ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Μάγδα Κλαυδιανού
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Ας υποθέσουμε ότι ανοίγουμε ένα τετράδιο· «ρίχνουμε» μέσα καυστικό χιούμορ, δηκτικά σχόλια, παροιμίες, λίγες «παλιοκουβέντες», αποσπάσματα από ποιήματα και πεζά και όλα αυτά τα βάζουμε δίπλα σε διαφορετικά λήμματα. Τι μας δίνει αυτό; Το πιο πρωτότυπο λεξικό: «Το λεξικό της απελπισίας» όπως το ονομάζει ο συγγραφέας του, Θόδωρος Μαργαρίτης (κυκλοφορεί από τις αγρινιώτικες Εκδόσεις Πασχέντη).

Στην πόρτα της έμπνευσης έγραφε «ΛΕΞΙΚΟ», μόλις την άνοιγες, όμως, καταλάβαινες αμέσως ότι δεν ήταν ένα συνηθισμένο λεξικό. Μπορεί να έχει τη στοιχειώδη δομή ενός λεξικού, με τα λήμματα σε αλφαβητική σειρά, όμως, όταν ξεκινήσεις να το διαβάζεις, νιώθεις ότι είναι σαν ένα σημειωματάριο όπου μια παρέα από φοιτητές γράφει κάτι στα διαλείμματα από τα αμφιθέατρα: ο ένας βρίσκει μια λέξη και τη «βάζει» ως θέμα στην ομήγυρη· όπως συμβαίνει συνήθως στην Ελλάδα, ο καθένας λέει ό,τι του ’ρθει, από στίχους τραγουδιών μέχρι λέξεις της τρέχουσας επικαιρότητας και «αφορισμούς»· λέξεις συνωθούμενες ποια θα πρωτοπάρει σειρά. Είναι σαν ένα παζλ φτιαγμένο από εκλεπτυσμένα αυθόρμητους συνειρμούς που θυμίζουν, ίσως, τη μανιέρα των ντανταϊστών. Και για του λόγου το αληθές:

«γύφτος, ο [Αιγύπτ-ιος]. ΠΑΡΑΓ.-ΣΥΝΩΝ. γυφτιά, σκεπάρνι, γύφτικο, πανηγύρι, Τσιγγάνος, Ρομά, σιντί, μαυριδερός, φιλάργυρος. ΑΝΤΙΘ. λευκός, καθαρός, κανονικός, νεοναζί, Αγρινιώτης, βλαχοδήμαρχος, Μερέντα(ς), αρχοντοχωριάτης, Σουηδός.

»Από τους “Νόμους της Νυρεμβέργης”: “‘Ζωές που δεν αξίζουν τη ζωή’ για την πρόληψη γενετικά νοσούντων απογόνων – ‘Ξένο σώμα από φυλετική άποψη, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που είναι οι Εβραίοι’”. Και των ενοχλητικών ζητημάτων ακολούθησε η “Τελική Λύση”».

«νοικοκυραίοι, οι [μεσαιων. οικο-κύριοι]. ΣΥΝΩΝ. αρουραίοι, φαρισαίοι, παραδόπιστοι, πατριώτες. ΑΝΤΙΘ. νοικοκύρηδες, χριστιανοί, καλόκαρδοι, αλτρουιστές».

«ψάρι, το [ΥΠΟΚΟΡ. του όψον = προσφάι]. ΠΑΡΑΓ. το μεγάλο, ψαράς, γιατί δε με θες κυρά μου, έχετε ψαράδες ψάρια, ψαρόμυαλος, ψαροφάγος, αλκυών, ψαρονέφρι, μπον φιλέ, ό,τι να ’ναι».

«ώρα, η [αρχ.]. ΠΑΡΑΓ. η πιο μεγάλη, ώρα καλή, ακολουθία των ωρών, είμαι πολύ ωραίος, σταμάτησε του ρολογιού τους δείκτες, πρόγραμμα, ωρολόγιον, χρυσούν, βόμβα, ωρολογιακή».

ΥΓ.: Είναι πράγματι τυχαίο που ένα βιβλίο για την απελπισία έχει πράσινο εξώφυλλο, που όπως λένε είναι το χρώμα της ελπίδας; Μας γέλασες,Théocadeau…