Ενα βιβλίο, μια ανάσα

Πρώτα στην Αλεξάνδρεια της Μεσογείου. Υστερα στη Μανσούρα, στην πόλη πλάι στον Νείλο. Και τώρα στη Λέρο, στο προγονικό σπίτι, μπροστά στη θάλασσα. Πάντα το νερό. Καθόρισε τη ζωή της. Καθόρισε την ποίησή της. Ολυμπία Καράγιωργα. Σπουδαία ποιήτρια. Σπουδαία μεταφράστρια. Σπουδαία δασκάλα.

Ευλογημένη να αναπνέει την ομορφιά, την ποίηση των απλών πραγμάτων και αδιαπραγμάτευτα να την επιβάλλει με τον λόγο της, με τα γραπτά της, με τη ζωή της.

«…Πολλές φορές την ημέρα είμαστε ποιητές, μα δεν το ξέρομε…», διαβάζουμε στο καινούργιο της βιβλίο «Γιαπωνέζικη Ποίηση». Εύκολο αυτό για την Ολυμπία Καράγιωργα, ανεμπόδιστο, μιας και από πολύ μικρή εθίστηκε στον ωραίο ακριβό λόγο των σχολείων της Αιγύπτου πρώτα, κι ύστερα της Αμερικής, κι αργότερα της Ελλάδας και έτσι, φύσει και θέσει, ήταν, και παραμένει, με το βλέμμα στραμμένο πάντα στα χρώματα και στους ρυθμούς της ποίησης. Στις συναναστροφές με τους μαθητές της -τόσα χρόνια πολύτιμη δασκάλα σε γενιές και γενιές παιδιών-, στους φίλους της, φίλη καρδιάς, στους δικούς της ανθρώπους, στάθηκε δίπλα σ’ όλους με όχημα την ποίηση να συνοδεύει τη σκέψη της και τα αισθήματά της. Δεμένη άρρηκτα με αντίξοες και πολύπλοκες διαδρομές, συνταίριαξε εξαιρετικά στο μυαλό και στην ψυχή της το πέταγμα μιας λευκής πεταλούδας γύρω απ’ το πρόσωπο του Βούδα με τη θυελλώδη σπαραχτική πραγματικότητα του Ντουέντε του Λόρκα. Αθήνα. 1969. Δικτατορία. Πενήντα χρόνια πριν στο Κέντρο Σπουδών Δολιανίτη, στη σειρά «Ποίηση σε Διάφορες Χώρες της Γης» ακούγεται για πρώτη φορά το κείμενο για τη «Γιαπωνέζικη Ποίηση» της Ολυμπίας Καράγιωργα. Μια διάλεξη με σκοπό την υπενθύμιση της ανθρώπινης ευαισθησίας, σ’ εκείνους τους σκοτεινούς καιρούς.

Λέει ο Kinotsuki και μας μεταφέρει η Ολυμπία: «Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην καρδιά του ανθρώπου. Ο,τι δει ή ακούσει ο άνθρωπος αγγίζει την καρδιά του κ’ εκφράζεται με ποίηση. Οταν ακούμε το τραγούδι του αηδονιού ανάμεσα στα λουλούδια, όταν ακούμε το βάτραχο στο νερό, ξέρομε πως κάθε τι ζωντανό μπορεί να τραγουδήσει. Η ποίηση χωρίς προσπάθεια μπορεί να κινήσει ουρανό και γη, μπορεί ν’ αγγίξει τους θεούς και τα πνεύματα…».

Καθισμένος κάτω απ’ ένα κιόσκι του Εθνικού Κήπου διάβαζα τη «Γιαπωνέζικη Ποίηση» της Ολυμπίας Καράγιωργα και ‘κεί, τρεις-τέσσερις σελίδες πριν το τέλος, έκλεισα γρήγορα το βιβλίο, να προλάβω πριν τελειώσει. Πριν νιώσω πάλι εκείνο το συναίσθημα που συμβαίνει με κάποια βιβλία. Ενα μούδιασμα, ένα άδειασμα για το αναπόφευκτο τέλος της τελευταίας σελίδας που δεν θέλεις να έρθει.

Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα, λέει ο Σεφέρης. Πόσο ακριβολόγος ο ποιητής γι’ αυτό το πόνημα της Ολυμπίας! Μια ανάσα όλο το βιβλίο. Μια αγαπημένη εικόνα που θέλεις να τη βλέπεις με κλειστά μάτια. Ενα άγγιγμα. Ενα σπουργίτι που ραμφίζει ψίχουλα απ’ το χέρι σου. Τα λόγια της Ολυμπίας, και η ποίηση των Basho, Busson, Issa κι άλλων, σε ταξιδεύουν σ’ ανοιχτά πελάγη, στα φθινόπωρα της ζωής σου, σ’ ένα μέλλον λαμπρό, ήσυχο και πάμφωτο. Σου θυμίζουν τα σπουδαία μικρά, τα απαρατήρητα απ’ τη συνεχή βιασύνη, τις κατ’ επανάληψη παραμελημένες ευαισθησίες σου. Λόγια σαν προσευχές, σαν ξόρκια μαγικά. Ευχαριστούμε Ολυμπία Καράγιωργα!

ΥΓ.: Κάποια στιγμή, είναι αυτονόητο, διάβασα και τις τελευταίες σελίδες και ξαναδιάβασα όλο το βιβλίο, και ξανά, κι από τότε σε προσβάσιμη θέση για να ξεφεύγω, προς στιγμήν, απ’ τα σκληρά δεδομένα. Ετσι κι αλλιώς, η ποίηση είναι ένα πράγμα ανάλαφρο, ιερό και φτερωτό, όπως λέει ο Πλάτωνας.