Ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, θεωρώντας πως τις αποφάσεις λαμβάνουν όσοι συμμετέχουν και με τη νομιμοποίηση 600.000 «ναι», θα προχωρήσει για τη συνταγματική αναθεώρηση έχοντας ήδη ξεκινήσει τις βολιδοσκοπήσεις βουλευτών της αντιπολίτευσης και μόνο αν αποτύχει θα πάει σε πρόωρες εκλογές
Του απεσταλμένου μας στα Σκόπια ΝΙΚΟΛΑ ΖΗΡΓΑΝΟΥ Φωτογραφίες ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ
Ημέρα εκτίμησης ζημιών, ανασύνταξης δυνάμεων και σχεδιασμού των επόμενων κινήσεων της κυβέρνησης ήταν η χθεσινή, πρώτη μετά το δημοψήφισμα, για το στρατόπεδο του «Υπέρ».
Ηδη, από τη συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, αργά το βράδυ της Κυριακής, δόθηκε το στίγμα της κυβερνητικής αφήγησης: Υπάρχει σαφής λαϊκή εντολή για να προχωρήσουν οι συνταγματικές αλλαγές, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την ένταξη στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Τις αποφάσεις τις λαμβάνουν αυτοί οι οποίοι συμμετέχουν στη διαδικασία, οι πλέον των 600.000 θετικές ψήφοι δίνουν δημοκρατική νομιμοποίηση και οι βουλευτές πρέπει να αφουγκραστούν τη λαϊκή ετυμηγορία και να προχωρήσει η αναθεώρηση του Συντάγματος.
«Ας μην παίξουμε παιχνίδια στην πλάτη της χώρας» σημείωσε τουλάχιστον τρεις φορές κατά τη διάρκεια της ομιλίας του ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, επισείοντας ταυτόχρονα την απειλή πρόωρων εκλογών.
Χθες, ο Ζόραν Ζάεφ διευκρίνισε πως δεν επιθυμεί εκλογές, καθώς πιέζουν τα χρονοδιαγράμματα, όμως αν δεν υπάρξει σύντομα αποσαφήνιση κατά πόσον μπορεί να σχηματιστεί η απαραίτητη συνταγματική πλειοψηφία, τότε δεν υπάρχει άλλη λύση.
Σήμερα ξεκινούν οι διερευνητικές επαφές με βουλευτές της αντιπολίτευσης και η όλη διαδικασία διαβούλευσης αναμένεται να ολοκληρωθεί το πολύ σε δέκα ημέρες, όπως διευκρίνισε η υπουργός Αμυνας, Λουντμίλα Σεκέρινσκα, η οποία τόνισε πως, σε περίπτωση αποτυχίας, θα προκηρυχθούν αμέσως πρόωρες εκλογές οι οποίες, σύμφωνα με το Σύνταγμα, πρέπει να διεξαχθούν εντός δύο μηνών. Ηδη ο Ζόραν Ζάεφ έκανε λόγο για τις 25 Νοεμβρίου.
Πάντως, όσο δύσκολο θα είναι να δημιουργηθεί η πλειοψηφία των 80 βουλευτών για την αλλαγή του Συντάγματος (με τη συμμετοχή δέκα βουλευτών της αντιπολίτευσης), άλλο τόσο δύσκολη απόφαση θα είναι για τον ηγέτη του VMRO – DPMNE, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, να λάβει την απόφαση να οδηγηθεί η χώρα σε πρόωρες εκλογές.
Το κόμμα του, με την ακραία εθνικιστική πολιτική που υιοθέτησε, στερείται παντελώς συμμαχιών και, ακόμη κι αν ερχόταν πρώτο στις εκλογές, δεν θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση. Πόσο μάλλον που οι 605.934 ψήφοι του «Υπέρ» είναι κατά πολύ περισσότερες από όσες έχει λάβει ποτέ οποιοδήποτε κόμμα έχει κερδίσει τις εκλογές μέχρι σήμερα, ενώ, επιπροσθέτως, το VMRO – DPMNE έχει και εσωτερικά προβλήματα. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η τελευταία δημοσκόπηση δίνει στους Σοσιαλδημοκράτες του Ζόραν Ζάεφ σαφές προβάδισμα επτά μονάδων, ενώ οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι ένας συνασπισμός του SDSM με τα αλβανικά κόμματα που τάχθηκαν υπέρ της συνταγματικής μεταρρύθμισης θα μπορούσε να κατακτήσει τις 80 από τις 120 έδρες του Κοινοβουλίου.
Ανεξαρτήτως αν αυτές οι εκτιμήσεις είναι υπεραισιόδοξες, το βέβαιο είναι πως ο ηγέτης των εθνικιστών δεν έχει σηκώσει το γάντι των πρόωρων εκλογών που του έριξε ο Ζόραν Ζάεφ ήδη από το βράδυ των αποτελεσμάτων. Ο κ. Μίτσκοσκι απέφυγε να ζητήσει εκλογές, ίσως γιατί, ενίοτε, ένα τέτοιο αίτημα μπορεί να γίνει δεκτό. Ομως ούτε και η κυβέρνηση θα ήθελε πρόωρες εκλογές, που θα εκτροχιάσουν τα χρονοδιαγράμματα της Συμφωνίας των Πρεσπών και θα συμβάλουν σε αβεβαιότητα.
Ο (Αλβανός) αντιπρόεδρος και υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Μπουγιάρ Οσμάνι, μας δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στην έδρα της κυβέρνησης πως οι 661.000 ψηφοφόροι οι οποίοι έλαβαν μέρος στο δημοψήφισμα δίνουν στην κυβέρνηση τη θεσμική νομιμοποίηση για να προχωρήσει τώρα στη συνταγματική αναθεώρηση και πως ο χρόνος για να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες είναι περιορισμένος και συνολικά (για ΠΓΔΜ και Ελλάδα) δεν πρέπει να υπερβεί τις ευρωεκλογές του Μαΐου.
Ενωτικός ο Οσμάνι
Είναι ευθύνη των βουλευτών να μην αφήσουν τη χώρα να μπει σε απομόνωση, είπε ο κ. Οσμάνι, ο οποίος τόνισε ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική λύση από την ένταξη της ΠΓΔΜ στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Σημαντική ήταν και η παρατήρηση του αντιπροέδρου Οσμάνι πως η ευρω-ατλαντική ολοκλήρωση της χώρας ενώνει Σλαβομακεδόνες και Αλβανούς, μια έμμεση υπενθύμιση προς όλους ότι, αν τεθεί εν αμφιβόλω η ενταξιακή διαδικασία της ΠΓΔΜ, θα κινδυνέψει με αστάθεια και θα επηρεάσει αρνητικά την ευρύτερη περιοχή.
Χθες, πάντως, Αμερικανοί, ΝΑΤΟ και Ευρωπαίοι με ένα μπαράζ ανακοινώσεων στήριξαν την κυβέρνηση και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, σε μια προσπάθεια να πιέσουν για να μην εκτροχιαστεί η διαδικασία. Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, κάλεσε με Tweet «όλους τους πολιτικούς ηγέτες και τα κόμματα να εργαστούν υπεύθυνα και εποικοδομητικά για να εκμεταλλευτούν αυτήν την ιστορική ευκαιρία. Η πόρτα του ΝΑΤΟ είναι ανοικτή, όμως πρέπει πρώτα να ολοκληρωθούν όλες οι εσωτερικές διαδικασίες».
Το αποτέλεσμα χαιρέτισε ως θετικό και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ η ύπατη εκπρόσωπος Εξωτερικών της Ε.Ε., Φεντερίκα Μογκερίνι, και ο Ευρωπαίος επίτροπος, αρμόδιος για τη διεύρυνση, Γιοχάνες Χαν, με κοινή τους δήλωση σημείωσαν ότι «είναι μια ιστορική ευκαιρία όχι μόνο για τη συμφιλίωση στην περιοχή, αλλά και για να προχωρήσει με αποφασιστικό τρόπο η χώρα στον δρόμο της ένταξής της στην Ε.Ε.».
