«Απιθανότητες! Απιθανότητες παρατηρούνται εδώ μέσα απόψε!»
Τα πιο απίθανα και σουρεαλιστικά πράγματα συμβαίνουν σ’ ένα καθωσπρέπει αστικό σαλόνι. Ενα μικρομέγαλο τέρας, ένας εννιάχρονος, θα τα κάνει όλα λίμπα. Το έργο «Βικτόρ ή Τα παιδιά στην εξουσία» του Ροζέ Βιτράκ είναι η δεύτερη μεγάλη καλοκαιρινή παραγωγή που θα παρουσιάσει το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος από την Παρασκευή στο Θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, σε μετάφραση Παύλου Μάτεσι και σκηνοθεσία Γιάννη Αναστασάκη.
Η εξωφρενική κωμωδία, που αποτελεί το έργο-ορόσημο του σουρεαλισμού, ανέβηκε για πρώτη φορά το 1929 στη Γαλλία, σοκάροντας με το βίαια ανατρεπτικό θέμα της. Ξαναπαίχτηκε το 1946 σε σκηνοθεσία Μισέλ ντε Ρε (σε εκείνη την παράσταση έπαιζε η Ζιλιέτ Γκρεκό), αλλά η αξία του έργου θα αναγνωριστεί χρόνια μετά, το 1963, στο ανέβασμά του από τον Ζαν Ανούιγ.
Το έργο χαρακτηρίζεται τότε ως το «σημαντικότερο θεατρικό γεγονός της τριετίας» και ξεκινάει παγκόσμια καριέρα. Τα άπαντα του Βιτράκ μεταφράζονται σε ιταλικά, γερμανικά, αγγλικά, ολλανδικά. Ο συγγραφέας πεθαίνει το 1952 σε ηλικία 53 ετών στα χέρια της γυναίκας του και του Ζαν Ανούιγ.
«Βικτόρ ή Τα παιδιά στην εξουσία» του Ροζέ Βιτράκ
Ο εννιάχρονος Βικτόρ, στο πάρτι που οργανώνουν οι γονείς του για τη μέρα των γενεθλίων του, αποφασίζει να αποτινάξει την ταυτότητα του υποδειγματικού γιου και να ξεσκεπάσει όλα τα καλώς κρυμμένα και κακώς κείμενα της οικογένειάς του. Η αφορμή δίνεται όταν ανακαλύπτει πως ο πατέρας του είναι εδώ και χρόνια εραστής της μητέρας της φίλης του Εσθήρ, η οποία τυγχάνει και αδελφή του… Τραβώντας αργά και επιδέξια τον μανδύα της αστικής υποκρισίας, κατευθύνει τα πράγματα μέχρι το τέλος του έργου σε αποκαλύψεις που οδηγούν στη διατάραξη της οικογενειακής γαλήνης, του πατριωτικού εφησυχασμού, της κοινωνικής σύμβασης.
Ο Βικτόρ, με την ειλικρίνεια, την αφέλεια, την αθωότητα αλλά και την πονηράδα ενός παιδιού, επιτίθεται σε όσα δεν μπορεί να κατανοήσει και να αποδεχτεί ως προϋποθέσεις μιας ασφαλούς και ήσυχης κοινωνικής ζωής. Τη μέρα των γενεθλίων του αυτός ο λαμπρός γόνος της αστικής τάξης βάζει μπουρλότο στο καθωσπρέπει σπιτικό του. Δεν αφήνει τίποτα όρθιο, βέβαιος πως όλο αυτό που κινείται γύρω του είναι μόνο για τα σκουπίδια. Θα οδηγήσει μέχρι και τους γονείς του στην αυτοκτονία.
Εκπρόσωπος του κινήματος του σουρεαλισμού, ο Ροζέ Βιτράκ συνθέτει ένα πρωτότυπο έργο με όπλα του το χιούμορ, τον λυρισμό και την πρόκληση. Στρέφει τα βέλη του ενάντια στην αστική οικογένεια, τοποθετώντας τον θεατή στο ασφαλές πεδίο μιας κωμωδίας με… «τραγικόν τέλος».
Το έργο παίζεται 41 χρόνια μετά το πρώτο του ανέβασμα στο ΚΘΒΕ. Ο Βασίλης Ντάρμας, που τον χειμώνα πρωταγωνίστησε στην παράσταση της Νεανικής Σκηνής «Ποιος σκότωσε τον σκύλο τα μεσάνυχτα», θα ενσαρκώσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Βικτόρ, του εννιάχρονου αγοριού με την πληθωρική ευαισθησία και την ασυμβίβαστη προσωπικότητα.
«Κωμωδία και δράμα μαζί, ανελέητη σάτιρα και ποιητική αλληγορία, μανιφέστο ελευθερίας και παιχνίδι παιδικό, σαρωτική φάρσα και κραυγή αγωνίας» είναι το έργο κατά τον σκηνοθέτη της παράστασης, Γιάννη Αναστασάκη.
«Προσπαθώ να βρω λέξεις και φράσεις που να μπορούν να αποδώσουν αυτό που η τολμηρή φαντασία του Ροζέ Βιτράκ κληροδότησε στο θέατρο του 20ού αιώνα. Αυτό που το θέατρο του 21ου παλεύει να εκφράσει στη σκηνή για να φωτίσει, να σχολιάσει και να καταγγείλει την πραγματικότητα που ζούμε στις πολιτισμένες κοινωνίες του δυτικού κόσμου. Εργα σαν τον “Βικτόρ” δίνουν την ευκαιρία σε μας και στο κοινό να αναμετρηθούμε με τόλμη με τις ιδεοληψίες μας, να σαρκάσουμε και να αυτοσαρκαστούμε. Ησυχάστε! Τα παιδιά δεν ήρθαν στην εξουσία, τελικά. Να ευλογάμε την τύχη μας… Κι εκείνα τη δική τους… Οσο για τον Βικτόρ, μοιάζει παράδοξο, αλλά θα μένει στη μνήμη χαραγμένος σαν τις βραχογραφίες της Αλταμίρα και σαν τα γκράφιτι του μετρό».
Η παράσταση αυτή είναι αφιερωμένη στον Τάσο Πεζιρκιανίδη, τον ηθοποιό που ερμήνευσε πριν από 41 χρόνια στο ίδιο θέατρο τον Αντωνάκη Μανιώ.
Info: Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος/ Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. «Βικτόρ ή Τα παιδιά στην εξουσία» του Ροζέ Βιτράκ. Μετάφραση: Παύλος Μάτεσις. Σκηνοθεσία: Γιάννης Αναστασάκης. Σκηνικά-κοστούμια: Μαρία Μυλωνά. Μουσική: Δημήτρης Θεοχάρης. Επιμέλεια κίνησης: Σοφία Παπανικάνδρου. Φωτισμοί: Στέλιος Τζολόπουλος. Παίζουν: Σοφία Καλεμκερίδου, Γεωργία Κυριαζή, Μαρία Μπαγανά, Βασίλης Ντάρμας (Βικτόρ), Κλειώ-Δανάη Οθωναίου, Γρηγόρης Παπαδόπουλος, Γωγώ Παπαϊωάννου, Γιώργος Παπαστυλιανός, Κώστας Σαντάς, Φωτεινή Τιμοθέου, Θάνος Φερετζέλης.
