Εχω ασχοληθεί και στο παρελθόν με την Αμυ Μιμς, συγγραφέα, μεταφράστρια (για το οποίο έχει βραβευτεί με κρατικό βραβείο) και σύζυγο του ζωγράφου και σκιτσογράφου Μίνου Αργυράκη, δημιουργοί αμφότεροι της «Κιβωτού», που έφερε τ’ όνομά της, στην Πλάκα –δεκαετία του ’60–, έδρα λογίων και καλλιτεχνών της εποχής.
Ωσπου ενέσκηψε η χούντα κι έγιναν όλα ρημαδιό. Διασώθηκε όμως και βρίσκεται στην κατοχή της Μιμς ένα πολύτιμο αρχείο, που περιλαμβάνει έργα και άλλα ενθυμήματα, και αναζητάει τον άνθρωπο, τον φορέα, που θα τα περιθάλψει και θα τα αξιοποιήσει.
Πρόκειται για ένα αρχείο με Ρίτσο, Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Τσαρούχη, Σωτήρη Σπαθάρη, Αργυράκη, Δανάη, Καζαντζάκη, Αλέκο Παναγούλη, Κέβιν Αντριους, Αλεν Γκίνσμπεργκ, Νεγρεπόντη, καθώς και δικά της βιβλία και κείμενα για την αρχαία Ελλάδα, την Κύπρο, συν οπτικοακουστικό υλικό.
Τη φορά αυτή, ανταποκρινόμενος σε ακόμη μία έκκλησή της, ζήτησα από τη Μιμς να συντάξει η ίδια ένα κείμενο σχετικό με το θέμα, από το οποίο θα αντλήσω –ενισχύοντάς το, όπου εκτιμώ πως χρειάζεται– ό,τι χωράει, λόγω της έκτασής του, στην παρούσα σελίδα. Και ιδού:
Ο Δεληβορριάς
«Πριν πολλά χρόνια, ο Πάτρικ Λη Φέρμορ είχε γράψει μια σχεδόν δισέλιδη παρουσίαση σχετικά με το έργο μου στην Ελλάδα. Μέσα σε όλα τα άλλα, βαθυστόχαστα ενδιαφέροντά του, ξεχώριζε ο ίδιος ο κορυφαίος ελληνιστής. Είχα λοιπόν ακόμη αισιοδοξία ώστε να παλέψω καθημερινά για τα όνειρά μου. Παρά τις διάφορες δυσκολίες, είχαμε καταφέρει να ιδρύσουμε στην “Κιβωτό” ένα μικρό θεατράκι.
Υστερα είχαμε ζήσει την επταετία, με συνεχείς προσπάθειες για αντίσταση ενάντια στη χούντα. Και ο Μίνως είχε καταφέρει [έπειτα από παρότρυνση του Μάνου Χατζιδάκι] να ολοκληρώσει εκείνο τον μεγάλο πίνακα, “Το περιβόλι του Ουρανού”, διαστάσεων 100×120.
»Πέρασε ο καιρός, και στο μεταξύ ο Πάτρικ Λη Φέρμορ πέθανε… Ηξερα ότι ήταν ανάγκη να βιαστώ για την επιστροφή του θεσπέσιου αυτού πίνακα στην Ελλάδα. Και ζήτησα, με επιστολή στον διευθυντή του Μουσείου Μπενάκη Αγγελο Δεληβορριά, αν δεχόταν τον πίνακα που ο Ελβετός συλλέκτης ήταν διατεθειμένος να χαρίσει μετά τον θάνατό του.
Η θετική απάντησή του ενθουσίασε τον Ελβετό συλλέκτη. Ομως τρία χρόνια αργότερα ακολούθησε ο θάνατος του Δεληβορριά, που είχε την ικανότητα να συνεργάζεται με λογιών καλλιτέχνες, σε μια μεγάλη συνύπαρξη [και προφανώς η επιθυμία του δεν είχε συνέχεια από τους διαδόχους του].
Το αρχείο
»Παραλίγο να απελπιστώ… Ευτυχώς όμως θυμήθηκα εκείνο το ρητό της σοφής μου Δανάης: “Οποιος δεν είναι αισιόδοξος είναι ηλίθιος!”. Και την ίδια νύχτα, είδα το πιο αισιόδοξο όνειρο της ζωής μου: Τον παλιό φίλο από την παλιά γειτονιά, σε απόσταση αναπνοής από την Ακρόπολη και το παλιό Πανεπιστήμιο, Νίκο Βάλτερ-Βασιλείου, να τραγουδάει για τα λουλούδια!
Ηταν αυτός που είχε γράψει πάνω σε μια ξύλινη ταμπέλα στην αυλή του:” Ο Αγαπών τα Ανθη αγαπάει τον Θεόν”… Mάλιστα εκεί ο Βάλτερ άρχισε να γράφει ποιήματα για όλους τους λαμπρούς καλλιτέχνες, που έβλεπε να μπαίνουν στην “Κιβωτό της Αμυ”– αρχίζοντας από τον Τσαρούχη, τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Οδυσσέα Ελύτη, μέχρι τον γερο-καραγκιοζοπαίχτη Σωτήρη Σπαθάρη… Ομως δεν περιορίστηκε σε ποιητικούς στίχους ο Βάλτερ. Επειδή του άρεσε να τραγουδάει, ένα βράδυ που τραγουδούσε ο Τσαρούχης κάτι παλιά τραγούδια που αγαπούσε η Μαρίκα Κοτοπούλη, ακούστηκε και ο Βάλτερ να τραγουδάει ντουέτο μαζί του…
»Ομως τώρα –52 χρόνια αργότερα– μετά τον σκληρό αγώνα μας να φτιάξουμε, πέτρα πέτρα, το αρχείο της γενναίας εκείνης εποχής, παρακαλώ ολόψυχα τον Θεό, “που αγαπάει τα λουλούδια”, όπως έλεγε ο Βάλτερ, να μην πεταχτεί το αρχείο με τα τόσα ελληνικά τεκμήρια. Και να δοθούν σε καλά χέρια τα 15 βιβλία που έγραψα, με τόση αγάπη και τόσες δεκαετίας δουλειάς. Οσο για το “Περιβόλι του Ουρανού”, εάν δεν γυρίσει τώρα στην Ελλάδα, ας ευχηθούμε ότι θα το φέρουν κάποτε οι νεότερες γενιές».
