Η Ε.Ε. δεν επαναδιαπραγματεύεται

Λιγότερο από δύο μήνες απομένουν θεωρητικά μέχρι το πολυτάραχο Brexit, στις 29 του Μάρτη, και το αναποφάσιστο Λονδίνο εξακολουθεί να παραπαίει εν μέσω ολοένα και πιο ηχηρών προειδοποιήσεων από τον επιχειρηματικό κόσμο -και όχι μόνο- πως μια έξοδος από το ευρωπαϊκό μπλοκ χωρίς συμφωνία θα προκαλούσε χαοτικές επιπτώσεις στην οικονομία, το εμπόριο, τις μεταφορές, ακόμα και στην προμήθεια τροφίμων.

Η Βουλή των Κοινοτήτων κλήθηκε χθες να εγκρίνει ή να καταψηφίσει τις (μη δεσμευτικές νομικά, αλλά βαρυσήμαντες πολιτικά) τροπολογίες που είχαν καταθέσει συμπολιτευόμενοι ή/και αντιπολιτευόμενοι βουλευτές επί της -συντριπτικά απορριφθείσης από το σώμα- συμφωνίας αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε.

Αποζητώντας την -ανέφικτη ώς τώρα- κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις επόμενες κινήσεις της, εν όψει του ιστορικού διαζυγίου, η Τερέζα Μέι διακήρυξε πως θα επιδιώξει την επανέναρξη διαπραγματεύσεων με τους Ευρωπαίους, ώστε να διεκδικήσει «σημαντική και νομικά δεσμευτική αλλαγή» του επίμαχου ντιλ, με επίκεντρο το περιβόητο backstop: την ασφαλιστική δικλίδα για την αποφυγή επανεγκαθίδρυσης επιτόπιων ελέγχων στα σύνορα της διχοτομημένης Ιρλανδίας, με την οποία διαφωνούν κάθετα οι ευρωσκεπτικιστές αντάρτες βουλευτές του Συντηρητικού Κόμματός της και οι κοινοβουλευτικοί σύμμαχοι της κυβέρνησης μειοψηφίας της από το βορειοϊρλανδικό κόμμα DUP.

Η Βρετανίδα πρωθυπουργός ζήτησε από τη Βουλή να «στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα» στην Ε.Ε. για το backstop, αναγνωρίζοντας μεν την «περιορισμένη όρεξη» (βλέπε κατηγορηματική άρνηση) των Ευρωπαίων για αλλαγή της συμφωνίας, δηλώνοντας δε πεπεισμένη πως μπορεί να την «εξασφαλίσει».

Ο μοχλός πίεσης που σκοπεύει να χρησιμοποιήσει η Μέι είναι η τροπολογία του βετεράνου βουλευτή των Συντηρητικών (και επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος, της λεγόμενης Επιτροπής 1922), Γκράχαμ Μπρέιντι, η οποία προβλέπει «εναλλακτικές ρυθμίσεις» σε αντικατάσταση του backstop, χωρίς πάντως να τις αποσαφηνίζει. Εκπρόσωπος της πρωθυπουργού ανέφερε πως μεταξύ άλλων «εναλλακτικών» εξετάζονται τα ενδεχόμενα θέσπισης καταληκτικής ημερομηνίας για το backstop ή ρήτρας μονομερούς εξόδου από αυτό (παρότι αμφότερα έχουν απορριφθεί από τις Βρυξέλλες).

Δηλωτική της σημασίας της πρότασης Μπρέιντι ήταν η επιβολή κομματικής πειθαρχίας στους συμπολιτευόμενους βουλευτές, προκειμένου να την υπερψηφίσουν, καθώς το DUP είχε ήδη αφήσει να εννοηθεί πως θα τη στηρίξει. «Αυτή η τροπολογία θα δώσει την εντολή που χρειάζομαι για να διαπραγματευτώ με τις Βρυξέλλες μια ρύθμιση που να εξασφαλίζει πλειοψηφία στη Βουλή», υποστήριξε η πρωθυπουργός, αποκρούοντας τις κατηγορίες πως κυνηγάει χίμαιρες, επιζητώντας να ξανανοίξει τη συμφωνία αποχώρησης κόντρα στην έως τώρα αδιαλλαξία της Ε.Ε.

Τελικά, η τροπολογία Μπρέιντι, μία από τις εφτά (σε σύνολο 15) που επελέγησαν από τον προεδρεύοντα της Βουλής, Τζον Μπέρκοου, για να τεθούν σε ψηφοφορία, εγκρίθηκε με 317 ψήφους υπέρ και 301 κατά, δίνοντας στη Μέι ένα ισχυρό χαρτί απέναντι στους Ευρωπαίους. Εκείνοι όμως είχαν έτοιμη την απάντηση.

Με χθεσινοβραδινό ανακοινωθέν, εκπρόσωπος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ διαμήνυσε πως το backstop και κατ’ επέκταση η συμφωνία αποχώρησης δεν τίθενται σε επαναδιαπραγμάτευση. Την ανυποχώρητη στάση της Ε.Ε. φέρεται να είχε επιβεβαιώσει στη Μέι και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ, στη διάρκεια απογευματινής τηλεφωνικής συνομιλίας τους.

Σχέδιο για πρόταση

Η τροπολογία Μπρέιντι αναμένεται, πάντως, να ανοίξει τον δρόμο σε ένα νέο φιλόδοξο σχέδιο, το οποίο δημοσιοποιήθηκε αιφνίδια χθες και ονομάστηκε «Συμβιβασμός Μολτχάουζ» από τον υπουργό Στέγασης, Κιτ Μολτχάουζ, που το επεξεργάστηκε, πετυχαίνοντας τον άθλο να συνενώσει πίσω του βουλευτές και υπουργούς τόσο από την ευρωσκεπτικιστική όσο και από τη φιλοευρωπαϊκή πτέρυγα των Συντηρητικών.

Επιγραμματικά, προωθεί ετήσια παράταση της μεταβατικής περιόδου του Brexit μέχρι τα τέλη Δεκέμβρη του 2021 (αντί του 2020), ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος για επίτευξη μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου (και να αποφευχθεί οριστικά η ενεργοποίηση του backstop). Στο μεσoδιάστημα, προβλέπει πως δεν θα υπάρξουν τελωνειακοί έλεγχοι στα σύνορα Βόρειας Ιρλανδίας – Δημοκρατίας της Ιρλανδίας και το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνεχίσει να εφαρμόζει την κοινοτική νομοθεσία, να πληρώνει τη… διατροφή των 39 δισεκατομμυρίων λιρών στο πλαίσιο του διαζυγίου και να εγγυάται τα δικαιώματα των πολιτών της Ε.Ε. Το DUP γνωστοποίησε ουσιαστικά πως στηρίζει το συμβιβαστικό σχέδιο.

Η Μέι είχε υποστεί νωρίτερα άλλη μια κοινοβουλευτική ήττα, καθώς με 318 ψήφους υπέρ και 310 κατά πέρασε τελικά η τροπολογία της Συντηρητικής πρώην υπουργού Καρολάιν Σπέλμαν, βάσει της οποίας το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα αποχωρήσει από την Ε.Ε. χωρίς συμφωνία.

Η Βουλή είχε καταψηφίσει νωρίτερα την τροπολογία των αντιπολιτευόμενων Εργατικών, που είχε συνυπογράψει και ο ηγέτης τους Τζέρεμι Κόρμπιν, η οποία προωθούσε την αποσόβηση μιας εξόδου χωρίς συμφωνία και την παραμονή της χώρας στην τελωνειακή ένωση με την Ε.Ε.

Ακολούθησε η απόρριψη και των υπόλοιπων τροπολογιών, μεταξύ των οποίων εκείνη της Εργατικής Ιβέτ Κούπερ και Συντηρητικού Νικ Μπόουλς, η οποία, αν δεν προέκυπτε συμφωνία στο κοινοβούλιο μέχρι τις 26 Φλεβάρη, ζητούσε παράταση της εφαρμογής του Αρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας (άρα αναβολή του Brexit) για εννιά μήνες.

Η Μέι ξεκαθάρισε πως, αν δεν υπάρξει συμφωνία στη Βουλή μέχρι τις 13 Φλεβάρη, η κυβέρνηση θα καταθέσει νέα πρόταση, η οποία θα τεθεί σε κοινοβουλευτική ψηφοφορία την επομένη (δηλαδή στις 14 του μηνός). Νωρίτερα η Ντάουνινγκ Στριτ αναγνώριζε πως τυχόν επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας αποχώρησης θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο να ξανανοίξουν και άλλα ακανθώδη ζητήματα, όπως το καθεστώς του Γιβραλτάρ και τα δικαιώματα αλιείας.

Μετά την υπερψήφιση της τροπολογίας, που αποκλείει ένα Brexit χωρίς συμφωνία, ο Κόρμπιν δήλωσε πλέον διατεθειμένος να συναντηθεί με τη Μέι και να συζητήσουν τα επόμενα βήματα. Και το σεξπιρικό δράμα του Brexit κορυφώνεται…