Η οριστική επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο και η επανένωσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης είναι αδιαμφισβήτητη και τίθεται επιτακτικά σήμερα, μετά και τις πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλου.
Η Διεθνής Ημερίδα για την Επανένωση των Γλυπτών που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο της Ακρόπολης στις 15 Απριλίου 2019, με τη φροντίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας, του υπουργείου Πολιτισμού, της Διεθνούς Ενώσεως για την Eπανένωση των Γλυπτών και του Μουσείου Ακροπόλεως είχε το ίδιο περιεχόμενο. Τα συμπεράσματα, που ανακοινώθηκαν δημοσίως από την υπογράφουσα στο τέλος της ημερίδας και έτυχαν πολύ θερμής υποδοχής και καθολικής αποδοχής, κατέληγαν ως εξής: «Θεωρούμε ότι το αποτέλεσμα της ημερίδας αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα με πολλούς αποδέκτες. Σε μια ταραγμένη περίοδο, που βιώνει σήμερα η Ευρώπη, η επιστροφή των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο θα αποτελέσει χειρονομία ενότητας και πίστης στα ιδεώδη και τις αξίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Καθώς ανάμεσά μας βρίσκονται σημαντικοί θεσμικοί εκπρόσωποι της Ιταλίας, το πρώτο βήμα, εφόσον συναινέσει η ιταλική κυβέρνηση, θα ήταν η μόνιμη επιστροφή του θραύσματος από την Πειθώ που βρίσκεται στο Παλέρμο της Ιταλίας, και αυτού που βρίσκεται στο Μουσείο του Βατικανού, με τη συναίνεση της Αγίας Εδρας (σημ.: είναι τρία τα θραύσματα στο Βατικανό).
Και τέλος, μια μεγαλύτερη συντονισμένη προσπάθεια να επιστραφούν τα τμήματα από το Λούβρο. Ενα τέτοιο επίτευγμα θα ήταν καθοριστικό προηγούμενο για τις επόμενες κινήσεις της Βρετανίας» (βλ. π.χ. το σχετικό δελτίο Τύπου του υπουργείου Πολιτισμού).
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα συνιστούν μνημείο–σύμβολο της Ελλάδας και του παγκόσμιου πολιτισμού. Η χώρα μας ξεχωρίζει και προτάσσει έναντι όλων των ξενιτεμένων πολιτιστικών αγαθών, την επιστροφή και επανένωση των διεσπαρμένων τμημάτων των Γλυπτών σε διάφορα ξένα μουσεία, και κατά κύριο λόγο στο Βρετανικό Μουσείο. Η ακεραιότητα ενός μνημείου είναι η μία από τις δύο βασικές αρχές της UNESCO (η άλλη είναι η αυθεντικότητα) σε σχέση με τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς. Επομένως, ανεξαρτήτως πού βρίσκονται σήμερα τα τμήματα των Γλυπτών, είναι αδήριτη ανάγκη η επανένωσή τους. Πρόκειται για πολιτισμική και ηθική επιταγή που μπορεί να επιλυθεί με τον διάλογο και την πειθώ.
Για τον λόγο αυτόν και η μετόπη του Παρθενώνα που πρόσφατα ενημερωθήκαμε από τον πρωθυπουργό ότι θα έρθει από το Μουσείο του Λούβρου ως προσωρινό δάνειο για έκθεση στην Αθήνα το 2021, εν όψει των εορτασμών των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση, πρέπει να ενταχθεί στο ίδιο πλαίσιο της οριστικής επιστροφής, μαζί με τα υπόλοιπα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Λούβρο, όπως ακριβώς αναφέρθηκε και στη διεθνή ημερίδα στο Μουσείο της Ακρόπολης.
Στο χρονικό της απόκτησης της συγκεκριμένης μετόπης από το Μουσείο του Λούβρου πάλι εμπλέκεται το όνομα του Ελγιν αλλά σε δεύτερο στάδιο, όταν η μετόπη στάλθηκε από τον Γάλλο διπλωμάτη και «φιλότουρκο» Φοβέλ στο Παρίσι, βρέθηκε στη συνέχεια στα χέρια του Ελγιν στο Λονδίνο, ο οποίος και την επέστρεψε στο Παρίσι υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες, για να πουληθεί τελικά το 1818 (πολύ κοντά στο 1821!) στο Μουσείο του Λούβρου (βλ. περισσότερα).
Από όλα τα τμήματα των Γλυπτών του Παρθενώνα που βρίσκονται στο εξωτερικό, μόνο ένα θραύσμα έχει επανέλθει μέχρι σήμερα οριστικά στο Μουσείο της Ακρόπολης το 2006, αυτό από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Δυστυχώς, τα δύο θραύσματα που το 2008 ήρθαν στη χώρα μας από την Ιταλία (Μουσεία Βατικανού και Salinas στο Παλέρμο) προσωρινά, και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, επιστράφηκαν στη συνέχεια. Ηταν τραυματικό να παρακολουθείς την επιστροφή τους στην Ιταλία, ως εάν δεν ανήκαν δικαιωματικά στο μνημείο. Η οριστική επανένωση δεν επιτεύχθηκε τελικά. Τέτοιες ενέργειες πρέπει να αποφεύγονται στο μέλλον προς χάριν του αγώνα για την οριστική επιστροφή των Γλυπτών.
Ο αγώνας για την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα έχει προχωρήσει πολύ τα τελευταία χρόνια. Οι συνθήκες είναι ευνοϊκές για τη χώρα μας προκειμένου να παλέψει για την οριστική επιστροφή και επανένωση όσων Γλυπτών του Παρθενώνα βρίσκονται στο εξωτερικό, πείθοντας τα ξένα κράτη με τον διάλογο και μέσω της διπλωματικής οδού για τη μεγάλη συμβολή τους στην υποχρεωτική, οριστική επανένωση των Γλυπτών, ώστε το εμβληματικό μνημείο της παγκόσμιας κληρονομιάς να αποκτήσει την ακεραιότητά του.
*Επίτιμη γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, πρώην γενική γραμματέας υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού
