Θλιβεροί -και ελπιδοφόροι- Τροπικοί

Πριν από μερικές εβδομάδες, με αφορμή και τη σύνοδο κορυφής της Ομάδας των Επτά και το «σόου» Μακρόν, του «προέδρου των πλουσίων» που βρήκε ευκαιρία να το παίξει… μέγας οικολόγος, όλος ο κόσμος μιλούσε για το Ολοκαύτωμα στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου και τις τεράστιες ευθύνες του (αν-)ηθικου αυτουργού της τραγωδίας, του οικο-κτόνου, ακροδεξιού Ζαΐρ Μπολσονάρο.

Οι μέρες πέρασαν, οι φλόγες υποχώρησαν αφήνοντας πίσω τους τεράστιες εκτάσεις από στάχτες και καρβουνιασμένα σπάνια φυτά και ζώα και μαζί τους υποχώρησε και το ενδιαφέρον μιας ελληνικής αλλά και διεθνούς κοινής γνώμης-χρυσόψαρο: μιας κοινής γνώμης με μνήμη και αντίληψη πεντάχρονου παιδιού που άγεται και φέρεται μέσα σε έναν ωκεανό «πληροφορίας», όπου η μεγαλύτερη διαρκής οικολογική καταστροφή της εποχής μας «πακετάρεται» ανάμεσα στον πλαστικό κώλο της Κιμ Καρντάσιαν και το καινούργιο συνολάκι της Μελάνια Τραμπ.

Μπολσονάρο vs mko

Εναν κυκεώνα μη ειδήσεων και ψευδο-ειδήσεων, όπου ένας ηγέτης σαν τον Μπολσονάρο μπορεί να βγει με ύφος χιλίων καρδιναλίων και να κατηγορήσει ατιμώρητα για τις φωτιές τούς… ακτιβιστές των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων – γνωρίζοντας ότι θα προστατευτεί από τα μεγάλα ΜΜΕ της χώρας του, αλλά και των ΗΠΑ, τα οποία ελέγχονται από τα ίδια επιχειρηματικά λόμπι που κερδίζουν δισεκατομμύρια από την καταστροφή, που στη δική τους γλώσσα λέγεται… «ανάπτυξη»!

Πίσω στον Αμαζόνιο, ανάμεσα σε βουνά τέφρας, απέμειναν να παλεύουν μόνοι τους με τους εμπρηστές, τις μπουλντόζες και την εχθρική κυβέρνηση οι μόνοι πραγματικά ενδιαφερόμενοι – οι περίπου 800.000 αυτόχθονες που ζουν ακόμη κάτω από τα αιωνόβια δέντρα του «δάσους της βροχής». Ξέρουν και οι ίδιοι πως ο πανάρχαιος τρόπος ζωής τους, που ελάχιστα είχε αλλάξει από τη λίθινη εποχή ώς τις πρώτες επαφές με τους «πολιτισμένους», τις τελευταίες δεκαετίες, είναι καταδικασμένος: πως κάθε μέρα που περνά οι βαθιές ρίζες της κουλτούρας τους γίνονται και πιο αδύναμες, καθώς τα παιδιά τους φεύγουν για τις πόλεις μαγεμένα από τις ευκολίες, τις ευκαιρίες και τις καταχρήσεις της σύγχρονης ζωής.

Οποιος έχει διαβάσει τους συγκλονιστικούς «Θλιβερούς Τροπικούς» του μέγιστου ανθρωπολόγου Κλοντ Λεβί-Στρος, ξέρει πως οι αληθινοί άγριοι δεν είναι οι δύστυχοι Ινδιάνοι, αλλά εμείς, οι «προηγμένοι» βάρβαροι με τα τουφέκια και τις μηχανές μας… Αλλά και ο σύγχρονός μας Γιουβάλ Νόα Χαράρι, στο πολυδιαβασμένο του «Sapiens: Μία Σύντομη Ιστορία του Ανθρώπου», υποστηρίζει πως ο άνθρωπος ως είδος έφτασε στο ανώτατο στάδιο σωματικής και εγκεφαλικής εξέλιξης στη φάση του κυνηγού–τροφοσυλλέκτη, προτού «δεθεί» με τη γης και γίνει σκλάβος της, αλλά και σκλάβος των πάσης φύσεως αρχόντων και της «πρωτογενούς συσσώρευσης», που σκότωσε την πρωτόγονη ισότητα και μας χώρισε οριστικά σε πατρίκιους και πληβείους, πλούσιους και φτωχούς…

Οπως πάντα, όμως, στις πιο μαύρες στιγμές έρχονται η διαλεκτική και η αλληλεγγύη να σώσουν την παρτίδα γι’ αυτούς, τους πιο γνήσιους εκπροσώπους του ανθρώπινου είδους. Η δράση γεννά αντίδραση, η βία αντιβία – και μέσα από το απόλυτο Κακό γεννιούνται πάντα οι σπόροι του Καλού… Να, διάβαζα χτες στο BBC για μια συνάντηση δύο προαιώνια εχθρικών φυλών του Αμαζονίου, των Καγιαπό και των Παναρά, που μέσα στην καταστροφή βρήκαν τη δύναμη να ξεπεράσουν τις διαφορές τους και να συμμαχήσουν ενάντια στον κοινό εχθρό τους – τον Μπολσονάρο. Αφού ταξίδεψαν επί μέρες ώς το μικρό χωριό Κουμπενκόκρε, στη βόρεια Βραζιλία, οι δύο αντιπροσωπείες έδωσαν τα χέρια, σταυροφιλήθηκαν και ορκίστηκαν να πολεμήσουνε παρέα τους πάσης φύσεως εισβολείς.

Πολεμιστές

«Σήμερα έχουμε μόνο έναν εχθρό, την κυβέρνηση της Βραζιλίας, τον πρόεδρο της Βραζιλίας και όσους εισβάλλουν στις αυτόνομες περιοχές μας», δήλωσε ο φτεροστολισμένος και γεμάτος τατουάζ, αλλά οπλισμένος όπως και οι υπόλοιποι πολεμιστές του με ένα σύγχρονο τουφέκι ηγέτης των Καγιαπό, ο γερο-Μουτζιρέ. Και ο ηγέτης των Παναρά, ο Σινκού, είπε πως «στο παρελθόν σκοτώναμε τους Καγιαπό και οι Καγιαπό σκότωναν εμάς, αλλά αυτό τελείωσε. Τώρα έχουμε κοινό συμφέρον να σταθούμε δίπλα δίπλα και να πολεμήσουμε, ώστε οι ξένοι, οι υλοτόμοι και οι μεταλλωρύχοι και οι αγρότες να μη μας αποτελειώσουν». Είναι μια καλή αρχή: μακάρι το παράδειγμά τους να το ακολουθήσουν κι άλλοι, κι όλοι μαζί να φτιάξουν με τα κορμιά τους ένα ανθρώπινο δάσος-μπλόκο στα σχέδια του Μπολσονάρο και των «πολιτισμένων», αρπακτικών σπονσόρων του εντός και εκτός Βραζιλίας.