάκις ήταν μπροστά από την εποχή του, γεγονός που συνέβαλε στη διεθνή του επιτυχία. Σήμερα, χάσαμε όλοι ένα εξαιρετικό πνεύμα. Το Ίδρυμα Τάκις εκφράζει στα μέλη της οικογένειά του, στους συγγενείς και τους φίλους του τα βαθύτατα συλλυπητήριά του. Ο μεγαλύτερος φόρος τιμής που μπορούμε να αποτίσουμε σήμερα είναι να συνεχίσουμε να ακολουθούμε το οραματιστικό του μονοπάτι, όπου -παραθέτοντας τα λόγια του Τάκι- “όλα είναι μυαλό και κίνηση”».

Η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μεδώνη, για την απώλεια του γλύπτη σημείωσε πως «για περισσότερα από 70 χρόνια, ο Τάκις υπήρξε πρωτοπόρος, ένας καλλιτέχνης που ποτέ δεν σταμάτησε να έχει μία ακόρεστη, παιδική περιέργεια για τις δυνάμεις του σύμπαντος. Τα γλυπτά του ήταν αποτέλεσμα αδιάκοπης έρευνας της τεχνολογίας, του μαγνητισμού και του φωτός, με επιρροές από την κλασική γλυπτική και την αφαίρεση του μοντερνισμού».

«Ο Τάκις διαμόρφωσε ένα ξεκάθαρο προσωπικό στίγμα, ένα καλλιτεχνικό ιδίωμα που δεν θα μπορούσε να ανήκει σε κανέναν άλλο. Η “ζωντανή”, κινητική τέχνη του αποτελεί η ίδια ένα φαινόμενο, που εξακολουθεί να μαγεύει τους επισκέπτες των σημαντικότερων μουσείων Σύγχρονης Τέχνης του κόσμου και κάνει την Ελλάδα υπερήφανη. Ευτύχησε να μάθει τη μεγάλη επιτυχία της αναδρομικής του έκθεσης στην Tate Modern του Λονδίνου, ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της χρονιάς παγκοσμίως, σε ό,τι αφορά τις εικαστικές τέχνες. Εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια στους οικείους του», πρόσθεσε.

Ο πρύτανης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, Πάνος Χαραλάμπους είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως «υπήρξε κορυφαίος εκπρόσωπος της σύγχρονης ελληνικής γλυπτικής. Εισήγαγε στην τέχνη της γλυπτικής τα ηλεκτομαγνητικα κύματα, διαγράφοντας μία λαμπρή διεθνή καριέρα. Οι σημαντικότερες στιγμές του ήταν όταν συνδέθηκε με τα κινήματα καλλιτεχνικής πρωτοπορίας στο Παρίσι των δεκαετιών του 1960 και του 1970. Σπουδαία, επίσης, φάση της πορείας του ήταν η περίοδος των ηχητικών του έργων. Τον τελευταίο καιρό, καθόλου τυχαία, τον ανακηρύξαμε επίτιμο διδάκτορα της ΑΣΚΤ». 

► Η αυτοβιογραφία του καλλιτέχνη έχει εκδοθεί με τον τίτλο «Estafilades» (εκδ. Julliard, 1961) και με τον τίτλο «Takis» (εκδ. Φερενίκη, 2005). Ακολουθεί το βιογραφικό του από την ιστοσελίδα του Ιδρύματος Τάκις.